Bệnh tiểu đường

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 30/12/2020 . 8 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Đái tháo đường hay tiểu đường là một tình trạng sức khỏe mạn tính khiến cho lượng đường huyết trong cơ thể tăng cao. Để hiểu rõ hơn bệnh tiểu đường là gì, làm sao để điều trị bệnh tiểu đường, mời bạn tham khảo bài viết sau đây.

Tìm hiểu chung

Bệnh tiểu đường là gì?

người bị tiểu đường trong mùa dịch covid-19

Tiểu đường (đái tháo đường) là thuật ngữ đề cập đến một nhóm bệnh ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng lượng đường trong máu (glucose).

Glucose rất quan trọng đối với sức khỏe vì đây là nguồn năng lượng cần thiết cho các tế bào cấu tạo nên cơ và mô, đồng thời đóng vai trò chính trong những hoạt động của não.

Nguyên nhân cơ bản gây bệnh rất đa dạng, tùy thuộc là loại đái tháo đường mắc phải. Tuy nhiên, dù mắc loại tiểu đường nào thì bệnh vẫn dẫn đến lượng đường trong máu cao, từ đó gây nên hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Các dạng tiểu đường

Hiện nay, các dạng tiểu đường thường gặp nhất là đái tháo đường tuýp 1, 2 và tiểu đường thai kỳ.

Đái tháo đường tuýp 1

Tiểu đường tuýp 1, hay đái tháo đường tuýp 1, xảy ra khi cơ thể không sản xuất được insulin. Những người mắc bệnh sẽ phải dùng insulin nhân tạo mỗi ngày.

Đái tháo đường tuýp 2

Tiểu đường tuýp 2, hay đái tháo đường tuýp 2, ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng insulin. Không giống như tiểu đường tuýp 1, ở người mắc dạng đái tháo đường này, các tế bào không phản ứng hiệu quả với insulin như trước đây mặc dù cơ thể vẫn tạo ra insulin.

Đái tháo đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ thường xảy ra ở phụ nữ mang thai. Đây là giai đoạn cơ thể ít nhạy cảm hơn với insulin. Tuy nhiên, không phải tất cả phụ nữ mang thai đều bị tiểu đường. Bên cạnh đó, bệnh có thể hết sau khi sinh.

Các dạng bệnh tiểu đường ít phổ biến hơn gồm tiểu đường đơn gene (monogenic diabetes) và tiểu đường do xơ nang (cystic fibrosis-related diabetes).

Tiền đái tháo đường

Mức đường huyết bình thường là từ 70-99mg/dL. Người mắc bệnh tiểu đường sẽ có mức đường huyết cao hơn 125mg/dL. Nếu chỉ số đường huyết rơi vào khoảng 100-125mg/dL, bác sĩ có thể chẩn đoán bạn bị tiền đái tháo đường.

Tình trạng này rất dễ phát triển thành tiểu đường tuýp 2, ngay cả khi người bệnh không có biểu hiện rõ ràng. Ngoài ra, các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tiền đái tháo đường và tiểu đường tuýp 2 cũng tương tự nhau, gồm:

Nếu bạn bị tiền đái tháo đường, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn thay đổi lối sống và chế độ ăn uống để ngăn chặn bệnh tiến triển thành đái tháo đường tuýp 2.

Bạn muốn sống khỏe mạnh?

Đăng ký nhận tin tức mới nhất về bệnh Đái tháo đường từ Hello Bacsi và Glucerna, đối tác sức khỏe của chúng tôi!
Bằng việc lựa chọn "Đăng ký", bạn tin tưởng và đồng ý cho đối tác của chúng tôi sử dụng thông tin này thông qua chính sách bảo mật của họ. Đồng thời thông qua chính sách bảo mật của Hello Bacsi, chúng tôi được phép sử dụng thông tin của bạn cho các dịch vụ như gửi email đến bạn.

Triệu chứng và dấu hiệu nhận biết

Triệu chứng bệnh tiểu đường là gì?

sụt cân không rõ nguyên nhân

Các triệu chứng, dấu hiệu bệnh tiểu đường ở mỗi người có thể khác nhau. Tuy nhiên, hầu hết người bệnh đều có một số biểu hiện chung như:

  • Thường xuyên cảm thấy đói và khát
  • Sụt cân
  • Đi tiểu thường xuyên
  • Nhìn mờ
  • Cực kỳ mệt mỏi
  • Các vết loét không lành

Ở nam giới, triệu chứng bệnh tiểu đường còn có thể bao gồm giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương (ED) và yếu cơ. Trong khi đó, những biểu hiện bệnh tiểu đường ở nữ giới sẽ có thêm nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng nấm men và da khô, ngứa.

Dấu hiệu bệnh đái tháo đường tuýp 1

Các dấu hiệu bệnh tiểu đường tuýp 1 có thể bao gồm:

  • Cực kỳ đói
  • Thường xuyên khát
  • Sụt cân không chủ ý
  • Đi tiểu thường xuyên
  • Mờ mắt
  • Mệt mỏi

Các biểu hiện bệnh cũng có thể dẫn đến thay đổi tâm trạng.

Triệu chứng bệnh tiểu đường tuýp 2

Theo bác sĩ, những biểu hiện của bệnh tiểu đường tuýp 2 thường gặp có thể kể đến như:

  • Thường xuyên thấy đói và khát
  • Đi tiểu nhiều
  • Mờ mắt
  • Mệt mỏi
  • Vết loét chậm lành

Bệnh cũng có thể gây nhiễm trùng định kỳ do nồng độ glucose tăng cao khiến cơ thể khó lành hơn.

Biểu hiện bệnh tiểu đường thai kỳ

Hầu hết phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ đều không có bất kỳ triệu chứng nào. Bác sĩ thường phát hiện tình trạng khi cho làm xét nghiệm đường huyết thông thường hoặc xét nghiệm dung nạp glucose đường uống. Các xét nghiệm này thường được thực hiện trong khoảng từ tuần thứ 24 đến tuần thứ 28 của thai kỳ.

Trong một số ít trường hợp, một phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cũng sẽ bị khát nước hoặc đi tiểu nhiều hơn.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân bị bệnh tiểu đường là gì?

Insulin
Nguồn: Theconversation.com

Insulin là hormone sản sinh bởi tuyến tụy, đóng vai trò giảm lượng đường trong máu bằng cách “mở cửa” cho các phân tử glucose tiến vào trong tế bào để cung cấp năng lượng. Ở người bị tiểu đường, quá trình này bị cản trở bởi nhiều vấn đề khác nhau.

Nguyên nhân bị bệnh tiểu đường tuýp 1

Ở người bị tiểu đường tuýp 1, hệ miễn dịch của người bệnh sẽ tấn công các tế bào sản xuất insulin trong tuyến tụy, gây suy giảm nồng độ hormone này trong cơ thể. Lượng insulin quá thấp sẽ khiến glucose tiếp tục ở lại trong máu thay vì tiến vào tế bào, từ đó gây ra mức đường huyết cao.

Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây bệnh tiểu đường tuýp 1 là gì vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, một số giả thuyết cho rằng các yếu tố di truyền và môi trường có thể dẫn đến tình trạng này.

Nguyên nhân của bệnh tiểu đường tuýp 2

Trong bệnh tiền đái tháo đường và tiểu đường tuýp 2, các tế bào cơ thể trở nên kháng insulin và tuyến tụy không thể sản xuất đủ insulin để chống lại sức đề kháng này. Thay vì di chuyển đến các tế bào, glucose sẽ tích tụ trong máu, dẫn đến mức đường huyết tăng.

Tương tự đái tháo đường tuýp 1, các chuyên gia vẫn chưa thể xác định nguyên nhân bị tiểu đường tuýp 2 là gì. Tuy nhiên, một số yếu tố đã được chứng minh có liên quan đến vấn đề này, bao gồm:

  • Di truyền
  • Yếu tố môi trường
  • Thừa cân
  • Trên 45 tuổi
  • Lười vận động
  • Đã từng bị tiểu đường thai kỳ hoặc được chẩn đoán bị tiền đái tháo đường
  • Bị tăng huyết áp, cholesterol cao hoặc triglyceride cao

Nguyên nhân bệnh tiểu đường thai kỳ

Trong thời gian mang thai, nhau thai sẽ tiết hormone để duy trì thai kỳ. Những hormone này khiến các tế bào trong cơ thể kháng insulin hơn.

Thông thường, tuyến tụy sẽ sản xuất đủ insulin để vượt qua sức đề kháng này. Tuy nhiên, đôi khi tuyến tụy vẫn không thể sản xuất kịp. Khi điều này xảy ra, lượng glucose đến các tế bào giảm và mức đường huyết tăng lên, dẫn đến tiểu đường thai kỳ.

Nguy cơ bị tiểu đường thai kỳ sẽ tăng nếu bạn:

  • Thừa cân
  • Trên 25 tuổi
  • Từng bị tiểu đường thai kỳ hoặc có con sinh ra nặng trên 4kg
  • Có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường loại 2
  • Có hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

Biến chứng

Bệnh tiểu đường có nguy hiểm không?

Lượng đường trong máu cao làm tổn thương các cơ quan và mô trên khắp cơ thể. Lượng đường trong máu càng cao và thời gian mắc bệnh càng lâu, nguy cơ mắc biến chứng càng cao.

Nếu chưa biết các biến chứng của bệnh tiểu đường là gì, bạn cần cẩn thận những vấn đề như sau:

Hầu hết phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ đều sinh con khỏe mạnh. Tuy nhiên, mẹ bầu vẫn cần tìm hiểu về các biến chứng của bệnh tiểu đường thai kỳ là gì để phòng ngừa những rủi ro khôn lường có nguy cơ xảy ra cho chính bản thân và bé yêu.

Biến chứng ở trẻ có thể xảy ra do bệnh tiểu đường thai kỳ, bao gồm:

  • Tăng trưởng vượt mức
  • Lượng đường trong máu thấp
  • Có nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2
  • Tử vong

Các biến chứng ở người mẹ cũng có thể xảy ra do bệnh tiểu đường thai kỳ, bao gồm:

Chẩn đoán

Các phương pháp giúp chẩn đoán bệnh tiểu đường là gì?

Bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm máu sau đây để giúp chẩn đoán tiền đái tháo đường và bệnh tiểu đường:

  • Xét nghiệm glucose huyết tương lúc đói (FPG) đo lượng đường trong máu sau khi bạn nhịn ăn trong 8 giờ.
  • Xét nghiệm A1C có thể đưa ra phác đồ lượng đường trong máu của bạn trong vòng 3 tháng gần nhất.

Để chẩn đoán bệnh tiểu đường thai kỳ, bác sĩ sẽ kiểm tra lượng đường huyết của bạn trong khoảng từ tuần thứ 24 đến 28 của thai kỳ.

  • Trong xét nghiệm dung nạp glucose, bác sĩ sẽ kiểm tra lượng đường trong máu của bạn một giờ sau khi bạn uống nước đường.
  • Trong xét nghiệm dung nạp glucose 3 giờ, bác sĩ sẽ kiểm tra đường huyết sau khi bạn nhịn ăn qua đêm và được uống nước đường.

Bạn càng sớm được chẩn đoán bệnh tiểu đường thì càng sớm có thể bắt đầu điều trị.

Điều trị

“Bệnh tiểu đường có chữa được không” có lẽ là vấn đề mà nhiều người quan tâm. Thực tế, bệnh tiểu đường không thể chữa khỏi. Các phương pháp điều trị chỉ giúp kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.

Tùy thuộc vào loại tiểu đường bạn mắc, bác sĩ có thể đưa ra các biện pháp kiểm soát đường huyết, dùng insulin hoặc thuốc trị tiểu đường.

Chế độ ăn uống lành mạnh, duy trì trọng lượng hợp lý và thường xuyên vận động cũng góp phần kiểm soát tiểu đường hợp lý.

Phương pháp hỗ trợ kiểm soát và điều trị bệnh tiểu đường tại nhà là gì?

tập thể dục

  • Ăn uống lành mạnh. Bạn sẽ cần tập trung vào chế độ ăn nhiều trái cây, rau, protein nạc và ngũ cốc nguyên hạt. Đồng thời, cắt giảm chất béo bão hòa, carbohydrate tinh chế và đồ ngọt.
  • Hoạt động thể chất. Tập thể dục có thể làm giảm mức đường trong máu bằng cách giúp glucose di chuyển vào các tế bào.

Các phương pháp điều trị bệnh tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2 là gì?

đề kháng insulin cho bệnh tiểu đường là gì

Giải pháp cho bệnh tiểu đường tuýp 1 là gì?

Insulin nhân tạo là phương pháp điều trị chính cho bệnh tiểu đường tuýp 1. Nó thay thế hormone mà cơ thể không thể sản xuất.

Có bốn loại insulin được sử dụng phổ biến nhất, gồm:

  • Insulin tác dụng nhanh bắt đầu hoạt động trong vòng 15 phút và tác dụng kéo dài trong 3 đến 4 giờ.
  • Insulin tác dụng ngắn bắt đầu hoạt động trong vòng 30 phút và kéo dài 6 đến 8 giờ.
  • Insulin tác dụng trung bình bắt đầu hoạt động trong vòng 1-2 giờ và kéo dài 12 đến 18 giờ.
  • Insulin tác dụng dài bắt đầu hoạt động vài giờ sau khi tiêm và kéo dài 24 giờ hoặc lâu hơn.

Bạn đã biết cách điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 là gì chưa?

Chế độ ăn kiêng và tập thể dục có thể giúp một số người quản lý bệnh tiểu đường tuýp 2. Nếu thay đổi lối sống không đủ để giảm lượng đường trong máu, bạn sẽ cần phải uống thuốc.

Một số thuốc tiểu đường có thể giúp giảm mức đường huyết như:

  • Thuốc ức chế alpha-glucosidase
  • Nhóm thuốc Biguanide
  • Nhóm thuốc ức chế men DPP 4
  • Thuốc có tác dụng giống như hormone glucagon
  • Meglitinide
  • Chất ức chế SGLT2
  • Sulfonylureas
  • Thiazolidinedione

Cách trị bệnh tiểu đường thai kỳ là gì?

Bạn cần phải theo dõi lượng đường trong máu nhiều lần trong ngày khi mang thai. Nếu nó cao, thay đổi chế độ ăn uống và tập thể dục có thể giúp giảm mức đường huyết.

Phòng ngừa

Các cách phòng ngừa bệnh tiểu đường là gì?

ăn uống lành mạnh để phòng bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường tuýp 1 không thể ngăn ngừa được. Tuy nhiên, lối sống lành mạnh có thể giúp điều trị và phòng ngừa tiền đái tháo đường, tiểu đường tuýp 2 và tiểu đường thai kỳ:

  • Ăn đồ ăn có lợi cho sức khỏe. Chọn thực phẩm ít chất béo và calo và chất xơ cao hơn. Ăn nhiều trái cây, rau và ngũ cốc.
  • Vận động nhiều hơn.
  • Giảm cân nếu thừa cân.

Tuy nhiên, bạn đừng cố gắng giảm cân trong khi mang thai. Hãy nói chuyện với bác sĩ về việc bạn tăng bao nhiêu cân nặng là khỏe mạnh trong thai kỳ.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Was this article helpful for you ?
happy unhappy
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

[Infographic] Các bài tập yoga dành cho người đái tháo đường

Các bài tập yoga được đánh giá là khá phù hợp cho người mắc bệnh đái tháo đường giúp cơ bắp vận động, hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn. 

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Tiểu đường 18/11/2020 . 1 phút đọc

[Infographic] Lượng đường mỗi ngày cho người đái tháo đường bao nhiêu là đủ?

Nếu biết cách tiêu thụ hợp lý lượng đường mỗi ngày, người bị đái tháo đường vẫn có thể tận hưởng những món ăn ngon, không phải kiêng khem.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Tiểu đường 16/11/2020 . 1 phút đọc

Xét nghiệm đái tháo đường: Vì sao cần thực hiện?

Thực tế, nhiều người bệnh đái tháo đường vì không am hiểu nên đã bỏ qua việc thực hiện các xét nghiệm làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Minh Phú
Tiểu đường 13/11/2020 . 5 phút đọc

Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh đái tháo đường vừa ngon vừa khỏe

Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng bữa ăn của người mắc phải bệnh đái tháo đường chắc hẳn sẽ rất nhàm chán thế nhưng thực chất không hẳn vậy

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Tiểu đường 09/09/2020 . 1 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

tiểu đường ăn bắp được không

Tiểu đường ăn bắp ngô được không? Ăn sao để khỏe?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Ngày đăng 28/02/2021 . 3 phút đọc
cách thử đường huyết tại nhà

Cách thử tiểu đường tại nhà đơn giản mà dễ thực hiện

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Minh Phú
Ngày đăng 25/02/2021 . 4 phút đọc
quả chà là

Tiểu đường ăn trái chà là được không? Biết cách ăn sẽ có lợi!

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Ngày đăng 23/02/2021 . 3 phút đọc
cách làm trà khổ qua

Cách làm trà khổ qua hỗ trợ chữa tiểu đường, hạ cholesterol

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Ngày đăng 22/02/2021 . 3 phút đọc