Tăng axit uric máu

Tăng axit uric máu

Có nhiều nguyên nhân gây tăng axit uric máu. Đối với trường hợp axit uric cao mãn tính hay bệnh gút, có những thuốc giúp thải axit uric và duy trì tình trạng cân bằng, hạn chế cơn đau khớp do gút cấp. Còn với các nguyên nhân gây tăng axit uric thứ phát khác, giải pháp là điều trị căn nguyên ban đầu, thuốc giảm axit uric chỉ hỗ trợ.

Cùng tìm hiểu nguyên nhân tăng acid uric máu là gì, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả.

Tìm hiểu chung

Acid uric là gì?

Acid uric là một chất thải được hình thành khi cơ thể phá vỡ các hợp chất có nhân purin, có mặt trong một số loại thực phẩm. Phần lớn acid uric sẽ tự đào thải khỏi cơ thể thông qua nước tiểu và phân.

Tăng axit uric máu là bệnh gì?

Tăng axit uric máu xảy ra khi có quá nhiều axit uric trong máu. Mức axit uric cao có thể dẫn đến một số bệnh, bao gồm cả bệnh gút và sỏi thận. Mức axit uric tăng cũng được coi là một chỉ số cho các bệnh như hội chứng chuyển hóa, bệnh tim, tiểu đường và bệnh thận mãn tính.

Triệu chứng thường gặp

Những dấu hiệu và triệu chứng của tình trạng tăng axit uric máu?

Phần lớn bệnh nhân tăng axit uric không có triệu chứng và không cần điều trị lâu dài. Thông thường, để gặp triệu chứng trên lâm sàng, bệnh nhân đã bị gout hoặc sỏi thận.

Triệu chứng cụ thể như sau:

  • Trong bệnh gút: khớp sưng, nóng, đỏ, thường gặp nhất ở ngón chân cái nhưng cũng có thể ảnh hưởng tới bất kỳ khớp nào trong cơ thể.
  • Trong bệnh sỏi thận: đau mạn sườn, đi tiểu ra máu, buồn nôn, nôn và đau bụng.

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng tăng acid uric máu nêu trên hoặc có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa mỗi người là khác nhau, vì vậy hãy hỏi ý kiến bác sĩ để lựa chọn được phương án thích hợp nhất.

>>> Bạn có thể quan tâm: Chỉ số axit uric cao khi mang thai: Nguy cơ và cách phòng tránh

Nguyên nhân gây bệnh

tăng axit uric máu cao

Nguyên nhân nào gây ra tình trạng tăng axit uric máu?

Acid uric tăng do nguyên nhân gì? Nguyên nhân gây ra nồng độ axit uric cao có thể do tăng sản xuất, giảm bài tiết axit uric hoặc kết hợp cả hai.

Tăng axit uric máu do sản xuất quá mức: tăng sản xuất axit uric từ chế độ ăn giàu purin, rối loạn chuyển hóa purin (thiếu hụt men hypoxanthine phosphoribosyltransferase hoặc men phosphoribosylpyrophosphate synthetase hoạt động quá mức), phân hủy hoặc luân chuyển tế bào (bệnh tăng sinh tế bào lympho, bệnh tăng sinh tủy, bệnh đa hồng cầu nguyên phát, bệnh Paget, bệnh vẩy nến, ly giải khối u, tan máu, tiêu cơ vân, tập thể dục) dẫn đến tăng axit uric trong máu.

Tăng axit uric do giảm đào thải:

  • Nguyên nhân axit uric cao là do mắc phải một số bệnh thận cấp hoặc mãn tính, nhiễm toan, giảm thể tích máu, bệnh sacoid, cường cận giáp, suy giáp, hội chứng Bartter, hội chứng Down
  • Do sử dụng thuốc hay nhiễm độc tố như thuốc lợi tiểu, niacin, pyrazinamide, ethambutol, cyclosporin, berili, salicylat, chì, rượu bia… khiến axit uric máu tăng.

Có người có thể sống nhiều năm với nồng độ axit uric cao mà không phát triển thành bệnh gút. Chỉ có khoảng 20% ​​người tăng axit uric cao mắc bệnh gút. Ngoài ra, một số bệnh nhân gút lại có mức axit uric trong máu không cao.

Nguy cơ mắc phải

Những ai thường mắc phải tình trạng tăng axit uric máu?

Tình trạng tăng axit uric máu rất phổ biến, có thể ảnh hưởng đến bệnh nhân ở mọi lứa tuổi. Tỷ lệ người mắc phải tình trạng acid uric cao trong máu đã tăng mạnh từ năm 1960. Bạn có thể kiểm soát bệnh này bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ gây axit uric tăng.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc phải tình trạng tăng axit uric máu?

Bất cứ ai cũng có thể mắc tình trạng tăng axit uric máu, nhưng bệnh này phổ biến ở nam giới hơn nữ giới và nguy cơ tăng theo tuổi tác. Người gốc Thái Bình Dương hoặc người Mỹ gốc Phi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Một số yếu tố nguy cơ có thể gây nên tình trạng axit uric cao:

  • Sử dụng rượu bia nhiều khiến uric acid máu tăng
  • Chế độ ăn quá nhiều chất đạm, hải sản
  • Một số loại thuốc
  • Phơi nhiễm chì
  • Phơi nhiễm thuốc trừ sâu
  • Axit uric trong máu cao do bệnh thận
  • Huyết áp cao
  • Mức đường huyết cao
  • Acid uric cao do mắc bệnh suy giáp
  • Béo phì;

>>> Bạn có thể quan tâm: Bạn có đang bỏ qua dấu hiệu bệnh gút không?

Điều trị hiệu quả

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán tình trạng tăng axit uric máu?

Để chẩn đoán tình trạng tăng axit uric máu, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu và nước tiểu để xác định chức năng thận, cũng như mức axit uric trong cơ thể.

Bác sĩ sẽ lấy máu từ tĩnh mạch tay, thường ở bên trong khuỷu tay hoặc ở mặt sau của bàn tay. Bác sĩ có thể yêu cầu lấy mẫu nước tiểu 24 giờ nếu thấy nồng độ axit uric tăng cao trong máu của bạn. Axit uric trong máu nên dưới 6.8 mg/dL. Axit uric trong nước tiểu 24 giờ nên dưới 600 mg/ngày đối với nam giới trưởng thành ăn không có purin. Nếu chỉ số xét nghiệm trên các mức này có nghĩa là việc sản xuất axit uric đang cao.

Nếu bạn đang có các triệu chứng của bệnh gút, bác sĩ sẽ xét nghiệm bất kỳ dịch nào tích tụ trong khớp của bạn. Điều này được thực hiện bằng cách rút dịch từ khớp. Mẫu dịch sẽ được gửi tới phòng thí nghiệm để kiểm tra có tinh thể axit uric hay không. Sự có mặt của tinh thể axit uric là dấu hiệu của bệnh gút. Ngoài ra, siêu âm thận cũng được chỉ định nếu người bệnh bị sỏi thận do axit uric.

Những phương pháp nào dùng để điều trị tình trạng tăng axit uric máu?

Việc điều trị tăng axit uric máu còn tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu tăng axit uric máu không biểu hiện triệu chứng thì không cần điều trị. Khi thấy chế độ ăn của người bệnh quá nhiều chất đạm hoặc lạm dụng rượu bia, bác sĩ sẽ đưa ra lời khuyên dinh dưỡng phù hợp.

Nếu tình trạng tăng axit uric máu là do những nguyên nhân cơ bản khác gây nên thì bạn cần điều trị những tình trạng đó.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

tăng axit uric máu cao

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của tình trạng tăng axit uric máu?

Nếu bạn có nồng độ axit uric cao và bác sĩ nghi ngờ bạn có nguy cơ bị bệnh gút, sỏi thận, bạn hãy thử áp dụng chế độ ăn chứa ít purine.

Các thực phẩm giàu chất purine mà bạn nên giảm bớt bao gồm:

  • Tất cả nội tạng (nhất là gan), chất chiết xuất từ ​​thịt và nước thịt;
  • Men và chất chiết xuất từ ​​men (bia, đồ uống có cồn);
  • Măng tây, rau cải bó xôi, đậu, đậu Hà Lan, đậu lăng, bột yến mạch, súp lơ và nấm.

Thực phẩm có hàm lượng purine thấp nên ăn bao gồm:

  • Ngũ cốc tinh chế – bánh mì, mì ống, bột mì, bột sắn, bánh ngọt;
  • Sữa và các sản phẩm sữa, trứng;
  • Xà lách, cà chua, rau xanh;
  • Súp kem không có thịt;
  • Nước, nước trái cây, đồ uống có ga;
  • Bơ đậu phộng, trái cây và các loại hạt.

>>> Bạn có thể quan tâm: Người bị bệnh gout kiêng ăn gì và nên ăn gì mau khỏi bệnh?

Bạn nên bổ sung nước nước bằng cách uống từ 2 đến 3 lít nước mỗi ngày nếu được đánh giá có nồng acid uric cao trong máu, trừ khi có yêu cầu khác từ bác sĩ.

Bạn nên dùng thuốc điều trị chứng tăng axit uric theo hướng dẫn. Khi muốn dùng bất kỳ loại thuốc nào khác, hãy hỏi bác sĩ để xem nó có làm axit uric trong máu tăng hay không. Ngoài ra, bạn tránh dùng caffeine và rượu bia vì có thể gây ra các vấn đề với axit uric, làm tăng axit uric máu.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Tham vấn y khoa:

Bác sĩ Lê Thị Mỹ Duyên

Đa khoa · Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc


Tác giả: Ban biên tập Hello Bacsi · Ngày cập nhật: 05/01/2023

Quảng cáo
Quảng cáo
Quảng cáo
Quảng cáo