Đi tìm cách điều trị sốt rét hiệu quả

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 24/12/2019 . 4 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Sốt rét là căn bệnh vô cùng nguy hiểm. Nó đe dọa tính mạng hàng triệu người, đặc biệt là nhng người sống ở khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Nếu điều trị sốt rét kịp thời, bạn sẽ có cơ hội sống và chữa khỏi bệnh rất cao.

Sốt rét là bệnh có thể điều trị và phòng ngừa được. Mục tiêu chính của điều trị sốt rét là loại bỏ hoàn toàn các ký sinh trùng sốt rét Plasmodium khỏi máu của bệnh nhân, tránh lây truyền bệnh và ngăn trùng sốt rét kháng thuốc.

Bệnh sốt rét là gì?

Bệnh sốt rét do ký sinh trùng đơn bào Plasmodium gây ra

Bệnh sốt rét do ký sinh trùng đơn bào Plasmodium gây ra. Điển hình có 5 loại chính là:

  • Falciparum
  • Malariae
  • Ovale
  • Vivax
  • Recognlesi

P. falciparum và P. vivax là hai loài ký sinh trùng gây bệnh phổ biến. Trong đó, P. falciparum là loài nguy hiểm nhất với tỷ lệ biến chứng và tử vong cao nhất. P. knowlesi là loài chủ yếu lây nhiễm cho động vật, đôi khi chúng cũng lây nhiễm cho người.

Ký sinh trùng sốt rét được truyền bởi muỗi Anophen cái. Chúng đốt người chủ yếu vào thời gian chập tối hoặc sáng sớm.

Điều trị sốt rét

Chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời sẽ ngăn biến chứng và tử vong xảy ra. Nguyên tắc khi điều trị bệnh sốt rét là:

  • Nếu không tìm thấy ký sinh trùng nào trong máu ở lần xét nghiệm đầu tiên, cần tiến hành kiểm tra lại sau khoảng 6-12 giờ. Khi kết quả xét nghiệm bị chậm hay trì hoãn quá lâu, bác sĩ cần điều trị ngay lập tức cho người bệnh dựa trên các triệu chứng.
  • Nếu bệnh nhân bị tái phát sốt rét thì không nên dùng lại các thuốc điều trị trước đó.
  • Người bệnh nhiễm cả 2 loại P. falciparum và P. vivax cùng một lúc phải được theo dõi kỹ hơn.

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Các loại thực phẩm người bệnh sốt rét nên ăn

Điều trị sốt rét P. falciparum

Điều trị sốt rét P.falciparum đang trở nên phức tạp hơn do chúng ngày càng đề kháng với nhiều loại thuốc chống sốt rét. Chính vì thế, thuốc chloroquine không còn được sử dụng để phòng ngừa và điều trị sốt rét falciparum nữa. Các thuốc kết hợp sau đây là những cách còn lại để điều trị sốt rét P.falciparum.

  • Thuốc artemether và lumefantrine
  • Thuốc dihydroartemisinin và piperaquine
  • Thuốc atovaquone và proguanil

Sự kết hợp của thuốc artemether và lumefantrine được ưa chuộng hơn trong điều trị do tỷ lệ thất bại luôn thấp hơn 5%.

Điều trị sốt rét P.vivax và P.ovale

Cách điều trị bệnh sốt rét do ký sinh trùng P.vivax hoặc P.ovale như sau:

  • Phối hợp thuốc artemisinin hay chloroquine với primaquine: là phương pháp chữa trị triệt để sốt rét ở cả giai đoạn tấn công vào máu gây vỡ hồng cầu và giai đoạn trùng sốt rét đang nằm yên ủ bệnh ở trong gan.
  • Trong trường hợp sốt rét kháng chloroquine thì sẽ dùng artemisinin để điều trị. Tuy nhiên, nếu artemisinin không có sẵn thì thuốc quinine có thể dùng để thay thế. Tất cả đều phải phối hợp với primaquine.
  • Trước khi người bệnh dùng thuốc primaquine, cần phải kiểm tra nồng độc glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) trước, vì primaquine chống chỉ định cho người bị thiếu G6PD.
  • Khi bị nhiễm sốt rét hỗn hợp (falciparum, vivax hoặc ovale), chỉ cần dùng phác đồ điều trị sốt rét falciparum là đủ để tiêu diệt cả 3 loại ký sinh trùng.

Tình trạng kháng thuốc chloroquine tuy rất hiếm xảy ra nhưng lại có xu hướng gia tăng rất nhanh. Sự kháng thuốc dẫn đến thất bại trong điều trị đã được quan sát thấy ở 23 quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Điều trị sốt rét P. malariae

Sốt rét do P. malariae có thể được điều trị bằng artemisinin hoặc chloroquine. Tuy nhiên, tình trạng kháng thuốc chloroquine của chủng P. malariae đã xuất hiện ở Indonesia.

Điều trị sốt rét P. knowlesi

Bệnh sốt rét P. knowlesi có thể điều trị bằng thuốc chloroquine hoặc các thuốc chống sốt rét dùng cho chủng P. falciparum.

Điều trị sốt rét

Tác dụng phụ của các thuốc điều trị

Artemisinin: Tác dụng phụ của artemisinin ít độc hơn các thuốc khác, chủ yếu là chán ăn, bun nôn, chóng mặt. Các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn là giảm bạch cầu trung tính, thiếu máu và tăng men gan nhưng hiếm khi xảy ra. Ngoài ra, không sử dụng artemisinin trong 3 tháng đầu thai kỳ vì có khả năng gây dị dạng bào thai, dẫn đến thai chết lưu.

Chloroquine: Chloroquine là thuốc chống sốt rét tương đối an toàn. Ở liều điều trị, nó chỉ gây ra một vài tác dụng không mong muốn như chóng mặt, nhức đầu, hoa mắt, rối loạn thị giác, buồn nôn, nôn, khó chịu và ngứa ở lòng bàn tay, bàn chân, da đầu. Nếu sử dụng quá liều trong nhiều ngày sẽ làm hư võng mạc. Tiêm chloroquine trong cơ bắp sẽ gây hạ huyết áp và ngừng tim, đặc biệt ở trẻ em.

Quinine: Là một thuốc khá độc ở người. Ở liều điều trị thông thường, thuc chỉ ảnh hưởng nhẹ đến người bệnh như ù tai, nhức đầu, buồn nôn và tầm nhìn bị xáo trộn. Nếu sử dụng liều cao, quinine sẽ gây suy thận, hạ huyết áp, hôn mê, ngừng hô hấp và tử vong. Nó cũng có thể gây suy hô hấp và chứng khó nuốt ở bệnh nhân nhược cơ.

Quinine kích thích tiết insulin ở liều điều trị và gây hạ đường huyết. Điều này đặc biệt nghiêm trọng đối với bệnh nhân có thai và bệnh nhân bị nhiễm trùng nặng. Do đó, người bệnh cần được theo dõi đường huyết liên tục 4-6 giờ/lần khi sử dụng quinine.

Primaquine: Các tác dụng phụ điển hình của primaquine là buồn nôn, nôn, ợ nóng, đau bụng. Tác dụng phụ nghiêm trọng khi dùng quá liều là thở nhanh, tăng nhịp tim, vàng da, động kinh, co giật, lú lẫn, suy yếu cơ thể, chóng mặt và mệt mỏi toàn thân. Nó cũng gây ảnh hưởng đến tim mạch nhưng rất hiếm khi xảy ra.

Primaquine là thuốc có độc tính nên cần thận trọng khi dùng cho những người quá mẫn cm với thuốc, người bị giảm bạch cầu hạt, người đang dùng các loại thuốc khác có tiềm năng gây tan máu và những người bị thiếu hụt men G6PD (Glucose-6-Phosphate dehydrogenase). Không dùng thuốc cho trẻ em dưới 3 tuổi hoặc phụ nữ có thai vì sẽ gây thiếu máu tán huyết.

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Hỗ trợ điều trị sốt rét tại nhà bằng những nguyên liệu tự nhiên

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Primaquine

Tác dụngTác dụng của primaquine là gì? Primaquine được dùng phối hợp với các loại thuốc khác để ngăn ngừa và điều trị sốt rét do muỗi đốt ở các quốc gia thường ...

Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
Tác giả Coco Thuy Bui
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 06/04/2016 . 7 phút đọc

Chloroquine

Tác dụngTác dụng của chloroquine là gì? Chloroquine được dùng để ngăn chặn hoặc điều trị sốt rét do muỗi đốt ở các quốc gia nơi có bệnh sốt rét phổ biến. Ký sinh ...

Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
Tác giả Tran Pham
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 24/12/2015 . 9 phút đọc

Atovaquone

Tác dụngTác dụng của atovaquone là gì? Atovaquone được sử dụng để ngăn ngừa hoặc điều trị viêm phổi do Pneumocystis jiroveci (trước đây được gọi là viêm phổi do Pneumocystis ...

Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
Tác giả Coco Thuy Bui
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 08/12/2015 . 6 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

dấu hiệu sốt rét là làm người bệnh rét run

Nhận biết sớm các dấu hiệu sốt rét

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Cẩm Quyên
Ngày đăng 13/08/2019 . 5 phút đọc
 Bệnh sốt rét (do muỗi anophen đốt)

Hỗ trợ điều trị sốt rét tại nhà bằng những nguyên liệu tự nhiên

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Cẩm Quyên
Ngày đăng 09/08/2019 . 4 phút đọc
Hydroxychloroquine

Hydroxychloroquine

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Tố Quyên
Ngày đăng 27/11/2016 . 8 phút đọc
Bulaquine

Bulaquine

Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
Tác giả Thương Trần
Ngày đăng 14/04/2016 . 3 phút đọc