Tư thế ngủ của trẻ sơ sinh là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển, cho bé ngủ ở tư thế nào để đảm bảo con có giấc ngủ ngon và an toàn cũng như phát triển khỏe mạnh?
Tư thế ngủ của trẻ sơ sinh là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển, cho bé ngủ ở tư thế nào để đảm bảo con có giấc ngủ ngon và an toàn cũng như phát triển khỏe mạnh?

Việc chọn đúng tư thế ngủ không chỉ giúp bé ngủ ngon hơn mà còn giảm nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe như hội chứng đầu bẹt, ảnh hưởng cột sống, thậm chí là nghiêm trọng hơn như hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS). Vậy nên nhiều cha mẹ thắc mắc cho bé ngủ ở tư thế nào là đúng? Hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu về tư thế ngủ của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ để đảm bảo an toàn và sự phát triển toàn diện cho bé yêu.
Trước khi tìm hiểu tư thế ngủ của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn, hãy cùng điểm qua các nguy cơ mà trẻ có thể gặp phải trong khi ngủ, nhất là khi được cho nằm ngủ không đúng tư thế.
Việc cho trẻ nằm ngủ ở tư thế không đúng có thể dẫn đến nguy cơ ngạt thở hoặc tử vong bất thường ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Cụ thể như sau:
Để đảm bảo an toàn cho trẻ khi ngủ, bố mẹ nên tuân thủ các hướng dẫn về tư thế ngủ an toàn, sử dụng bề mặt ngủ cứng và phẳng cũng như tránh trùm kín đầu và mặt của trẻ.

Từ năm 1992, khi Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến nghị tư thế ngủ ngửa cho trẻ sơ sinh, tỷ lệ mắc SIDS ở Hoa Kỳ đã giảm đáng kể. Những lợi ích mà tư thế ngủ này mang đến gồm:
Song song với đó, những nguy cơ bé có thể gặp phải khi nằm ngửa là:
Để giảm thiểu các nguy cơ này, bạn có thể thay đổi tư thế đầu của bé khi ngủ và cho bé nằm sấp khi thức trong một khoảng thời gian nhất định dưới sự giám sát của người lớn.
Mặc dù nằm sấp có một số lợi ích nhất định, nhưng tư thế này cũng tiềm ẩn những nguy cơ cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 4 tháng tuổi. Trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh không nên được đặt nằm sấp khi ngủ vì nguy cơ đột tử cao hơn, đặc biệt là trong giai đoạn từ 1 đến 12 tháng tuổi. Tuy nhiên, khi trẻ đã đủ 12 tháng tuổi và có khả năng tự lật từ tư thế ngửa sang sấp và ngược lại, nguy cơ này giảm đi đáng kể.
Trường hợp nào thì trẻ nên được đặt nằm sấp khi ngủ?
Song song với đó, cần lưu ý những điều sau nếu muốn cho bé nằm sấp khi ngủ:
Mặc dù nhiều bố mẹ cho rằng nằm nghiêng là tư thế ngủ tự nhiên và thoải mái cho trẻ sơ sinh, nhưng các chuyên gia y tế khuyến cáo không nên để trẻ ngủ ở tư thế này vì những lý do sau:
Trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ dưới 4 tháng tuổi, chưa có khả năng kiểm soát đầu và cổ tốt. Khi nằm nghiêng, trẻ có thể vô tình lăn sang tư thế nằm sấp. Nếu trẻ chưa đủ cứng cáp để tự nhấc đầu lên, trẻ có thể bị ngạt thở. Do vậy, bố mẹ nên chú ý những điều sau:

Giấc ngủ an toàn và thoải mái là điều vô cùng quan trọng đối với sự phát triển và sức khỏe của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, ngoài việc đảm bảo tư thế ngủ của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn, thì việc đảm bảo an toàn cho trẻ khi ngủ không phải lúc nào cũng dễ dàng, đặc biệt là khi sử dụng nôi hoặc cũi. Để giúp bố mẹ yên tâm hơn, dưới đây là 10 mẹo quan trọng giúp giữ an toàn cho trẻ nhỏ trong khi ngủ, từ việc chọn nệm và mền phù hợp đến cách đặt cũi ở vị trí an toàn.
Giường có độ lún có thể gây nguy hiểm cho trẻ nhỏ vì chúng có thể bị lún sâu vào nệm, dẫn đến nguy cơ ngạt thở. Trẻ nhỏ chưa có khả năng tự điều chỉnh tư thế khi ngủ, nên nếu bị lún vào nệm, chúng có thể không thể tự thoát ra được. Để đảm bảo an toàn, hãy chọn nệm cứng và phẳng để trẻ có thể ngủ một cách an toàn và thoải mái.
Không ít bố mẹ cho rằng sử dụng thêm các vật dụng trang trí hay hỗ trợ kèm với nôi hoặc cũi sẽ giúp bé ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, trên thực tế, ngoài việc tuân thủ tư thế ngủ của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn, bạn sẽ cần lưu ý đến một vài điểm như sau:
Tránh che, trùm mặt hoặc đầu của trẻ khi ngủ là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho trẻ nhỏ vì những lý do sau:
Để đảm bảo an toàn, hãy luôn đặt trẻ nằm ngửa khi ngủ và giữ cho khu vực xung quanh trẻ thông thoáng, không có gối, mền hoặc các vật dụng khác có thể che phủ/chèn ép mặt hoặc đầu của trẻ.
Việc quấn khăn cho bé nhưng không ủ trẻ quá kỹ khi con ngủ là rất quan trọng vì những lý do sau:

Để đảm bảo bé có một giấc ngủ ngon và an toàn, ngoài việc cho trẻ nằm đúng tư thế ngủ của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thì việc tạo ra một môi trường ngủ thoải mái là rất quan trọng. Dưới đây là một số gợi ý:
Việc bố mẹ ngủ chung phòng với trẻ nhưng tránh cho bé ngủ chung giường là rất quan trọng vì những lý do sau:
Ngủ chung phòng nhưng riêng giường là một cách tốt để đảm bảo an toàn cho bé trong khi vẫn giữ bé gần gũi với bố mẹ, giúp dễ dàng theo dõi và chăm sóc bé trong suốt đêm.
Việc tiêm chủng đầy đủ giúp bảo vệ trẻ khỏi các bệnh truyền nhiễm, giảm nguy cơ mắc bệnh và tăng cường hệ miễn dịch. Khi khỏe mạnh, ít gặp phải các triệu chứng khó chịu, trẻ sẽ ngủ ngon và sâu giấc hơn. Điều này cũng giúp bố mẹ yên tâm, tạo ra môi trường gia đình thoải mái, hỗ trợ bé ngủ ngon, ngủ sâu giấc và phát triển toàn diện.
Không nên để người hút thuốc lá sinh hoạt xung quanh không gian của bé vì khói thuốc lá có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe của trẻ. Trẻ em hít phải khói thuốc lá thụ động dễ mắc các bệnh về đường hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi và hen suyễn.
Ngoài ra, trẻ tiếp xúc nhiều với khói thuốc lá có nguy cơ mắc hội chứng đột tử khi ngủ cao gấp hai lần. Khói thuốc lá cũng ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của não bộ, gây ra các vấn đề về nhận thức và hành vi.
Trẻ sống trong môi trường có khói thuốc lá dễ bị viêm tai giữa, dẫn đến nguy cơ mất thính lực và các vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ, cần tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá. Hãy cố gắng tạo ra một môi trường không khói thuốc trong nhà và khuyến khích mọi người xung quanh không hút thuốc khi ở gần trẻ.
Việc sử dụng núm vú giả có thể giúp bé ngủ ngon hơn nhờ tạo cảm giác an toàn và thoải mái. Việc ngậm núm vú giả có thể giúp bé thư giãn, dễ dàng đi vào giấc ngủ và giảm quấy khóc, đặc biệt là vào ban đêm. Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy dùng núm vú giả có thể giảm nguy cơ hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).
Tuy nhiên, việc dùng núm vú giả cũng có một số rủi ro cần cân nhắc. Trẻ có thể trở nên phụ thuộc vào núm vú giả để ngủ, dẫn đến khó khăn cho việc cai ti giả sau này. Nếu núm vú giả rơi ra trong khi ngủ, bé có thể thức dậy và quấy khóc. Ngoài ra, việc sử dụng núm vú giả kéo dài có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của răng và tăng nguy cơ viêm tai giữa.
Vì vậy, nếu bạn quyết định cho bé sử dụng núm vú giả, hãy chọn loại phù hợp với độ tuổi của trẻ và vệ sinh thường xuyên. Đồng thời, cha mẹ nên cai ti giả trước khi bé được 1 tuổi để tránh các vấn đề về răng miệng và sự phụ thuộc.
Việc sử dụng thiết bị công nghệ để theo dõi giấc ngủ của trẻ có thể mang lại một số lợi ích, như giúp bố mẹ yên tâm hơn khi biết được tình trạng giấc ngủ của bé. Tuy nhiên, cần lưu ý là chưa có nghiên cứu nào chứng minh rằng các thiết bị này có thể giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).
Các thiết bị này có thể giúp theo dõi nhịp thở và nhịp tim của bé, nhưng không thể thay thế các biện pháp an toàn giấc ngủ đã được khuyến nghị, như đặt bé nằm ngửa khi ngủ, sử dụng nệm cứng và tránh để các vật dụng mềm trong nôi/cũi.
Vì vậy, cha mẹ không nên phụ thuộc hoàn toàn vào các thiết bị này mà cần kết hợp với các biện pháp an toàn khác để bảo vệ sức khỏe và giấc ngủ của bé.

Việc trẻ sơ sinh nằm sấp trên người mẹ ngủ có thể mang lại cảm giác an toàn và giúp bé ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, cha mẹ cần giám sát để tránh nguy cơ ngạt thở và hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).
Trẻ sơ sinh nằm nghiêng đầu một bên khi ngủ có thể mang lại một số lợi ích như giảm nguy cơ sặc sữa và giúp quá trình hô hấp diễn ra dễ dàng hơn. Tuy nhiên, nếu bé nằm nghiêng một bên quá lâu, có thể dẫn đến hội chứng đầu bẹt hoặc tật vẹo cổ.
Để đảm bảo an toàn, bạn nên thay đổi tư thế ngủ của bé thường xuyên, không để bé nằm nghiêng một bên quá lâu.
Việc bé ngủ chổng mông (nằm sấp, co người) thường không gây hại và có thể mang lại cảm giác thoải mái, an toàn cho bé. Song song với đó, tư thế này có thể làm tăng nguy cơ ngạt thở và hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS), đặc biệt là với trẻ dưới 6 tháng tuổi.
Không nên cho trẻ sơ sinh nằm gối, đặc biệt là gối chống bẹp đầu. Trẻ sơ sinh chưa cần gối, nằm gối sớm có thể gây nguy hiểm như ngạt thở, ảnh hưởng đến cột sống. Tốt nhất, cha mẹ nên để bé nằm trên mặt phẳng cứng, an toàn.
Nếu trẻ lăn sấp khi ngủ, hãy đảm bảo môi trường ngủ an toàn, không có chăn gối hay vật cản. Cha mẹ nên đặt trẻ nằm ngửa khi ngủ để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS). Nếu trẻ tự lật sấp sau 4 tháng tuổi, bạn không cần phải sửa tư thế ngủ của trẻ nhưng cần để ý đến con.
Trẻ sơ sinh có thể bị nôn trớ khi nằm ngửa, nhưng điều này không đáng lo ngại. Cơ thể trẻ có phản xạ tự nhiên để ngăn chất lỏng vào đường thở. Để giảm nguy cơ nôn trớ, hãy cho bé bú đúng tư thế, không ăn quá no và giữ bé thẳng đứng, vỗ lưng ợ hơi cho bé đúng cách sau khi ăn. Nếu bé thường xuyên nôn trớ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.
Hello Bacsi hi vọng rằng, qua những thông tin được chia sẻ trong bài, các bố mẹ đã biết được tư thế ngủ của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn, giúp con ngủ ngon, phát triển khỏe mạnh.
Miễn trừ trách nhiệm
Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Tummy Time (for Parents) – Nemours KidsHealth https://kidshealth.org/en/parents/tummy-time.html Ngày truy cập: 17/12/2024
Infant Sleep PositionandSIDS https://www.nichd.nih.gov/sites/default/files/publications/pubs/documents/SIDS_QA-508-rev.pdf Ngày truy cập: 17/12/2024
How to put your baby to sleep safely https://mcpress.mayoclinic.org/parenting/how-to-put-your-baby-to-sleep-safely/\ Ngày truy cập: 17/12/2024
Baby sleep positions https://parentscentre.org.nz/information/baby-sleep-positions/ Ngày truy cập: 17/12/2024
Safe sleeping position for babies to reduce risk of cot death https://www2.hse.ie/conditions/cot-death/safe-sleep-position/ Ngày truy cập: 17/12/2024
Phiên bản hiện tại
09/08/2025
Tác giả: Trần Lê Phương Uyên
Tham vấn y khoa: Bác sĩ CKI Nguyễn Đinh Hồng Phúc
Cập nhật bởi: Dang Tran