Sự thật bạn cần biết về thiếu máu do thiếu vitamin

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Thiếu máu do thiếu vitamin xảy ra khi cơ thể không nhận đủ dinh dưỡng để sản xuất các tế bào hồng cầu khỏe mạnh. Vitamin B6, vitamin B12, và folate (hoặc vitamin B9) đều đóng vai trò trong việc tạo ra các hồng cầu cần thiết cho việc cung cấp ô-xy đến các tế bào khắp cơ thể. Nếu nồng độ của một hoặc nhiều vitamin bị thấp, bạn có thể bị thiếu máu.

Đây là loại bệnh phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc biệt là những người bị giảm cảm giác thèm ăn. Các nghiên cứu cho thấy 13% người trên 65 tuổi thiếu hụt vitamin B12 và khoảng 5% thiếu hụt folate. Những người ăn chay cũng có nguy cơ cao mắc phải bệnh này do thịt là nguồn chứa chính của vitamin B12.

Các nguyên nhân gây thiếu máu do thiếu vitamin phụ thuộc vào loại vitamin cần thiết mà cơ thể bạn đang thiếu.

Thiếu máu do thiếu vitamin B6

Cơ thể bạn cần vitamin B6 để sản xuất huyết sắc tố. Hồng cầu cần protein để cung cấp ô-xy đi khắp cơ thể. Tình trạng thiếu máu thường xảy ra khi bạn không ăn đủ các loại thực phẩm giàu vitamin B6, chẳng hạn như ngũ cốc, đậu, chuối, các loại hạt, thịt, gia cầm, cá và một số loại trái cây, rau quả.

Sự thiếu hụt vitamin B6 cũng có thể do  một số loại thuốc, bao gồm nydrazid (isoniazid®) dùng trong điều trị bệnh lao, L-DOPAdùng điều trị bệnh  Parkinson và các bệnh thần kinh khác.

Thiếu vitamin B12

Vitamin này rất cần thiết trong việc sản xuất các tế bào hồng cầu khỏe mạnh. Có nhiều lý do gây ra tình trạng thiếu hụt vitamin B12, bao gồm:

  • Chế độ ăn uống: Hầu hết mọi người bổ sung vitamin B12 từ các sản phẩm thịt, cá, trứng và sữa. Những người không ăn đủ các thực phẩm này (như người ăn chay) có nguy cơ thiếu máu do thiếu vitamin. Rượu có thể gây trở ngại cho việc hấp thu vitamin B12, làm cho người nghiện rượu có nguy cơ mắc bệnh;
  • Rối loạn ruột hoặc rối loạn tiêu hóa: Các bệnh như bệnh Celiac bệnh Crohn có thể cản trở khả năng hấp thụ vitamin B12 của cơ thể. Những người già cũng có thể mắc phải tình trạng thiếu axit trong dịch vị, lúc này cơ thể không sản xuất đủ axit dạ dày để giải phóng vitamin B12 từ thức ăn ruột có thể hấp thu. Phẫu thuật dạ dày để giảm cân cũng có thể gây ra dạng thiếu máu này;
  • Thiếu máu ác tính: Để cơ thể hấp thu vitamin B12 đúng cách, các chất dinh dưỡng phải được ràng buộc với một protein được sản xuất trong dạ dày (yếu tố nội tại). Khi mắc bệnh, hệ miễn dịch tự tấn công chính nó và phá hủy các tế bào dạ dày sản xuất yếu tố nội tại. Cơ thể không thể hấp thụ được vitamin B12 dẫn đến thiếu máu.

 Thiếu folate gây ra thiếu máu

Các hồng cầu không đủ folate trong cơ thể có xu hướng lớn lên, biến dạng và chết đi một cách nhanh chóng. Folate, hay còn gọi là axit folic, là vitamin B9. Nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu hụt folate bao gồm:

  • Chế độ ăn uống: Folate có ở trong các loại rau lá xanh, nấm men và gan. Chế độ ăn uống thiếu các thực phẩm trên có thể dẫn đến thiếu máu do thiếu vitamin. Rượu cũng cản trở sự hấp thụ folate;
  • Rối loạn đường ruột: Các bệnh như bệnh Celiac có thể cản trở sự hấp thu folate bởi ruột;
  • Thuốc: Một số thuốc có thể cản trở việc hấp thu folate, đặc biệt là các loại thuốc chống động kinh như phenytoin, primidone và phenobarbital;
  • Mang thai: Phụ nữ mang thai có nhu cầu folate gia tăng, có thể dẫn đến sự thiếu hụt nếu không được uống bổ sung folate.

Điều trị thiếu máu do thiếu vitamin

Việc điều trị thiếu máu do thiếu vitamin thường liên quan đến việc cải thiện chế độ ăn uống bao gồm các loại thực phẩm giàu vitamin bạn đang thiếu. Bạn cũng có thể bổ sung vitamin bằng cách uống hoặc tiêm trong trường hợp nghiêm trọng.

Nếu bệnh là do rối loạn đường ruột hoặc tiêu hóa, bác sĩ cần phải điều trị nguyên nhân. Lúc này, bạn có thể nâng số lượng hồng cầu bằng viên bổ sung vitamin hoặc thuốc tiêm. Những người bị thiếu máu ác tính sẽ phải  tiêm vitamin B12 suốt đời.

Trong hầu hết trường hợp, khi cơ thể bắt đầu nhận đủ lượng vitamin cần thiết, thiếu máu do thiếu vitamin sẽ tự biến mất trong vòng vài tuần.

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Một 18, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 13, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc