Cơ chế điều hòa đường huyết của insulin và glucagon

    Cơ chế điều hòa đường huyết của insulin và glucagon

    Insulin và glucagon là hai hormone giúp điều hòa nồng độ đường (glucose) trong máu. Glucose hấp thụ từ thức ăn, đóng vai trò làm nhiên liệu quan trọng cho cơ thể. Vai trò của insulin và glucagon trong việc kiểm soát đường huyết đều quan trọng như nhau, giúp đảm bảo các chức năng hoạt động của cơ thể.

    Insulin và glucagon giống như âm và dương trong duy trì đường huyết. Các hormone này cân bằng lượng đường trong máu, duy trì đường huyết trong phạm vi hẹp theo nhu cầu của cơ thể. Khi bạn ăn, tuyến tụy phóng thích insulin để giúp giảm lượng đường trong máu. Giữa các bữa ăn, tụy tiếp tục giải phóng hormone điều hòa đường huyết glucagon để giữ lượng đường ổn định trong máu.

    Nếu bạn bị đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường, cơ thể của bạn không thể sử dụng insulin hoặc sử dụng insulin không đúng cách, sản xuất không đủ insulin hoặc hoàn toàn không sản xuất ra insulin. Kết quả là, lượng glucagon sản xuất ra không hợp lý. Khi cơ thể mất cân bằng, có thể dẫn đến lượng glucose trong máu ở mức cao nguy hiểm.

    Cơ chế tác dụng của insulin

    rối loạn cân bằng insulin và glucagon

    Insulin là một hormone quan trọng được sản xuất bởi các tế bào trong tuyến tụy. Cơ chế hoạt động của insulin là chuyển glucose từ máu vào tế bào làm năng lượng để sử dụng hoặc lưu trữ.

    Trong quá trình tiêu hóa, thức ăn có chứa carbohydrate được tiêu hóa và phân hủy thành glucose. Khi đó, lượng đường huyết sẽ gia tăng. Sự gia tăng lượng đường phát tín hiệu đến tuyến tụy để sản xuất insulin nhằm kiểm soát nồng độ đường trong máu.

    Khi cơ thể sản xuất insulin, glucagon sẽ bị ức chế. Insulin kích thích các tế bào khắp cơ thể của bạn hấp thụ glucose từ máu. Sau đó, các tế bào sử dụng glucose làm năng lượng.

    Để cung cấp năng lượng cho cơ thể giữa các bữa ăn, glucose dư thừa được lưu trữ trong các tế bào gan và cơ dưới dạng glycogen. Khi glucose được chuyển đổi thành năng lượng hoặc được lưu trữ trong gan và cơ, nồng độ glucose trong máu sẽ giảm đi.

    Cơ chế điều hòa đường huyết của hormone glucagon

    Cũng giống như insulin, glucagon là một loại protein được sản xuất trong tuyến tụy. Insulin và glucagon được xem là hai protein đối trọng nhau.

    Khoảng bốn đến sáu giờ sau khi ăn, lượng đường trong máu sẽ giảm dần. Điều này kích hoạt sự sản xuất glucagon trong tuyến tụy. Khi tuyến tụy tiết glucagon, cơ thể sẽ ức chế sản xuất insulin.

    Glucagon báo hiệu cho gan và cơ phân giải glycogen thành glucose và giải phóng glucose trở lại vào máu của bạn. Điều này sẽ giúp lượng đường trong máu của bạn không tụt xuống quá thấp.

    Với vai trò của insulin và glucagon, thường lượng glucose trong máu là bao nhiêu?

    Viện Y tế quốc gia cung cấp các hướng dẫn sau đây về lượng đường trong máu.

    Mức đường huyết bình thường ở những người không mắc bệnh đái tháo đường là:

    • Khi đói: 70-99 mg/dl (mg/dl).
    • Sau khi ăn: 70-120 mg/dl.

    Lượng đường mục tiêu trong máu ở những người đang điều trị bệnh đái tháo đường là:

    • Trước bữa ăn: 70 đến 110-130 mg/dl.
    • 1 đến 2 giờ sau khi bắt đầu ăn: dưới 180 mg/dl.

    Rối loạn cân bằng insulin và glucagon

    rối loạn cân bằng insulin

    Cơ chế điều hòa glucose trong máu của insulin và glucagon là một quá trình trao đổi chất tuyệt vời. Tuy nhiên, mọi hoạt động đôi khi không diễn ra như đã được thiết lập. Bệnh đái tháo đường được biết như một tình trạng mất cân bằng đường huyết, thường liên quan đến insulin. Bệnh đái tháo đường ám chỉ một tổ hợp nhiều bệnh.

    Bệnh đái tháo đường type 1

    Bệnh đái tháo đường type 1 là dạng ít phổ biến. Bệnh là một rối loạn tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch phá hủy các tế bào trong tuyến tụy, nơi sản sinh ra insulin. Trước đây được gọi là “bệnh đái tháo đường phụ thuộc insulin”, những người bị bệnh đái tháo đường type 1 phải dùng insulin để duy trì sự sống.

    Bệnh đái tháo đường type 2

    Bệnh đái tháo đường type 2 phát triển khi các tế bào không phản ứng với insulin. Theo thời gian, cơ thể bạn sẽ giảm sản xuất insulin và lượng đường huyết sẽ tăng lên.

    Những người bị bệnh béo phì có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2, chiếm 90-95% của tất cả các trường hợp được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường, theo trung tâm thông tin tiểu đường quốc gia. Bệnh đái tháo đường type 2 có thể được kiểm soát bằng thuốc và thay đổi trong lối sống, chẳng hạn như giảm cân, chế độ dinh dưỡng và tập thể dục hợp lý.

    Bệnh đái tháo đường thai kỳ

    Một số phụ nữ dễ mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ vào cuối giai đoạn mang thai. Bệnh đái tháo đường xảy ra trong thai kỳ là do sự can thiệp của hormone sản sinh khi mang thai có thể gây ảnh hưởng đến hoạt động của insulin và glucagon. Bệnh đái tháo đường thai kỳ thường biến mất sau khi sinh, nhưng những phụ nữ đã bị bệnh đái tháo đường dạng này có nguy cơ phát triển thành bệnh đái tháo đường type 2 trong tương lai.

    Tiền tiểu đường

    Nếu mắc bệnh đái tháo đường, cơ thể của bạn sản xuất insulin nhưng không sử dụng đúng cách. Kết quả là, nồng độ đường trong máu của bạn sẽ tăng, nhưng chưa cao đến mức để có thể kết luận là bệnh đái tháo đường type 2. Nhiều người có tiền đái tháo đường phát triển thành bệnh đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, với những thay đổi trong lối sống, bao gồm cả kiểm soát cân nặng, tập thể dục và một chế độ ăn uống lành mạnh, có thể ngăn chặn bệnh đái tháo đường type 2.

    Làm thế nào bạn có thể ngăn ngừa bệnh đái tháo đường?

    tập thể dục điều hòa insulin và glucagon

    Hiểu rõ cơ chế điều hòa đường huyết của insulin và glucagon, bạn sẽ biết rằng không phải tất cả các type bệnh đái tháo đường đều có thể phòng ngừa. Tuy nhiên, việc duy trì một lối sống lành mạnh, bao gồm cả tập thể dục và một chế độ ăn uống lành mạnh có thể ngăn ngừa hoặc trì hoãn tình trạng tiền đái tháo đường và bệnh đái tháo đường type 2.

    Sống lành mạnh cũng rất quan trọng để đối phó với bất kỳ thể bệnh nào liên quan đến hoạt động của insulin và glucagon. Năng tập thể dục và ý thức về chế độ ăn uống của bạn là những công cụ quan trọng trong việc kiểm soát các rối loạn gây ra do bệnh tiểu đường.

    Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

    Nguồn tham khảo

    National diabetes statistics report, 2014. (2014, July 28). http://www.cdc.gov/diabetes/pubs/statsreport14.htm. Ngày truy cập: 09/11/2015

    Diabetes overview. https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/what-is-diabetes. Ngày truy cập: 10/07/2021

    What are Normal Blood Glucose Levels? https://www.virginiamason.org/whatarenormalbloodglucoselevels. Ngày truy cập: 10/07/2021

    Diabetes. https://www.cdc.gov/diabetes/data/statistics-report/index.html?CDC_AA_refVal=https%3A%2F%2Fwww.cdc.gov%2Fdiabetes%2Fdata%2Fstatistics%2Fstatistics-report.html. Ngày truy cập: 10/07/2021

    Impaired early‐phase suppression of glucagon secretion after glucose load is associated with insulin requirement during pregnancy in gestational diabetes. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6944843. Ngày truy cập 10/07/2021

    Ảnh tác giảbadge
    Tác giả: Giang Lê Cập nhật: Tuần trước
    Thông tin kiểm chứng bởi Ban biên tập Hello Bacsi