Tiểu đường

Bệnh biểu hiện kín đáo nên bệnh nhân rất khó phát hiện và dễ bỏ qua khi có biến chứng nặng thậm chí bị nhiều năm thì người bệnh mới phát hiện ra được nên chúng ta phải có những phương pháp giúp người bệnh phát hiện và chẩn đoán bệnh sớm để có hướng điều trị và phòng ngừa biến chứng từ giai đoạn sớm nhất từ giai đoạn tiền đái tháo đường.

1. Những nguyên nhân nào gây bệnh tiền đái tháo đường?

Các nhà khoa học hiện nay vẫn chưa tìm ra nguyên nhân của bệnh tiền đái tháo đường. Tuy nhiên một số người vẫn cho rằng có liên quan đến di truyền học có thể đóng vai trò trong việc làm tăng các yếu tố nguy cơ của tiền đái tháo đường. Có nghĩa là do gen kiểm soát insulin bị tổn thương khiếm khuyết bất thường làm cho cơ thể của bạn không thể sử dụng insulin một cách hợp lý với sinh lý của cơ thể. Từ đó đường sẽ tích tụ trong máu dẫn đến đường cao lên. Các nhà khoa học cũng chỉ ra rằng khi cơ thể mỡ thừa tăng lên kéo dài cũng có thể dẫn đến bệnh tiền đái tháo đường. Hiện nay bệnh tiền đái tháo đường là bệnh rất phổ biến, phát hiện sớm dễ dàng và có thể điều trị phòng ngừa tiền đái tháo đường từ giai đoạn rất sớm.

• Hiện nay, cùng với sự phát triển của y học và xã hội việc phát hiện các yếu tố nguy cơ và tầm soát các yếu tố sớm để phòng ngừa và điều trị từ giai đoạn rất sớm là việc rất cần thiết để giảm gánh nặng cho bệnh nhân và xã hội. Sau đây là các yếu tố nguy cơ của đái tháo đường type 2.Tiền sử gia đình có các thành viên bị đái tháo đường (bố, mẹ, ông, bà).
• Tiền sử đái tháo đường thai kỳ
• Tuổi > 40 tuổi
• Dân tộc
• Chế độ ăn uống không lành mạnh
• Chế độ dinh dưỡng kém trong thời kỳ mang thai
• Hạn chế hoạt động thể lực hoặc lười vận động khi bạn càng ít vận động, nguy cơ mắc tiền đái tháo đường càng cao.
• Thừa cân: Thừa cân là yếu tố nguy cơ chính gây ra bệnh tiền đái tháo đường. Đặc biệt, những người có chỉ số BMI trên 35 sẽ rất dễ mắc bệnh.
• Kích thước vòng eo: Vòng eo lớn là một trong những nguyên nhân của tình trạng đề kháng insulin.
• Rối loạn lipid máu
• Tăng huyết áp> 140/90 mmHg.
• Phụ nữ mang thai có thừa cân, đã được chẩn đoán rối loạn dung nạp glucose, hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh đái tháo đường, đều có nguy cơ cao phát triển đái tháo đường thai kỳ (GDM). Ngoài ra, trước đây đã được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ hoặc thuộc nhóm dân tộc nhất định, có nguy cơ gia tăng phát triển đái tháo đường thai kỳ.
• Hội chứng buồng trứng đa nang: Hội chứng này xuất hiện ở nữ với các triệu chứng như chu kỳ kinh nguyệt không đều, rậm lông và béo phì. Hội chứng này làm tăng nguy cơ bệnh đái tháo đường;
• Chủng tộc: Mặc dù vẫn chưa có lý do rõ ràng, những người thuộc các chủng tộc nhất định – bao gồm người Mỹ gốc Phi, gốc Tây Ban Nha, gốc Ấn Độ và gốc châu Á – có nhiều khả năng xuất hiện bệnh tiền đái tháo đường.

Giấc ngủ: Ngưng thở khi ngủ là rối loạn giấc ngủ, trong đó, người bệnh sẽ ngưng thở nhiều lần trong khi ngủ, dẫn đến chất lượng giấc ngủ kém. Những người làm việc thay đổi ca ngày hoặc ca đêm có thể gặp những vấn đề về giấc ngủ. Các vấn đề về ngủ cũng có thể có tăng nguy cơ đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường loại

2.2. Xét nghiệm chẩn đoán sớm bệnh tiền đái tháo đường

Hiện nay có 3 xét nghiệm hay dùng để chẩn đoán tiền đái tháo đường:

• Xét nghiệm A1C (hay còn được gọi HbA1C)

Xét nghiệm này đo lường tỷ lệ đường trong máu của người bệnh trong vòng 2-3 tháng. Nồng độ HbA1C bình thường dưới 5,7%. Nồng độ HbA1C giữa 5,7-6,4% được coi là tiền đái tháo đường. Trên 6,5% qua hai lần xét nghiệm thì được chẩn đoán đái tháo đường;

• Xét nghiệm đường huyết lúc đói

Bác sĩ sẽ lấy một mẫu máu sau một đêm không ăn gì. Mức đường huyết 100-125 mg/dL (5,6-6,9 mmol/L) được coi là tiền đái tháo đường;

• Dung nạp glucose qua đường uống 75g với 2 mẫu

Xét nghiệm này yêu cầu người bệnh phải nhịn đói qua đêm ít nhất 8h đến 10h. Trước khi đo, người bệnh sẽ uống một ly nước đường và chờ cho đường đi vào máu. Sau đó 2h uống thì bác sĩ sẽ lấy máu để đo lượng đường. Mức đường huyết 140-199 mg/dl (7,8-11,0 mmol/l) được coi là tiền đái tháo đường;

Đối với tất cả các xét nghiệm, nồng độ đường càng cao thì nguy cơ phát triển thành bệnh đái tháo đường càng lớn.

3. Biện pháp giúp phòng ngừa bệnh đái tháo đường

Điều tối quan trọng với người tiền đái tháo đường là duy trì cân nặng hợp lý và cắt giảm lượng mỡ, tinh bột, đường trong khẩu phần ăn.

Phải lên kế hoạch để có chế độ ăn uống hợp lý:

• Giảm đường, tinh bột và chất ngọt, thay thế bằng chất đạm từ thịt, cá, trứng và rau xanh, hoa quả.
• Nên lựa chọn những loại ngũ cốc còn nguyên màng cám, gạo không nên xát kỹ. Không nên ăn quá no, có thể chia nhỏ các bữa ăn và nhai thật kỹ
• Tăng cường ăn cá, tối thiểu 2 bữa/tuần
• Hạn chế thức ăn giàu mỡ động vật, nội tạng động vật
• Tăng cường khẩu phần rau, hoa quả trong các bữa ăn
• Hạn chế ăn mặn, nước ngọt có gas, bánh kẹo
• Hạn chế tối đa những chất kích thích như rượu bia, thuốc lá,...

Tập luyện thể thao đúng và hợp phù hợp mình

• Hàng ngày, người tiền tiểu đường có thể đi bộ hoặc tập 1 môn thể dục nào đó với thời lượng khoảng 45p – 60 phút mỗi ngày, và không nên nghỉ quá 2 ngày trong 1 tuần.
• Để nhớ và duy trì được thói quen này, bạn nên nghỉ ngơi sau ăn khoảng 30-45 phút, sau đó đi bộ xung quanh khoảng 15-20 phút. Vậy tổng giờ hoạt động trong ngày sau 3 bữa chính sẽ được đảm bảo.

Với những bạn trẻ làm công việc văn phòng nên hạn chế việc sử dụng thang máy, thay vào đó nên chọn đi cầu thang bộ và tránh ngồi quá lâu. Mỗi 1 tiếng nên đứng lên, đi lại nhẹ nhàng trong phòng làm việc để làm tăng sự nhạy cảm của insulin.

(sưu tầm)

❓ Hỏi bác sĩ miễn phí từ xa, click hỏi ngay!

Thực tế, nhiều người bệnh tiểu đường e ngại việc ăn bánh vì lo sợ tăng đường huyết sau ăn. Tuy nhiên, hiện nay có nhiều loại bánh ăn kiêng cho người tiểu đường được sản xuất riêng, sử dụng chất tạo ngọt tự nhiên và bột ngũ cốc nguyên cám, giúp giảm hấp thu glucose. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ loại bánh nào phù hợp, nên chọn ra sao và ăn thế nào để vừa ngon miệng vừa an toàn trong việc kiểm soát đường huyết.

Bánh ăn kiêng cho người tiểu đường là gì?

Bánh ăn kiêng tiểu đường là loại bánh được chế biến đặc biệt để giảm tác động lên chỉ số đường huyết sau ăn. Khác với bánh thông thường, các sản phẩm này thường có chỉ số đường huyết (GI) thấp, ít carbohydrate tinh chế và không chứa đường sucrose - loại đường dễ làm tăng glucose máu nhanh chóng.

Thành phần chính của bánh ăn kiêng thường là bột yến mạch, bột hạnh nhân, cám lúa mì hoặc bột đậu nành. Các loại chất tạo ngọt tự nhiên như stevia, erythritol hoặc maltitol thường được sử dụng thay cho đường tinh luyện. Những thành phần này giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, đồng thời bổ sung thêm chất xơ, protein và chất béo tốt cho cơ thể.

Nhờ công thức đặc biệt, bánh ăn kiêng cho người tiểu đường giúp kiểm soát tăng đường huyết sau bữa ăn và duy trì năng lượng ổn định. Theo khuyến nghị của các tổ chức y tế quốc tế, người bệnh nên ưu tiên thực phẩm có chỉ số GI dưới 55 để hạn chế dao động đường huyết và giảm nguy cơ biến chứng.

Người tiểu đường có nên ăn bánh ăn kiêng không?

Câu trả lời là có thể ăn được, nếu lựa chọn đúng loại bánh và kiểm soát khẩu phần hợp lý. Bánh ăn kiêng cho người tiểu đường không chỉ giúp người bệnh duy trì năng lượng ổn định mà còn hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn.

Những loại bánh này thường chứa hàm lượng chất xơ cao, giúp kéo dài cảm giác no và giảm nhu cầu ăn vặt - yếu tố có lợi cho người tiểu đường tuýp 2 cần kiểm soát cân nặng. Ngoài ra, bánh ăn kiêng có thể cung cấp lượng protein và chất béo lành mạnh, giúp ổn định chuyển hóa năng lượng trong cơ thể.

Tuy nhiên, người bệnh cần thận trọng vì không phải tất cả sản phẩm ghi nhãn “bánh ăn kiêng” đều thực sự phù hợp. Một số loại vẫn chứa đường ẩn như glucose syrup, maltodextrin hoặc fructose, có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau khi ăn.

Khi lựa chọn, nên đọc kỹ bảng thành phần và nhãn dinh dưỡng. Một chiếc bánh lý tưởng cho người tiểu đường nên đáp ứng các tiêu chí sau:

• Năng lượng khoảng 80 - 100 kcal mỗi khẩu phần.
• Hàm lượng chất xơ từ 3g trở lên.
• Không chứa đường thêm vào (added sugar).
• Có nguồn gốc rõ ràng, được chứng nhận tiêu chuẩn dinh dưỡng.

Người tiểu đường hoàn toàn có thể đưa bánh ăn kiêng vào chế độ ăn hằng ngày, miễn là tuân thủ nguyên tắc kiểm soát khẩu phần và theo dõi đường huyết thường xuyên để đảm bảo an toàn.

Top bánh cho người tiểu đường và cách lựa chọn phù hợp

Người bệnh tiểu đường có thể ăn bánh nếu lựa chọn loại bánh phù hợp.

Các loại bánh kiêng đường phù hợp cho người tiểu đường

Hiện nay, có nhiều loại bánh ăn kiêng cho người tiểu đường được sản xuất dựa trên nhu cầu dinh dưỡng và sở thích khác nhau:

• Bánh yến mạch và bánh hạnh nhân: Cung cấp nhiều chất xơ hòa tan, giúp làm chậm hấp thu đường và hỗ trợ hạ cholesterol. Đây là lựa chọn phù hợp cho cả người tiểu đường và người cần kiểm soát cân nặng.
• Bánh mì nguyên cám và bánh quy lúa mạch: Giàu carbohydrate phức hợp, tạo cảm giác no lâu, duy trì năng lượng ổn định mà không làm tăng đường huyết nhanh.
• Bánh protein (protein bar): Chứa nhiều đạm, ít đường, giúp ổn định năng lượng và giảm cảm giác thèm ăn. Loại bánh này đặc biệt phù hợp với người tiểu đường tuýp 2 đang trong quá trình giảm cân.
• Bánh không bột mì (low-carb hoặc gluten-free): Dành cho người muốn giảm hấp thu carbohydrate hoặc có cơ địa nhạy cảm với gluten. Loại bánh này thường dùng bột hạnh nhân, bột dừa hoặc bột đậu nành thay thế bột mì truyền thống.

Cách lựa chọn và sử dụng hợp lý

Để sử dụng bánh ăn kiêng một cách an toàn và hiệu quả, người tiểu đường nên lưu ý:

• Chọn sản phẩm có thông tin dinh dưỡng đầy đủ, rõ ràng và được kiểm định chất lượng.
• Ăn bánh vào bữa phụ, không nên dùng để thay thế bữa chính.
• Kết hợp bánh với thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây ít đường (bưởi, táo, dâu tây) để cân bằng dinh dưỡng.
• Hạn chế lượng tiêu thụ, chỉ nên ăn khoảng 1 - 2 khẩu phần mỗi ngày.
• Uống đủ nước và duy trì vận động nhẹ sau khi ăn để hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

Việc lựa chọn đúng loại bánh và sử dụng đúng cách không chỉ giúp người bệnh duy trì chế độ ăn uống linh hoạt mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống, giảm cảm giác kiêng khem quá mức khi mắc tiểu đường.

Sai lầm cần tránh khi dùng bánh ăn kiêng

Nhiều người cho rằng bánh ăn kiêng cho người tiểu đường có thể ăn thoải mái vì “không chứa đường”. Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm có thể gây ảnh hưởng đến kiểm soát đường huyết. Một số sai lầm phổ biến gồm:

• Ăn quá nhiều bánh ăn kiêng trong ngày, vượt mức năng lượng cho phép.
• Mua sản phẩm trôi nổi, không có công bố dinh dưỡng hoặc nguồn gốc rõ ràng.
• Chọn bánh chứa nhiều chất béo bão hòa, dầu hydro hóa hoặc bơ thực vật, làm tăng mỡ máu.

Để tránh những rủi ro này, người bệnh nên duy trì khẩu phần hợp lý, đọc kỹ nhãn sản phẩm và theo dõi chỉ số đường huyết sau ăn (SMBG). Nếu có bất kỳ phản ứng bất thường nào như mệt mỏi, khát nước nhiều hoặc tăng đường huyết đột ngột, cần ngưng sử dụng và trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Bánh ăn kiêng cho người tiểu đường có thể là một phần của chế độ ăn uống lành mạnh nếu được lựa chọn đúng loại và sử dụng với lượng vừa phải. Người bệnh nên ưu tiên sản phẩm có chỉ số đường huyết thấp, giàu chất xơ, không chứa đường thêm vào, đồng thời kết hợp với chế độ vận động phù hợp.

Điều quan trọng là cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi đưa bất kỳ sản phẩm mới nào vào khẩu phần ăn. Khi hiểu rõ cách lựa chọn và sử dụng bánh ăn kiêng đúng cách, người tiểu đường hoàn toàn có thể duy trì cuộc sống thoải mái, ăn ngon mà vẫn kiểm soát tốt đường huyết và phòng ngừa biến chứng lâu dài.

(sưu tầm)

❓ Hỏi bác sĩ miễn phí từ xa, click hỏi ngay!