Những nguy cơ khiến bạn bị lây nhiễm HIV

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

HIV là bệnh chỉ lây truyền qua dịch cơ thể như: máu, dịch tiết âm đạo, tinh dịch và sữa mẹ, nhưng những nguy cơ lây nhiễm HIV qua các con đường này rất đa dạng. Bài viết sẽ cung cấp cho bạn thêm thông tin để phòng ngừa lây nhiễm hiệu quả. 

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 1,5 triệu người chết do các biến chứng liên quan đến HIV trong năm 2013.

Mức độ lây lan và mắc phải virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV) đã tăng lên trong vài thập kỷ qua. Căn bệnh này vẫn còn là một vấn đề y tế nổi bật trên toàn thế giới. Tỷ lệ tử vong và lây nhiễm cao cho thấy việc nâng cao nhận thức về bệnh cho mọi người để ngăn chặn sự lây lan của virus là vô cùng cần thiết và quan trọng.

HIV chỉ lây truyền qua dịch cơ thể, chẳng hạn như: máu; dịch tiết âm đạo; tinh dịch; sữa mẹ.

HIV không tồn tại lâu bên ngoài cơ thể con người (chẳng hạn như trên bề mặt), và nó không thể sinh sôi nảy nở bên ngoài cơ chúng ta. Ngoài ra, HIV không lây qua các đường như:

  • Muỗi, bọ ve hay côn trùng khác cắn
  • Nước bọt, nước mắt, mồ hôi mà không lẫn với máu của người nhiễm HIV dương tính
  • Ôm, bắt tay, dùng chung nhà vệ sinh, ăn chung các món ăn, hoặc hôn xã giao
  • Các hoạt động tình dục không liên quan đến việc trao đổi chất dịch cơ thể (ví dụ: sờ, chạm).

Khi tải lượng virus của một người nhiễm HIV dương tính giảm đi thì khả năng lây bệnh cũng sẽ giảm xuống. Những người có HIV nhưng họ đang sử dụng liệu pháp kháng virus, ví dụ: thuốc kháng HIV, và có tải lượng virus rất thấp hoặc không thể phát hiện, ít có khả năng lây nhiễm HIV hơn những người có HIV và có tải lượng virus cao.

Tuy nhiên, một người bị nhiễm HIV có thể vẫn có khả năng lây truyền HIV cho bạn tình ngay cả khi họ có tải lượng virus không thể phát hiện, bởi vì:

  • HIV vẫn có thể được tìm thấy trong dịch sinh dục (tinh dịch, dịch âm đạo). Các xét nghiệm tải lượng virus chỉ đo virus trong máu
  • Tải lượng virus của một người có thể tăng lên giữa các lần xét nghiệm. Khi điều này xảy ra, họ có thể có nhiều khả năng lây truyền HIV cho bạn tình
  • Các bệnh lây truyền qua đường tình dục làm tăng tải lượng virus trong dịch sinh dục.

Máu và lây truyền HIV

HIV hầu hết thường lây lan qua máu.

Truyền máu trực tiếp từ người hiến máu bị nhiễm bệnh là nguồn lây truyền có khả năng mắc bệnh cao nhất. Do đó, các biện pháp sàng lọc và xét nghiệm máu kỹ trước khi truyền đã trở nên chặt chẽ hơn kể từ năm 1985. Mọi túi máu hiến đều được xét nghiệm HIV. Nếu có phản ứng dương tính với HIV, các túi máu này sẽ bị loại bỏ. Mặc dù có rất nhiều biện pháp an toàn nhưng cũng có nguy cơ nhỏ máu nhiễm HIV vẫn có thể được sử dụng trong truyền máu.

Dùng chung bơm kim tiêm cũng có nguy cơ  lây nhiễm HIV. Tuy nhiên, khả năng lây bệnh thấp hơn so với truyền máu. CDC ước tính rằng có 63 ca mắc bệnh trong số tất cả 10.000 ca phơi nhiễm với HIV do dùng chung kim tiêm.

Bạn có thể bị lây nhiễm HIV qua vết cắn, khạc nhổ hoặc dính chất dịch cơ thể (bao gồm cả tinh dịch hoặc nước bọt), nhưng chúng có nguy cơ “không đáng kể”.

Nguy cơ lây truyền HIV qua quan hệ tình dục

Bạn có thể có nguy cơ cao lây nhiễm HIV khi quan hệ tình dục với người bị nhiễm HIV.

Hoạt động tình dục qua đường hậu môn và đường âm đạo đều có thể lây truyền HIV, đặc biệt là khi quan hệ không sử dụng bao cao su.

Tất cả các hình thức giao hợp bằng miệng được coi là có “nguy cơ thấp”. Tuy nhiên, HIV vẫn có thể truyền qua quan hệ bằng miệng, đặc biệt là khi có xuất tinh trong miệng.

Điều quan trọng là phải bạn phải luôn tự bảo vệ mình khi quan hệ tình dục. Bạn nên sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục với người khác, vì chúng được coi là rào cản đối với tinh dịch và dịch âm đạo, là cách tốt nhất để ngăn ngừa lây nhiễm HIV.

Tuy nhiên, bạn nên nhớ rằng quan hệ có dùng bao cao su không thể loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ lây nhiễm HIV 100% được vì bao có thể bị thủng hoặc bạn sử dụng sai cách. Nếu quan hệ tình dục, bạn và bạn tình nên xem xét việc xét nghiệm HIV để an toàn cho cả hai.

Truyền từ mẹ sang con

Ngoài máu và dịch tiết từ đường sinh dục, HIV còn lây truyền từ mẹ sang con trong khi sinh hoặc cho con bú. Phụ nữ bị nhiễm HIV không nên cho con bú vì HIV có thể lây truyền qua sữa mẹ. Ngoài ra, HIV cũng có thể lây truyền qua em bé nếu người mẹ nhiễm bệnh nhai thức ăn trước rồi mớm cho con, mặc dù nguy cơ này khá thấp.

Bệnh AIDS do virus HIV gây ra, đây là một loại virus gây suy giảm miễn dịch ở người, tức là gây tổn thương đến hệ thống bảo vệ của cơ thể. Thuốc điều trị kháng virus HIV có thể làm giảm nguy cơ lây truyền bệnh theo tất cả các đường khác nhau. Tuy nhiên, phương pháp này không hoàn toàn hiệu quả và bạn nên sử dụng thêm một số phương pháp khác để tuyệt đối ngăn ngừa lây nhiễm.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Ba 15, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo