Thiếu máu ác tính: làm sao chẩn đoán được bệnh?

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh thiếu máu ác tính dựa trên việc hỏi các triệu chứng, bệnh sử trong gia đình bạn, khám bệnh và kết quả xét nghiệm.

Bác sĩ sẽ tìm xem bệnh này là do thiếu yếu tố nội tại hay do nguyên nhân khác. Bác sĩ cũng sẽ xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh để đưa ra phương pháp điều trị đúng đắn. Dưới đây là các bước bác sĩ sẽ thực hiện để chẩn đoán bệnh thiếu máu ác tính của bạn.

Tìm hiểu quá trình bệnh và bệnh sử thiếu máu ác tính của gia đình bạn

Việc tìm hiểu quá trình bệnh và tiền sử bệnh của người thân trong gia đình bạn sẽ giúp bác sĩ có được những khái quát về thông tin bệnh cũng  như một số gợi ý nguyên nhân bệnh thiếu máu. Bác sĩ có thể hỏi các dấu hiệu và triệu chứng của bạn, như:

  • Bạn có thực hiện ca phẫu thuật dạ dày hoặc ruột chưa?
  • Bạn có rối loạn tiêu hóa, chẳng hạn như bệnh loét dạ dày hoặc bệnh crohn không?
  • Hỏi về chế độ ăn uống và loại thuốc bạn đã dùng?
  • Tiền sử gia đình bạn có bệnh thiếu máu hoặc thiếu máu ác tính không?
  • Tiền sử gia đình có rối loạn tự miễn (như bệnh addison, bệnh tiểu đường loại 1, bệnh graves hay bạch biến) không ? Nghiên cứu đã cho thấy có mối liên hệ giữa các rối loạn tự miễn dịch này với thiếu máu ác tính.

Khám bệnh

Các bác sĩ sẽ khám bệnh để tìm xem bạn có bị vàng da, da nhợt nhạt và gan lớn không. Bác sĩ sẽ lắng nghe tim để kiểm tra xem nhịp tim nhanh, không đều hoặc có tiếng thổi ở tim không.

Bác sĩ cũng có thể kiểm tra các dấu hiệu tổn thương thần kinh, hoạt động của cơ, mắt, các giác quan và phản xạ. Chuyên gia cũng sẽ đặt câu hỏi hoặc làm các xét nghiệm để kiểm tra tình trạng tâm thần, khả năng phối hợp động tác và khả năng đi bộ của bạn.

Thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán bệnh

Xét nghiệm máu và các xét nghiệm đặc biệt khác sẽ giúp chẩn đoán thiếu máu ác tính và tìm ra nguyên nhân gây bệnh.

Công thức máu

Thông thường, bác sĩ thường tiến hành thực hiện công thức máu để đo nhiều thành phần của máu. Trong xét nghiệm này, bác sĩ sẽ lấy một lượng nhỏ máu từ tĩnh mạch (thường là ở cánh tay) bằng một cây kim.

Công thức máu sẽ giúp kiểm tra nồng độ hemoglobin và hematocrit trong máu của bạn. Hemoglobin là một protein giàu chất sắt giúp hồng cầu mang ô-xy từ phổi đến các phần còn lại của cơ thể. Hematocrit dùng để đo hồng cầu chiếm bao nhiêu phần trăm trong máu. Mức hemoglobin hoặc hematocrit thấp là dấu hiệu của bệnh thiếu máu.

Giới hạn bình thường của các mức này có thể thấp hơn ở một số chủng tộc. Bác sĩ sẽ giải thích kết quả xét nghiệm cho bạn.

Công thức máu cũng sẽ kiểm tra số lượng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu trong máu. Kết quả bất thường có thể là dấu hiệu của thiếu máu, những rối loạn về máu, nhiễm trùng hoặc bệnh khác.

Cuối cùng, các công thức máu còn có thể xác định thể tích trung bình của hồng cầu, từ đó có thể gợi ý nguyên nhân gây ra bệnh thiếu máu của bạn. Trong thiếu máu ác tính, hồng cầu có xu hướng lớn hơn bình thường.

Các xét nghiệm máu khác

Nếu kết quả công thức máu xác nhận bạn bị thiếu máu, bác sĩ sẽ cần xét nghiệm máu khác để tìm ra loại thiếu máu đó.

Đếm tế bào hồng cầu lưới là xét nghiệm đo số lượng hồng cầu non trong máu. Xét nghiệm này cho thấy tủy xương có tạo ra hồng cầu với tốc độ phù hợp không. Những người bị thiếu máu ác tính có số lượng hồng cầu lưới thấp.

Nồng độ axit folic, sắt trong máu và xét nghiệm khả năng gắn kết của sắt trong máu cũng có thể giúp bạn biết loại thiếu máu của bạn có phải là ác tính hay không.

Bác sĩ có thể khuyên bạn nên thực hiện một số xét nghiệm máu khác để kiểm tra:

  • Nồng độ vitamin B12. Nồng độ vitamin B12 trong máu thấp cho thấy thiếu máu thuộc dạng ác tính. Tuy nhiên, trong một số trường hợp B12 có thể cao hoặc thấp một cách sai lệch nếu có sự xuất hiện của các kháng thể;
  • Nồng độ homocysteine và axit methylmalonic (MMA). Nồng độ các chất này cao trong cơ thể là một dấu hiệu của bệnh thiếu máu ác tính;
  • Ngoài ra, có thể xét nghiệm các kháng thể, kháng yếu tố nội tại và kháng thể tế bào thành. Những kháng thể này cũng là dấu hiệu của bệnh thiếu máu ác tính;

Các xét nghiệm tủy xương

Các xét nghiệm tủy xương có thể cho biết tủy xương có khỏe mạnh và sản xuất đủ hồng cầu hay không. Hai xét nghiệm tủy xương là hút tủy và sinh thiết tủy xương.

Đối với thủ thuật hút tủy, bác sĩ lấy một lượng nhỏ chất lỏng tủy xương bằng một cây kim. Đối với thủ thuật sinh thiết, bác sĩ lấy một lượng nhỏ mô tủy xương bằng một cây kim lớn hơn. Các mẫu này sau đó được kiểm tra dưới kính hiển vi.

Trong thiếu máu ác tính, các tế bào tủy xương chuyển hóa thành các tế bào máu lớn hơn bình thường.

Việc nắm được các bước khi chẩn đoán bệnh thiếu máu ác tính sẽ giúp bạn biết cách chuẩn bị những thông tin để cung cấp cho bác sĩ về bệnh của mình nhằm hỗ trợ bác sĩ sớm tìm ra chính xác nguyên nhân và phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh.

Hello Bacsi không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Mười 15, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 13, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc