Sẩy thai: nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh mẹ bầu cần biết

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Sẩy thai là điều mà không ai muốn. Để giảm thiểu rủi ro này, bạn cần tìm hiểu kỹ các dấu hiệu lạ từ những tuần đầu tiên của thai kỳ để có thể đi khám kịp thời. 

Sẩy thai (nhiều người hay quen gọi là sảy thai) có thể là một cú sốc kinh khủng với nhiều người, gây ảnh hưởng kéo dài khiến nhiều cặp vợ chồng dễ rơi vào tình trạng trầm cảm, tức giận, sợ hãi và tội lỗi. Trong bài viết này, Hello Bacsi “điểm mặt” 9 nguyên nhân chính khiến bạn dễ sẩy thai và các thông cần cần thiết để bạn bảo vệ mình khỏi tình trạng này.

Sẩy thai là gì?

Sẩy thai

Sẩy thai là tình trạng mất thai trước tuần 20 của thai kỳ. Theo Hiệp hội Thai sản Hoa Kỳ, tỷ lệ sẩy thai chiếm khoảng từ 10 – 15% tổng số thai kỳ. 80% các ca sẩy thai xảy ra trước khi thai phát triển được 12 tuần.

Sẩy thai và thai chết lưu là hai vấn đề khác nhau. Thai chết lưu là thai nhi chết sau 20 tuần tuổi thai.

Các hình thức sẩy thai có thể gặp phải:

  • Sẩy thai hoàn toàn: phôi thai ra khỏi cơ thể bạn trong một lần.
  • Sẩy thai không hoàn toàn: cổ tử cung của bạn bị giãn hoặc mỏng và các phần của phôi thai sẽ bị đẩy ra khỏi cơ thể dần dần.
  • Trứng trống: tình trạng phôi thai không phát triển trong tử cung;
  • Sẩy thai tái phát (liên tiếp): trường hợp sẩy thai ít nhất 3 lần liên tiếp. Chỉ khoảng 1% các cặp vợ chồng gặp phải tình trạng này.
  • Sẩy thai ngoài tử cung: trứng làm tổ tại một nơi khác ngoài tử cung của bạn, thường là trong ống dẫn trứng. Thai ngoài tử cung cần được điều trị ngay để tránh các biến chứng nghiêm trọng.
  • Dọa sẩy thai: xuất hiện tình trang xuất huyết hoặc chuột rút, cảnh báo nguy cơ sẩy thai.

Ngoài ra, nhiều phụ nữ bị sẩy thai cả khi chưa nhận ra mình đang mang thai.

9 nguyên nhân chính gây sẩy thai ở mẹ bầu

Sẩy thai

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng sẩy thai. Sẩy thai xảy ra trong tam cá nguyệt đầu tiên (từ tuần 1 đến 13 tuần 6 ngày) nguyên nhân thường là do các vấn đề của thai nhi. Trong tam cá nguyệt thứ hai (từ 14 tuần đến 27 tuần 6 ngày) điều này xảy ra phụ thuộc nhiều vào tình trạng sức khỏe của người mẹ.

1. Các vấn đề về nhiễm sắc thể

Theo Healthline, khoảng 50% các ca sẩy thai trong tam cá nguyệt đầu tiên liên quan đến nhiễm sắc thể. Nguyên do là hợp tử tạo thành từ quá trình thụ tinh giữa tinh trùng và trứng có vấn đề về số lượng nhiễm sắc thể, có thể là thiếu hoặc thừa nhiễm sắc thể. Điều này khiến thai nhi không thể phát triển bình thường gây sẩy thai.

2. Vấn đề với nhau thai

Nhau thai là cơ quan kết nối cơ thể bé với cơ thể mẹ, vận chuyển chất dinh dưỡng từ cơ thể mẹ sang thai nhi để thai nhi phát triển. Do đó, nếu nhau thai có vấn đề có thể ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của bé, thậm chí là gây sẩy thai.

3. Mất cân bằng hormone

Hormone có một vai trò cực kỳ quan trọng trong thai kỳ. Ví dụ như hormone progesterone có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nhau thai bám vào thành tử cung. Nếu cơ thể của mẹ không có đủ progesterone, nhau thai sẽ dễ bong và dẫn đến sẩy thai.

4. Rối loạn miễn dịch

Rối loạn miễn dịch là khi hệ miễn dịch hoạt động quá mức hoặc dưới mức, có thể là nguy cơ dẫn đến tái diễn. Nói một cách đơn giản, cơ thể người mẹ không chấp nhận tình trạng mang thai.

5. Tình trạng sức khỏe của mẹ bầu

Việc mẹ bầu bị bệnh khi mang thai, chẳng hạn như tiểu đường, cao huyết áp, lupus, bệnh thận và các vấn đề với tuyến giáp,… có thể làm tăng nguy cơ sẩy thai.

Việc mắc bệnh khiến dòng máu đưa đến tử cung người mẹ bị hạn chế khiến thai nhi không thể phát triển bình thường. Ngoài ra, mẹ bầu bị hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) cũng có nguy cơ sẩy thai cao hơn. Song các nhà khoa học vẫn chưa rõ điều này xảy ra như thế nào.

6. Mẹ bầu mắc bệnh truyền nhiễm

Nếu mẹ bầu mắc một trong các bệnh như rubella, lậu, giang mai và sốt rét, viêm âm đạo do vi khuẩn, HIV, nhiễm nấm chlamydia, nhiễm virus cytomegalo… có thể làm tăng nguy cơ sẩy thai. Tình trạng nhiễm khuẩn có thể làm cho túi ối bị vỡ sớm hoặc cũng có thể khiến cổ tử cung mở quá nhanh.

7. Ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm cũng có thể dẫn đến sẩy thai. Ngộ độc thực phẩm xảy ra khi ăn phải thức ăn nhiễm khuẩn gây bệnh đường ruột hoặc thức ăn bị nhiễm độc. Bạn nên chú ý đến:

  • Vi khuẩn như listeria có thể có trong các sản phẩm sữa chưa tiệt trùng;
  • Ký sinh trùng toxoplasma có thể có trong thịt heo, thịt cừu sống hoặc chưa được nấu chín kỹ;
  • Vi khuẩn salmonella có thể được tìm thấy trong trứng sống hoặc nấu chưa chín.

8. Cấu trúc tử cung

Các bất thường tử cung như tử cung có vách ngăn, tử cung một sừng, tử cung hai sừng,… có thể gây sẩy thai. Ngoài ra, sự phát triển của u xơ tử cung (không ung thư) trong tử cung cũng có thể gây nguy hiểm cho sự phát triển của thai nhi.

9. Hở eo cổ tử cung

Tình trạng hở eo cổ tử cung có thể dẫn đến sẩy thai. Ngoài ra, nếu cổ tử cung của người mẹ quá yếu sẽ khó giữ được thai nhi.

Các yếu tố gia tăng nguy cơ sẩy thai

Sẩy thai

Có một số yếu tố làm gia tăng nguy cơ sẩy thai như:

 1. Tuổi của thai phụ

Mang thai khi đã cao tuổi khiến bạn có nguy cơ bị sẩy thai cao hơn. Theo Hiệp hội Thai sản Hoa Kỳ, nguy cơ sẩy thai ở từng độ tuổi là:

  • Phụ nữ dưới 35 tuổi có khả năng sảy thai khoảng 15%;
  • Phụ nữ từ 35-45 tuổi có khả năng sảy thai 20 – 35%;
  • Phụ nữ trên 45 tuổi có thể có đến 50% khả năng sảy thai.

2. Có vấn đề về cân nặng

Tình trạng béo phì hay nhẹ cân khi mang thai đều có thể khiến mẹ bầu phải đối mặt với nguy cơ sẩy thai. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Sản phụ khoa quốc tế (International Obstetrics and Gynecology) cho thấy phụ nữ thiếu cân có 72% nguy cơ bị sẩy thai trong ba tháng đầu của thai kỳ, cao hơn so với những người có cân nặng bình thường.

3. Hút thuốc và uống rượu

Phụ nữ từng hút thuốc hoặc đang hút thuốc và uống rượu trong khi mang thai có nguy cơ bị sẩy thai cao hơn so với những phụ nữ không bao giờ hút thuốc và uống rượu. Nghiên cứu cho thấy những cặp vợ chồng tiêu thụ một lượng rượu lớn xung quanh thời điểm thụ thai có thể làm gia tăng nguy cơ sẩy thai trong suốt thai kỳ.

4. Sử dụng thuốc

Hãy cẩn thận khi dùng thuốc trong thai kỳ. Bạn chỉ nên sử dụng thuốc khi có sự chỉ định của bác sĩ. Việc sử dụng thuốc bừa bãi có thể khiến thai nhi bị ảnh hưởng, thậm chí là sẩy thai.

Bạn nên lưu ý một số loại thuốc có thể làm tăng nguy cơ sẩy thai như misoprostolmethotrexate (để điều trị viêm khớp dạng thấp), retinoids (để điều trị bệnh chàm và mụn trứng cá), và các loại thuốc của thuốc không steroid chống viêm (NSAIDs) như ibuprofen (để điều trị đau và viêm).

5. Từng bị sẩy thai

Những phụ nữ từng sẩy thai, nhất là bị sẩy thai từ 2 lần trở lên có nguy cơ sẩy thai cao hơn so với những phụ nữ chưa bao giờ gặp vấn đề này.

6. Thiếu hụt các vitamin thiết yếu cho thai kỳ

Nghiên cứu cho thấy việc mẹ bầu thiếu vitamin D và vitamin B trong cơ thể cũng có thể làm tăng nguy cơ sẩy thai. Vì vậy, bạn nên có chế độ ăn đa dạng để cơ thể có được các vitamin thiết yếu. Ngoài ra, hãy trao đổi với bác sĩ để được bổ sung các vitamin cần thiết trước khi mang thai và trong khi mang thai.

Dấu hiệu sẩy thai theo từng tuần

Sẩy thai

1. Tuần 1 – 6

Hầu hết các mẹ bầu thường chưa nhận biết được mình mang thai khi thai nhi chỉ mới được 1 – 2 tuần tuổi. Cách duy nhất để biết liệu bạn có thai hay không trong giai đoạn này là làm xét nghiệm thai kỳ.

Sẩy thai có thể khiến bạn cảm thấy đau đớn và có cảm giác nặng nề. Nếu bạn tiến hành làm xét nghiệm ở một hoặc hai tuần sau đó, kết quả sẽ cho ra âm tính. Bạn sẽ không thể biết được liệu mình chỉ bị trễ kinh do chu kỳ kinh nguyệt muộn hay là đã sẩy thai.

2. Tuần 6 – 12

Mẹ bầu thường cảm thấy bị đau vùng chậu, chuột rút hoặc ra máu âm đạo. Chuột rút có thể xuất hiện vào giai đoạn đầu và sẽ trở nên nghiêm trọng hơn nếu lượng máu chảy ra nhiều hơn. Tình trạng xuất huyết có thể bắt đầu với các chấm nhỏ rồi nhiều lên sau một hai ngày. Đến một lúc nhất định lượng máu sẽ nhiều hơn khi bạn hành kinh bình thường.

3. Tuần 12 –  20

Vào giai đoạn này, các hiện tượng như ra máu hay có các cơn đau dữ dội sẽ xuất hiện. Mẹ bầu sẽ nghĩ đây là lúc sắp vượt cạn. Tuy nhiên, trong vài trường hợp, việc vỡ nước ối hay ra máu không phải là dấu hiệu mẹ sắp sinh mà có thể là bị sẩy thai vì cổ tử cung lúc này rất yếu (hở eo tử cung).

Quá trình điều trị sẩy thai

Sẩy thai

Nếu không may gặp phải vấn đề này ở tuần thứ 12 thì trong tuần đầu tiên sau đó, người mẹ sẽ cảm thấy đau nhiều và ra máu âm đạo. Hầu hết các trường hợp, máu âm đạo sẽ tự ngưng ra. Tuy nhiên, nếu các cơn đau vẫn kéo dài và ngày càng nghiêm trọng hơn, bạn nên đến khám càng sớm càng tốt. Những dấu hiệu này có thể là do một vài vấn đề về tử cung.

Việc điều trị trong hoặc sau khi sẩy thai chủ yếu nhằm ngăn ngừa xuất huyết hoặc nhiễm trùng. Nếu việc sẩy thai diễn ra sớm ở những tuần đầu tiên, cơ thể bạn sẽ có thể tự loại bỏ các mô của thai nhi và không cần thêm các can thiệp y tế. Nếu bạn sẩy thai muôn hơn, quy trình phổ biến nhất để cầm máu và ngăn ngừa nhiễm trùng là nong và nạo tử cung (D&C).

Bạn có thể được kê toa thuốc để kiểm soát trình trạng xuất huyết sau khi thực hiện D&C. Ngoài ra, nếu bạn nhận thấy lượng máu tăng, bắt đầu ớn lạnh hoặc sốt, hãy gọi bác sĩ của bạn ngay lập tức.

Sau thời gian khoảng 6 tuần, thai phụ nên gặp bác sĩ sản khoa để tìm hiểu rõ hơn về nguyên nhân sẩy thai, các vấn đề sẩy thai bao lâu thì có thai trở lại cũng như chế độ việc nên ăn và kiêng gì sau khi sẩy thai. Bác sĩ có thể tư vấn thêm về vấn đề thời gian nghỉ ngơi và hồi phục sức khỏe sau sẩy thai. Đặc biệt, bạn nên nhờ sự hỗ trợ từ bạn bè và gia đình để cảm thấy tốt hơn nhé!

Cách phòng tránh sẩy thai tự nhiên

Để có một thai kỳ khỏe mạnh trong tương lại, bạn nên:

  • Tránh xa hoặc hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, rượu bia, các chất kích thích, chất thải, chất độc hại trong môi trường.
  • Duy trì cân nặng vừa phải trước và trong khi mang thai.
  • Bổ sung các vitamin cần thiết khi mang thai để đảm bảo rằng bạn và thai nhi đang phát triển có đủ chất dinh dưỡng.
  • Xây dựng chế độ ăn cân bằng, lành mạnh với nhiều trái cây và rau quả.
  • Tham khảo ý kiến của bác sĩ hoăc các huấn luyện viên thể dục khi có ý định tập luyện khi trong thai kỳ để giảm nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi. Tập thể dục hợp lý khi mang thai có thể giảm stress, đau nhức, nguy cơ bị đái tháo đường thai kỳ và tăng sức chịu đựng khi mẹ bầu chuyển dạ.
  • Tránh dùng một số loại như misoprostol, retinoids, methotrexate và thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen. Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.

Sẩy thai sau bao lâu thì quan hệ tình dục?

Sẩy thai

Bạn và người bạn đời có thể quan hệ trở lại nếu như bạn đã cảm thấy sẵn sàng. Bác sĩ thường khuyến cáo các cặp đôi chỉ nên trở lại đời sống tình dục khi tình trạng xuất huyết âm đạo đã chấm dứt và người phụ nữ đã trải qua ít nhất 1 kỳ kinh nguyệt bình thường.

Một số chuyên gia y tế khuyên rằng, các cặp đôi nên đợi sau khoảng thời gian là 6 tuần hoặc hơn rồi mới quan hệ bởi vì nhiều biến chứng sau sẩy thai cần thời gian để hồi phục.

Thời điểm có thể quan hệ tình dục trở lại sau khi sẩy thai tùy vào tình trạng sức khỏe của mỗi người và nhiều yếu tố khác như tinh thần, tâm lý của chính bạn. Do đó, hãy hỏi ý kiến trực tiếp từ bác sĩ để được tư vấn phù hợp nhất tình trạng sức khỏe của bạn nhé.

Hy vọng những chia sẻ trong bài viết này sẽ cung cấp cho bạn và gia đình những hiểu biết đầy đủ về tình trạng này và có biện pháp phòng và chữa trị thích hợp.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Ba 14, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Hai 14, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc