Tim đập nhanh, khô miệng, tiểu nhiều, thi thoảng tiểu có bọt, đau lưng sau

Chào bạn, tôi là bác sĩ chuyên khoa Hô hấp và Y học Giấc ngủ. Bài của bạn để đã lâu chưa có ai trả lời nên tôi xin góp vài ý, nói trước là tôi không thể chẩn đoán qua mạng, chỉ giúp bạn biết nên hỏi bác sĩ những gì cho đúng trọng tâm.

Trước hết, tuyến giáp bình thường không loại trừ được tiểu đường, đó là hai xét nghiệm khác nhau hoàn toàn. Nhóm triệu chứng bạn kể là khát nước, khô miệng, tiểu nhiều thì đúng là nhóm cần loại trừ đái tháo đường, và việc đó rất đơn giản: xét nghiệm đường huyết lúc đói kèm HbA1c. Hai chỉ số này rẻ, làm ở đâu cũng được, và trả lời dứt điểm câu hỏi bạn đang lo. Bạn không cần đoán thêm nữa, chỉ cần đi làm.

Về nước tiểu có bọt, tôi muốn bạn bớt lo một chút. Bọt tan nhanh sau vài chục giây thường chỉ là do tia tiểu mạnh hoặc nước tiểu cô đặc vì uống ít nước, rất hay gặp và không có ý nghĩa bệnh lý. Điều đáng chú ý là bọt mịn như bọt xà phòng, đọng lâu không tan, và lặp lại nhiều lần trong ngày. Nhưng nhìn bằng mắt thì ai cũng chỉ đoán được thôi, kể cả tôi. Xét nghiệm trả lời đúng câu hỏi này là tỷ lệ albumin/creatinine niệu, làm trên mẫu nước tiểu buổi sáng. Bạn nhớ tên xét nghiệm đó mà hỏi, vì tổng phân tích nước tiểu thông thường có thể bỏ sót lượng đạm nhỏ.

Về chân, tôi không đánh giá được qua ảnh, nhưng bạn có thể tự kiểm tra rất nhanh: ấn ngón tay cái lên mặt trước xương cẳng chân, giữ khoảng mười giây rồi thả ra. Nếu để lại vết lõm thấy rõ và lâu đầy lại thì đó là phù thật sự và cần đi khám sớm. Nếu không để lại vết lõm thì phần nhiều là hình dáng bình thường của chân. Bạn cũng có viêm khớp gối, mà viêm khớp gây sưng khu trú quanh khớp, khác với phù toàn chân, nên hai thứ này dễ bị lẫn.

Còn đây là góc nhìn theo chuyên môn của tôi, và cũng là lý do tôi trả lời bài này. Bộ ba tiểu nhiều về đêm, khô miệng khi thức dậy và tim đập nhanh cũng chính là bộ mặt quen thuộc của chứng ngưng thở khi ngủ chưa được phát hiện. Cơ chế khá thú vị: khi đường thở bị tắc lúc ngủ, áp lực âm trong lồng ngực làm căng thành tim, tim tiết ra một hormon ra lệnh cho thận thải nước, nên người bệnh phải dậy đi tiểu nhiều lần dù không uống nhiều nước buổi tối. Khô miệng thì do phải há miệng thở suốt đêm, còn tim đập nhanh là do mỗi cơn ngưng thở kết thúc bằng một đợt tăng hoạt động thần kinh giao cảm.

Nên bạn thử tự soát lại vài điểm: bạn có ngáy to không, người nhà có bao giờ thấy bạn ngừng thở hoặc thở hổn hển lúc ngủ không, sáng dậy có đau đầu âm ỉ không, ban ngày có buồn ngủ tới mức gật khi ngồi yên không, và bạn phải dậy đi tiểu mấy lần mỗi đêm. Nếu có từ hai ba dấu hiệu trở lên thì nên tầm soát cả giấc ngủ chứ đừng chỉ nhìn vào đường huyết, bởi ngưng thở khi ngủ và rối loạn chuyển hóa thường đi cùng nhau và làm nặng lẫn nhau. Tôi có để sẵn một bài trắc nghiệm sàng lọc ngắn trên trang bacsibach.vn, bạn tự làm được tại nhà cho biết.

Tóm lại, việc nên làm sớm là đi làm đường huyết đói, HbA1c và tỷ lệ albumin/creatinine niệu, mang kết quả cùng danh sách triệu chứng đi khám nội khoa. Lo lắng kéo dài mà không có con số trong tay thì chỉ mệt thêm, trong khi ba xét nghiệm trên có thể làm xong trong một buổi sáng. Chúc bạn sớm yên tâm.