Rau củ quả chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe nhưng không phải loại nào cũng có thể thêm vào chế độ ăn của phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ. Nếu dùng quá nhiều những loại rau làm mất sữa, việc nuôi con bằng sữa mẹ của bạn có thể gặp khó khăn đấy.
Các loại rau có nguy cơ làm mất sữa mẹ khá phổ biến trong bữa ăn hàng ngày nên nếu không biết cách tiết chế, quá trình nuôi con bằng sữa mẹ sẽ không được suôn sẻ. Vậy làm sao để mẹ có thực đơn ngon miệng, đầy đủ dưỡng chất, đa dạng và lợi sữa? Để có câu trả lời, đừng bỏ qua bài viết này của Hello Bacsi bạn nhé!
Điểm danh 14 loại rau làm mất sữa mẹ
Việc tiêu thụ một số loại rau củ quả thường ngày lại có thể là nguyên nhân khiến sữa mẹ ngày càng ít dần nếu bạn không chú ý hạn chế. Dưới đây là 14 loại rau củ quả gây ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ thường gặp:
1.1. Bắp cải
Bắp cải là thực phẩm phổ biến và cũng rất giàu dinh dưỡng nhưng lại chứa chất làm giảm hoạt động của tuyến sữa. Thậm chí, có nhiều mẹ chia sẻ rằng phương pháp đắp lá bắp cải lên ngực là một trong những cách làm mất sữa nhanh khá hiệu quả. Vậy nên, đây có thể là một trong các loại rau củ làm mất sữa mẹ bạn cần hạn chế nếu đang cho bé bú.
1.2. Măng
Măng thường có chứa độc tố HCN nên không phải là thực phẩm nên ăn thường xuyên và khi ăn cũng cần chế biến kỹ càng, đúng cách để loại bỏ hết độc tố. Phụ nữ đang cho bé bú cũng nên hạn chế ăn măng để tránh nguy cơ độc tố còn sót lại trong măng ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé. Hơn nữa, theo kinh nghiệm dân gian măng còn có thể là nguyên nhân gây giảm tiết sữa nữa đấy.
1.3. Khổ qua
Ăn khổ qua có mất sữa không là thắc mắc của không ít người khi muốn kết hợp loại rau củ lành mạnh này vào thực đơn nhưng vẫn đang nuôi con bằng sữa mẹ. Lưu ý là có nhiều ý kiến cho rằng khổ qua là thực phẩm gây mất sữa mà mẹ sau sinh cần hạn chế. Loại quả này cũng có thể khiến mẹ bị hạ đường huyết và gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ tiêu hóa của mẹ và bé sơ sinh do có tính hàn.
Ngoài ra, hạt mướp đắng còn chứa vicine, một chất có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh dẫn đến hiện tượng nhức đầu, đau thắt bụng và hôn mê với người nhạy cảm. Các độc chất này có thể truyền từ mẹ sang con qua sữa mẹ khiến hệ miễn dịch chưa hoàn thiện của bé có thể bị tổn thương.
1.4. Bông cải
Bông cải hay súp lơ mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng lại không phù hợp cho phụ nữ đang cho con bú. Loại thực phẩm này có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ, thậm chí khiến mẹ bị mất sữa. Nếu mẹ ăn quá nhiều súp lơ/bông cải, bé sẽ dễ đầy hơi, đi ngoài dẫn đến khó chịu và cáu gắt.
1.5. Dưa cải muối
Trong cà pháo hay dưa cải muối chín kỹ có chứa men tiêu hóa và các vi khuẩn tốt cho hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, dưa cải muối hay cà muối xổi với thời gian lên men ngắn và hàm lượng nitrit còn cao lại là thực phẩm có thể gây mất sữa. Do đó, mẹ đang cho con bú chỉ nên ăn dưa cải đã muối chín điều độ và quan sát xem mình có hiện tượng bị ít sữa hoặc mất sữa không.
1.6. Cà chua
Cà chua có chứa axit citric, một chất có thể khiến các mô vú bị thắt lại, từ đó làm giảm lưu thông máu trong bầu vú nên gây giảm lượng sữa mẹ. Ngoài ra, chất này cũng có thể cản trở sự kết nối giữa các dây thần kinh và hormone trong cơ thể. Vậy nên, đây là loại rau củ mà mẹ đang cho con bú nên hạn chế.
1.7. Lá lốt
Nhiều người chia sẻ rằng ăn lá lốt hoặc uống nước lá lốt hàng ngày là phương pháp ngừng tiết ra sữa mẹ tự nhiên không gây đau nhức hay khó chịu cho mẹ bỉm đang trong quá trình cai sữa cho con. Vậy nên, phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ nên hạn chế loại rau gia vị này trong thực đơn hàng ngày.
1.8. Rau diếp cá
Rau diếp cá có một số tác dụng như thanh nhiệt giải độc, kháng khuẩn, chữa táo bón… Thế nhưng, loại rau này lại có thể khiến phụ nữ sau sinh bị đau bụng, tiêu chảy, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và từ đó có thể gián tiếp gây mất sữa.
1.9. Lá dâu tằm
Lá dâu tằm có tính hàn nên khi dùng với số lượng lớn có thể làm sữa mẹ ít dần. Theo mẹo dân gian, uống nước lá dâu tằm tươi hay ăn canh lá dâu tằm là cách để ngừng tiết sữa trong quá trình cai sữa cho bé. Vậy nên, mẹ nên hạn chế tiêu thụ lá dâu tằm nếu bé vẫn đang trong giai đoạn bú sữa nhé.
1.10. Cần tây
Cần tây là không chỉ là nguyên liệu nấu những món ngon như cần tây xào bò hay cần tây xào hải sản mà còn có thể làm nước ép cần tây vô cùng lành mạnh. Tuy nhiên, đây lại là thực phẩm gây mất sữa bạn cần tránh khi đang cho bé bú.
1.11. Rau răm
Rau răm là một loại rau gia vị giúp làm tăng hương vị cho những món ăn quen thuộc và cũng mang đến nhiều lợi ích sức khỏe cho nữ giới như bổ huyết, chữa rong kinh… Thế nhưng, theo quan niệm dân gian rau răm lại là thực phẩm có thể gây mất sữa mà bạn nên hạn chế nếu đang nuôi con bằng sữa mẹ.
1.12. Bạc hà
Bạc hà có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn sữa mẹ nếu sử dụng quá thường xuyên. Nhiều ý kiến cho rằng thói quen ăn nhiều kẹo có chứa bạc hà mỗi ngày dẫn đến sụt giảm trong lượng sữa của mẹ.
1.13. Mùi tây và mùi ta
Rau mùi tây và mùi ta tuy không trực tiếp gây mất sữa nhưng có thể ảnh hưởng gián tiếp tới quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Hai loại rau này có mùi thơm đặc trưng có thể làm thay đổi mùi vị của sữa mẹ, từ đó khiến em bé chán hoặc bỏ bú. Việc bỏ bú này nếu kéo dài không những ảnh hưởng đến dinh dưỡng của bé mà cũng sẽ khiến sữa mẹ dần tiết ít hơn.
1.14. Lá oregano
Oregano là một loại lá gia vị thường có trong một số món Tây như pizza hay mì Ý. Đây là loại lá chứa chất có thể tác động tiêu cực đến cơ chế sản xuất sữa của cơ thể, dẫn đến tình trạng mất sữa ở mẹ đang cho con bú.
Lưu ý
Các nguyên nhân gây mất sữa mẹ khác
Ngoài các loại rau làm mất sữa, lượng sữa mẹ còn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác trong cuộc sống. Chẳng hạn như:
1. Tác dụng phụ của một số loại thuốc
Không chỉ thực phẩm mà một số loại thuốc cũng có thể ảnh hưởng tới lượng sữa mẹ. Ba loại thuốc có thể khiến mẹ bị mất sữa là:
- Pseudoephedrine: Pseudoephedrine là thành phần hoạt chất thường thấy trong thuốc trị nghẹt mũi.
- Methylergonovine: Methylergonovine với tên thương hiệu Methergine là thuốc thường được dùng để điều trị tình trạng băng huyết sau sinh (chảy máu tử cung nghiêm trọng sau khi sinh).
- Bromocriptine: Bromocriptine dùng để trong việc chữa trị nhiều nhiều vấn đề sức khỏe từ tiểu đường đến tăng prolactin máu (lượng prolactin trong máu cao).
Nếu bạn đang dùng một trong các loại thuốc trên và nhận thấy tình trạng lượng sữa mẹ tiết ra ít thì hãy thông báo với bác sĩ để được tư vấn một số loại thuốc thay thế.
2. Các vấn đề sức khỏe
Tình trạng sức khỏe của mẹ cũng là yếu tố ảnh hưởng đến lượng sữa. Bạn có thể tiết ít sữa hơn khi sức khỏe không ổn định do các tình trạng như sốt, cảm cúm, viêm họng hay các bệnh lý nghiêm trọng khác. Vậy nên, mẹ cần đi khám ngay khi nhận thấy cơ thể có dấu hiệu bất thường để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và lượng sữa cho con bú nhé.
3. Các vấn đề trong sinh hoạt – lối sống
Một số yếu tố trong sinh hoạt hàng ngày có thể là tác nhân gây mất sữa mẹ chẳng hạn như:
Quay trở lại làm việc sau sinh
Phụ nữ phải phải quay lại làm việc sau thời gian nghỉ thai sản thường sẽ giảm dần lượng sữa do các nguyên nhân sau:
- Mẹ không còn cho bé bú thường xuyên như khi còn ở nhà chăm con. Lượng sữa mẹ tiết ra là theo cơ chế cung – cầu nên khi bé không còn bú thường xuyên thì lượng sữa mẹ cũng sẽ dần ít đi.
- Căng thẳng từ công việc ảnh hưởng tới nguồn sữa mẹ.
Ăn kiêng quá nghiêm ngặt để giảm cân sau sinh
Việc ăn kiêng để lấy lại vóc dáng sau sinh nếu quá nghiêm ngặt có thể khiến mẹ bị thiếu dinh dưỡng, từ đó ảnh hưởng đến lượng sữa. Vậy nên, bạn cần có chế độ ăn kiêng cân bằng với đầy đủ các nhóm chất như đạm, tinh bột, chất xơ… cũng như các loại vitamin để đảm bảo sức khỏe của mẹ và nguồn dinh dưỡng cho bé. Ngoài ra, bạn cũng cần chú ý uống đủ nước để hỗ trợ quá trình tiết sữa của cơ thể.
Lưu ý khi nuôi còn bằng sữa mẹ
Để có nguồn sữa dồi dào cho bé, mẹ cần kết hợp chế độ ăn uống phù hợp với cách sinh hoạt khoa học. Để đảm bảo nguồn sữa cho bé, các mẹ nên:
1. Cho bé bú thường xuyên
Khi bé bú, cơ thể mẹ sẽ giải phóng các hormone kích thích sản xuất sữa. Điều này có nghĩa là bạn càng cho con bú nhiều thì cơ thể sẽ càng sản xuất nhiều sữa. Vậy nên, mẹ hãy cho bé bú khoảng 8-12 lần mỗi ngày và để bé tự ngừng bú khi đã no.
2. Hút sữa giữa các cữ cho con bú
Ngoài việc cho bé bú, bạn có thể kích thích cơ thể tiết sữa bằng cách hút sữa giữa các lần cho con bú. Bạn có thể hút sữa khi:
- Ngực vẫn còn sữa sau khi cho con bú
- Bé bị lỡ một cữ bú
- Bé không bú mẹ trực tiếp mà dùng bình.
Để quá trình hút sữa thoải mái và dễ dàng hơn, bạn có thể làm ấm ngực trước khi hút sữa.
3. Cho bé bú hay hút sữa từ cả hai bên ngực
Việc kích thích cả hai bên ngực bằng cách cho bé bú và hút sữa có thể giúp tăng lượng sữa và cả hàm lượng chất béo trong sữa.
4. Xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh
Một chế độ dinh dưỡng với nhiều thực phẩm lành mạnh có thể giúp bạn thúc đẩy quá trình sản xuất sữa. Bạn cần bổ sung các nhóm thực phẩm như:
- Thực phẩm giàu protein: chẳng hạn như thịt nạc, trứng, sữa, đậu và hải sản ít thủy ngân.
- Các loại ngũ cốc nguyên hạt
- Trái cây và rau củ quả.
Việc ăn đa dạng các loại thực phẩm trong thời gian cho con bú sẽ giúp sữa mẹ có nhiều mùi vị khác nhau hơn. Điều này sẽ giúp bé tập làm quen với nhiều mùi bị mới, từ đó có thể ăn thức ăn rắn dễ dàng hơn sau này. Ngoài việc ăn uống lành mạnh và đa dạng, bạn có thể hỏi ý kiến bác sĩ để bổ sung thực phẩm chức năng cung cấp các loại vitamin và khoáng chất hàng ngày.
5. Tránh các thực phẩm có thể ảnh hưởng đến lượng sữa
Khi xây dựng thực đơn lành mạnh, bạn không thể bỏ qua việc hạn chế những thực phẩm gây mất sữa đã liệt kê ở trên cùng nhóm các thức uống – đồ ăn dưới đây:
Thực phẩm có chứa caffeine
Caffeine có thể đi vào sữa mẹ, khiến bé bị kích thích và khó ngủ. Vậy nên, mẹ cần hạn chế những loại thực phẩm và đồ uống có chứa caffeine như cà phê, trà, sô cô la cũng như một số loại nước ngọt và nước tăng lực.
Tuy mỗi bé sẽ phản ứng với caffeine khác nhau khác nhau nhưng nhìn chung, bạn không nên nạp quá 200 mg caffeine mỗi ngày khi đang cho bé bú. Nếu không thể từ bỏ thức uống chứa caffeine, hãy trao đổi với bác sĩ để biết lượng thức uống mà bạn có thể tiêu thụ là bao nhiêu.
Đồ uống có ga và cồn
Các loại đồ uống có cồn và có ga như rượu, bia hay nước ngọt thuộc danh sách thực phẩm gây mất sữa hàng đầu. Ngoài ra, những loại thức uống này cũng có thể đi vào sữa mẹ, từ đó ảnh hưởng đến bé nếu mẹ tiêu thụ quá nhiều. Vậy nên, bạn cần giảm thiểu lượng đồ uống có ga và có cồn mỗi ngày.
Sữa bò
Sữa bò tuy là thực phẩm lành mạnh và bổ dưỡng nhưng có thể gây dị ứng đạm sữa bò. Đây là tình trạng dị ứng mẫn cảm với đạm từ sữa bò thường thấy ở trẻ trong năm đầu đời. Bé bị dị ứng đạm sữa bò có thể có những dấu hiệu như:
- Phát ban hay còn gọi là nổi mề đay. Da bé bị ngứa, đỏ, đóng vảy và bé bị chảy nước mắt.
- Viêm da hoặc chàm.
- Mặt sưng
- Thở khò khè hoặc ho kéo dài
- Nôn
- Tiêu chảy…
Bạn hãy đưa con đi khám nếu thấy bé có những dấu hiệu dị ứng này sau khi bạn dùng sữa bò hay các sản phẩm từ sữa. Bên cạnh đó, bạn cũng cần cắt bỏ sữa bò và các thực phẩm liên quan ra khỏi thực đơn cho đến khi tình trạng dị ứng đạm sữa bò của bé đã hết.
Thức ăn nhanh, chiên rán, cay nóng
Các món chiên rán, cay nóng hay thức ăn nhanh thường chứa nhiều dầu mỡ mà lại ít chất dinh dưỡng nên không phải thực phẩm nên ăn thường xuyên dù bạn có đang cho bé bú hay không. Các món ăn này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của mẹ, từ đó gây giảm lượng sữa tiết ra khiến không nhận được đủ dưỡng chất để phát triển.
Xô thơm, mùi tây và bạc hà
Một số loại thảo mộc như xô thơm, mùi tây, bạc hà có thể gây sữa giảm nếu mẹ tiêu thụ quá nhiều. Tuy nhiên, bạn không cần cắt hoàn toàn những loại thảo mộc này mà chỉ cần dùng ở mức vừa phải để tránh gặp ảnh hưởng tiêu cực.
Kết luận
Dù có nhiều thực phẩm được cho là có thể ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ, nhưng không phải ai ăn những thực phẩm này cũng gặp tình trạng mất sữa. Cơ địa của mỗi mẹ là khác nhau, có người ăn bắp cải, bạc hà hay cà chua vẫn duy trì nguồn sữa dồi dào, trong khi người khác có thể thấy lượng sữa ít đi.
Vì vậy, thay vì kiêng cữ quá mức, mẹ hãy quan sát phản ứng của cơ thể mình. Nếu sau khi ăn một loại thực phẩm nào đó, mẹ nhận thấy lượng sữa giảm hoặc bé bú ít hơn, hãy thử điều chỉnh chế độ ăn để tìm ra nguyên nhân. Điều quan trọng nhất vẫn là duy trì một chế độ dinh dưỡng cân bằng, khoa học,c hăm sóc sức khỏe tinh thần thật tốt và lắng nghe cơ thể mình để đảm bảo nguồn sữa tốt nhất cho bé yêu. Thực tế là chỉ khi mẹ có thể chất và tinh thần tốt nhất, bé yêu mới có thể phát triển toàn diện được.
