Cơ chế tăng huyết áp gây tổn thương thận như thế nào?

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Cơ chế tăng huyết áp và tình trạng thận bị thương tổn, cụ thể hơn là suy thận, có khả năng tác động lẫn nhau. Do đó, nếu rơi vào hai tình huống này, bạn cần nhanh chóng có biện pháp điều trị nhằm phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Một số chuyên gia cho rằng tăng huyết áp kéo dài sẽ gây tổn thương thận, thậm chí là suy thận. Ngược lại, một trong số những công dụng của thận là điều hòa huyết áp. Do đó, khi thận chịu tổn thương, huyết áp cũng không ổn định và có xu hướng tăng vượt mức kiểm soát.

Vậy, thực tế cơ chế tăng huyết áp tổn hại đến thận như thế nào? Bạn có thể làm gì để phòng ngừa vấn đề này? Hãy cùng Hello Bacsi tìm lời giải đáp qua bài viết dưới đây nhé.

Tăng huyết áp là gì?

Lực do tim tạo ra, dùng để bơm máu đến các cơ quan trong cơ thể gọi là huyết áp. Trong quá trình lưu thông máu, huyết áp có thể tác động đến thành mao mạch. Do đó, nếu cường độ áp lực quá lớn, các mạch máu có nguy cơ chịu tổn hại. Mặt khác, cao huyết áp hay tăng huyết áp cũng thể hiện tình trạng tim đang phải làm việc quá sức hơn bình thường.

Các chuyên gia đánh giá tăng huyết áp là một vấn đề sức khỏe vô cùng phổ biến. Theo thống kê, cứ ba người sẽ có một người mắc phải căn bệnh này. Đồng thời, chỉ khoảng 50% trường hợp người bệnh nhận thức rõ chỉ số huyết áp của bản thân đang “báo động”. Điều này có thể giải thích bởi triệu chứng tăng huyết áp thường không xuất hiện và tương đối mơ hồ, dễ nhầm lẫn với dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác.

Cơ chế tăng huyết áp 1

Chính vì nguyên nhân này, việc kiểm tra huyết áp định kỳ là yếu tố quan trọng, nhằm giữ áp lực máu trong tầm kiểm soát. Nếu tăng huyết áp không được điều trị kịp thời hoặc quản lý tốt, bệnh có nguy cơ kéo theo một loạt biến chứng xảy ra, bao gồm:

  • Các bệnh liên quan đến tim mạch, ví dụ như đau tim, suy tim, phình động mạch…
  • Đột quỵ
  • Tổn thương não và thận, đặc biệt là suy thận

Bạn có thể quan tâm: Chỉ số đo huyết áp và những điều bạn cần biết.

Suy thận là gì?

Giai đoạn cuối của bệnh thận mãn tính gọi là suy thận. Tình trạng này phát sinh đồng nghĩa với việc thận đã mất khả năng lấy đi chất thải cũng như độc tố trong máu (lọc máu).

Ngày nay, rất nhiều yếu tố có khả năng gây tác động tiêu cực đến sức khỏe cũng như chức năng của thận, chẳng hạn như:

  • Thường xuyên tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm, hóa chất hoặc một số loại thuốc có độc tố cao
  • Bị một số bệnh lý cấp hoặc mãn tính
  • Thiếu nước nghiêm trọng
  • Tổn thương thận

Cơ chế tăng huyết áp 2

Cơ thể rất dễ nhiễm độc nặng nếu thận không thể hoạt động bình thường. Điều này có khả năng trở thành điều kiện thuận lợi cho suy thận phát sinh và dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Khi đó, bạn chỉ còn hai lựa chọn cho phương pháp điều trị, gồm:

  • Lọc máu nhân tạo
  • Ghép thận

Cơ chế tăng huyết áp gây suy thận, thực hư ra sao?

Thực tế, thận cùng với hệ tuần hoàn phụ thuộc vào nhau để hoạt động tốt và duy trì sức khỏe cho cơ thể. Thận đảm nhiệm trọng trách lấy đi chất thải cũng như các chất lỏng dư thừa trong mạch máu. Trong khi đó, các mao mạch sẽ đưa đến thận những tế bào hồng cầu mang theo oxy và chất dinh dưỡng cần thiết.

Theo thời gian, cơ chế tăng huyết áp có nguy cơ thu hẹp các động mạch. Theo đó, số lượng hồng cầu vận chuyển cũng ít đi. Tế bào ở thận không nhận đủ oxy và chất dinh dưỡng sẽ từ từ thoái hóa và chết. Chính vì lý do này, một số nhà nghiên cứu đánh giá cơ chế tăng huyết áp là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy thận.

Cơ chế tăng huyết áp tổn thương thận như thế nào?

Mạch máu chịu tổn thương là một trong các hệ lụy của cơ chế tăng huyết áp. Những mao mạch này bao gồm cả động mạch cung cấp máu cho thận.

Nephron là đơn vị thận, phần lớn nằm ở vỏ thận. Một số ít nephron “cư ngụ” tại phần vỏ tiếp giáp với tủy thận.

Cấu tạo của nephron gồm cầu thận, ống thận và các mạch máu liên quan. Nếu bạn bị tăng huyết áp và không có biện pháp can thiệp kịp thời, mạng lưới mao mạch quanh thận có thể hẹp, cứng và yếu đi. Lúc này, động mạch chịu tổn thương không còn đủ khả năng cung cấp đủ tế bào hồng cầu mang chất dinh dưỡng và oxy đến mô thận, từ đó hệ quả sẽ bao gồm:

Suy giảm khả năng lọc máu

Cơ chế tăng huyết áp 3

Khi các nephron không đủ năng lượng để hoạt động (do thiếu oxy và chất dinh dưỡng cần thiết), máu lưu thông khắp cơ thể sẽ không còn được lọc tốt. Ngoài ra, khả năng điều hòa chất lỏng, hormone và muối trong cơ thể của thận cũng sẽ suy giảm theo.

Mất khả năng điều hòa huyết áp

Khi khỏe mạnh, thận sản sinh một loại hormone là aldosterone. Nội tiết tố này có thể giúp bạn điều hòa áp lực máu. Hàm lượng aldosterone sẽ giảm bớt nếu thận có xu hướng suy giảm chức năng, dẫn đến cơ chế tăng huyết áp lại càng vượt tầm kiểm soát. Nếu quá nhiều động mạch ở thận chịu thương tổn và ngừng hoạt động do huyết áp cao, suy thận sẽ xảy ra.

Phòng ngừa suy thận bằng cách kiểm soát huyết áp tốt

Cơ chế tăng huyết áp gây suy thận là cả một quá trình lâu năm để phát triển. Do đó, bạn vẫn còn cơ hội để phòng ngừa vấn đề này bằng cách kiểm soát huyết áp tốt.

Một số biện pháp duy trì áp lực máu luôn ở trong phạm vi lý tưởng bao gồm:

  • Áp dụng chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ chất dinh dưỡng và ít muối
  • Hạn chế thức uống chứa cồn như bia, rượu…
  • Thường xuyên rèn luyện thể chất
  • Kiểm soát căng thẳng tốt
  • Bỏ thuốc lá, nếu bạn có thói quen không tốt này
  • Sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp theo đúng chỉ định từ bác sĩ
  • Tìm hiểu cách kiểm tra huyết áp tại nhà

Bác sĩ sẽ khuyến khích bạn kiểm tra huyết áp liên tục nếu bạn được chẩn đoán tăng huyết áp để nhận thấy bất kỳ thay đổi bất thường của chỉ số huyết áp. Từ đó, quá trình điều trị cũng sẽ thuận lợi hơn. Đồng thời, các kết quả đo huyết áp cũng sẽ phản ánh liệu quá trình điều trị có đang hoạt động tốt hay không.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Bảy 28, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Bảy 26, 2019

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc