Nghiên cứu từ Trung Quốc: Phát hiện virus corona biến đổi “bất thường”

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Các nhà khoa học cảnh báo, đột biến gen có thể làm thay đổi cách thức hoạt động của virus corona 2019-nCoV, khiến nó trở nên mạnh mẽ hơn và nguy hiểm hơn. Họ cho rằng virus corona biến đổi có khả năng giúp chúng dễ thích nghi hơn.

Virus corona biến đổi được phát hiện như thế nào?

Theo nghiên cứu mới của Giáo sư Cui Jie và các cộng sự tại Viện Pasteur Thượng Hải được công bố trên tạp chí National Science Review, sự tiến hóa này của virus có thể xảy ra trong quá trình lây truyền từ người sang người. Các nhà nghiên cứu xem xét một ổ dịch của virus này ở một gia đình thuộc tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc và cho biết bộ gen của virus đã có một số thay đổi đáng kể khi lây truyền giữa các thành viên của gia đình.

Trên thực tế, virus biến đổi không ngừng. Tuy nhiên hầu hết những sự biến đổi này là đột biến đồng nghĩa hoặc đột biến “câm” (synonymous/silent), không tác động nhiều đến phương thức hoạt động của virus. Trong trường hợp đột biến không đồng nghĩa (nonsynonymous), virus lại có thể thay đổi đặc điểm sinh học, cho phép chúng thích nghi với các môi trường khác nhau một cách bền bỉ hơn, mặc dù tác động từ sự biến đổi này vẫn chưa được rõ.

Cũng theo nghiên cứu này, các nhà khoa học đã phát hiện 2 biến đổi không đồng nghĩa xảy ra ở các chủng virus tách được từ mẫu bệnh của gia đình có ổ dịch trên. Trường hợp này cho thấy “sự tiến hóa của virus rất có thể đã xảy ra trong quá trình lây từ người sang người”, “việc giám sát chặt chẽ về sự đột biến, tiến hóa và thích nghi của virus là điều rất cần thiết”, báo cáo nhấn mạnh.

Nhóm các nhà khoa học Trung Quốc này cũng đã phát hiện tổng cộng 17 đột biến không đồng nghĩa từ các trường hợp nhiễm virus corona 2019-nCoV trên khắp đất nước trong khoảng thời gian từ ngày 30-12-2019 đến cuối tháng 1-2020.

Các nhà nghiên cứu khác nói gì về tình hình virus corona biến đổi?

virus corona biến đổi

Shi Zhengli, một nhà nghiên cứu thuộc Viện Virus học Vũ Hán không tham gia nghiên cứu trên, khi được hỏi về tốc độ biến đổi của 2019-nCoV có nhanh hơn SARS và các chủng virus khác hay không đã cho biết: “Chúng tôi hiện vẫn chưa có câu trả lời”. Lý do là vì “hầu hết các trình tự gen hiện có đều không hoàn chỉnh”. Giải trình tự gen là một kỹ thuật tốn kém và mất nhiều thời gian. Theo báo South China Morning Post, hệ gen của virus corona 2019-nCoV có gần 30.000 cặp cơ sở (base pairs), dài hơn nhiều so với các loại virus khác, kể cả virus họ hàng của nó – vốn từng là thủ phạm gây ra SARS.

Theo dự đoán từ một nghiên cứu khác phát hành trên Journal of Virology vào 29-1-2020, nhà nghiên cứu Li Fang của Đại học Minnesota cho biết một biến đổi đơn lẻ tại một vị trí cụ thể trên bộ gen cũng gia tăng đáng kể khả năng gắn kết của virus lên tế bào bề mặt trong hệ hô hấp của con người.

Hiện vẫn chưa rõ tình trạng đột biến của virus 2019-nCoV có ảnh hưởng như thế nào lên người bệnh. Tuy nhiên, về mặt lý thuyết, sự biến đổi này có thể làm những người đã phục hồi lại tái nhiễm bệnh cũng như giúp virus “qua mặt” các phương pháp phát hiện có, bởi những phương pháp này chỉ nhắm tới một mảnh nhỏ trong bộ gen của virus, theo South China Morning Post.

Tổng quan về bệnh dịch gây ra do virus corona 2019-nCoV

virus corona biến đổi có thể làm những người đã phục hồi lại tái nhiễm bệnh

Tính đến ngày 4-2-2020, số người chết vì virus corona 2019-nCoV ở Trung Quốc đã tăng lên 427 người (theo cập nhật từ cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế Việt Nam) – vượt quá tỷ lệ tử vong do Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS). Số người nhiễm bệnh ở Trung Quốc đã tăng vọt lên 20.438. Vào cuối tháng 1 vừa qua còn chưa đến 1.000 trường hợp được xác nhận.

Ngày 31-1-2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố dịch bệnh do virus corona 2019-nCoV là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu (PHEIC). Đến thời điểm hiện tại, đã có 2 trường hợp tử vong ngoài Trung Quốc có chẩn đoán dương tính với virus corona. 1 nam giới 44 tuổi người Vũ Hán (Trung Quốc), mất tại một bệnh viện ở Philippines và 1 nam giới 39 tuổi đã đến Vũ Hán vào ngày 21-1 rồi trở về Hong Kong, mất do một cơn suy tim đột ngột.

Tỷ lệ tử vong của dịch bệnh viêm phổi cấp do virus corona 2019-nCoV mới là khoảng 2,0%, so với 9,6% của SARS. Tuy nhiên, chúng ta không nên vì thế mà chủ quan vì khả năng virus corona biến đổi bất thường có thể trở thành một thách thức rất lớn cho nền y học hiện tại.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Hai 4, 2020 | Lần cập nhật cuối: Tháng Hai 4, 2020

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc