Mối quan tâm của bạn là gì

close
Không chính xác
Khó hiểu
Khác

Sao chép đường dẫn

Trầm cảm cười: Nỗi buồn ẩn sau nụ cười

Trầm cảm cười: Nỗi buồn ẩn sau nụ cười

Trầm cảm cười là khái niệm gây tò mò với nhiều người, bởi thông thường người ta cho rằng bệnh trầm cảm là buồn bã, rầu rĩ, mất năng lượng sống. Thực chất, trầm cảm cười cũng là rối loạn cảm xúc, một tình trạng che giấu cảm xúc thật bằng nụ cười, thái độ sống vui vẻ, tích cực.

Vậy trầm cảm cười là gì? Dấu hiệu của trầm cảm cười? Cùng Hello Bacsi tìm hiểu kỹ hơn qua bài viết dưới đây!

Trầm cảm cười là gì?

Trầm cảm cười là một rối loạn cảm xúc hay còn gọi là trầm cảm không điển hình. Đây là thuật ngữ chỉ những người đang sống với trầm cảm ở bên trong, nhưng lại biểu hiện hạnh phúc, cười vui ở bên ngoài. Xã hội xung quanh sẽ nghĩ rằng họ đang có cuộc sống vui vẻ và hoàn hảo.

Trầm cảm cười không được công nhận là một tình trạng các rối loạn tâm thần (DSM-5) nhưng có thể sẽ được chẩn đoán là rối loạn trầm cảm không điển hình.

Dấu hiệu của trầm cảm cười

Có khi nào chính bạn hay ai đó cố gắng giả vờ bạn đang hạnh phúc để che giấu nỗi đau bên trong? Nếu sớm nhận biết những dấu hiệu của trầm cảm cười, bạn có thể giúp được chính mình hoặc những người thân xung quanh.

trầm cảm cười

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính gần 265 triệu người trên thế giới bị trầm cảm. Những người bị trầm cảm cười có thể có thể được phát hiện qua quan sát nhưng cũng có thể được giữ kín và khó phát hiện. Vì vậy, có thể để ý các dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn như những thay đổi trong thói quen, mệt mỏi và mất hứng thú với những thứ họ từng thích. Một số dấu hiệu của trầm cảm cười như:

  • Thay đổi khẩu vị: Khi bị trầm cảm, họ không chỉ biểu hiện bằng thay đổi lượng ăn, có thể ăn ít hơn, thậm chí là chán ăn, hoặc thèm ăn và ăn nhiều hơn so với bình thường. Một số người ngoài sự thay đổi về lượng ăn có thể thay đổi về khẩu vị, như thích ăn đồ ngọt nhiều hơn, hoặc mất cảm giác ngon miệng,…. Điều này khiến họ thay đổi cân nặng thất thường.
  • Rối loạn giấc ngủ: Đây là triệu chứng rất thường gặp trong rối loạn trầm cảm. Thời gian ngủ của một người bình thường khoảng 6-9 tiếng. Rối loạn giấc ngủ không chỉ biểu hiện bằng mất ngủ: khó vào giấc, ngủ không sâu hoặc bồn chồn, trăn trở và thức dậy giữa đêm, hoặc dậy sớm và không thể ngủ lại được, hoặc đảo lộn giờ giấc sinh học như ngủ ngày quá nhiều và đêm trằn trọc khó ngủ. Ở thể trầm cảm không điển hình, họ có thể ngủ nhiều hơn so với bình thường.
  • Cảm giác tuyệt vọng: Cảm giác tội lỗi, tự trách bản thân, thường hay suy nghĩ và dằn văt về những lỗi lầm trong quá khứ, cảm thấy bản thân không có giá trị, tuyệt vọng, mất niềm tin vào cuộc sống.
  • Mất hứng thú với các hoạt động: Họ thường mất đi hứng thú những hoạt động mà trước đây họ từng thích làm. Hoặc ở mức độ nhẹ hơn, họ sẽ cảm thấy giảm năng suất và hiệu quả công việc, hoặc cảm thấy mệt mỏi, suy nghĩ bất lực về những hoạt động mà trước đây họ từng thích thú.
  • Ngoài ra, các triệu chứng khác có thể gặp như: chậm chạp hoặc có thể kích động tâm thần vận động, dễ cáu gắt, lo lắng, tay chân nặng nề. Thậm chí một số người còn xuất hiện những ý tưởng hoặc suy nghĩ tự sát và cuối cùng dẫn tới những hành vi hoặc xung động tự sát.

>>> Đọc thêm: Người trầm cảm có tự khỏi được không?

Mặc dù có những dấu hiệu này, nhưng những người bị trầm cảm cười vẫn có thể giữ một công việc ổn định và cố gắng duy trì một cuộc sống ở ngoài xã hội ở trạng thái tích cực, lạc quan. Bởi vậy, điều quan trọng là khi nói về vấn đề sức khỏe tâm lý, cần nói chuyện ở một tâm thế cởi mở và tôn trọng. Như vậy họ mới được khuyến khích có đủ can đảm để mở lòng chia sẻ cảm xúc thật của họ.

“Nguyên nhân’’ trầm cảm cười

Nguyên nhân trầm cảm vẫn còn nhiều tranh cãi và là các giả thuyết được đặt ra. Trong đó nguyên nhân chính là do sự thiếu hụt các chất dẫn truyền trên não bộ, chủ yếu là chất serotonin. Ngoài ra còn các nguyên nhân khác phối hợp như gene, yếu tố di truyền, tâm lý xã hội, môi trường sống,…

Có rất nhiều lý do khiến người bị trầm cảm cười giấu bệnh, đơn giản có thể từ việc muốn bảo vệ quyền riêng tư khỏi nỗi sợ bị phán xét của người khác. Sau đây là một số lí do mà người gặp trầm cảm cười thường không sẵn sàng chia sẻ và chấp nhận bệnh như:

  • Sợ thành gánh nặng cho người khác: Trầm cảm và cảm giác tội lỗi có xu hướng song hành cùng nhau. Do đó, người mắc trầm cảm cười không muốn tạo bất kỳ gánh nặng nào cho người khác. Họ chỉ đơn giản là không biết làm thế nào để nhờ sự giúp đỡ từ bên ngoài, vì vậy họ giữ cuộc đấu tranh nội tâm bên trong cho chính mình.
  • Xấu hổ (sợ mình yếu đuối): Một số người tin rằng trầm cảm là dấu hiệu của sự yếu đuối. Thậm chí họ tin rằng họ có thể tự “thoát khỏi nó”, trong khi họ không thể, có điều gì đó không ổn với họ. Những người bị trầm cảm cười thường sợ rằng những người khác sẽ lợi dụng điểm yếu này, lo lắng người khác sẽ coi họ là người yếu đuối và dễ bị tổn thương và chống lại họ.
  • Phủ nhận sự thật: Trầm cảm cười có thể xuất phát từ sự phủ nhận rằng họ đang chán nản. Theo số liệu thống kê từ các nghiên cứu, có tới 50% người mắc trầm cảm phủ nhận họ buồn. Họ tin rằng mỉm cười là không bị trầm cảm và họ không cho phép bản thân bị trầm cảm. Nhiều người không thể thừa nhận rằng có điều gì đó không ổn với họ.
  • Chủ nghĩa hoàn hảo (cầu toàn): Những người cầu toàn thường yêu cầu mọi thứ phải hoàn hảo. Vì vậy dù họ có bị trầm cảm, họ vẫn đội lốt ngụy trang để che đi nỗi đau hay vấn đề gặp phải. Kết quả là họ tin việc thừa nhận chứng trầm cảm có nghĩa là cuộc sống của họ không hoàn hảo và họ không thể tự chấp nhận điều này.
  • Hạnh phúc phi thực tế: Nhiều yếu tố, trong đó có mạng xã hội đã xây dựng nên một hạnh phúc phi thực thế. Người người nhà nhà đăng lên những bức hình rằng họ thành công và hạnh phúc. Vô hình chung nó bóp méo đi khái niệm hạnh phúc của nhiều người. Từ đó họ tin rằng mỗi mình đang đấu tranh với các vấn đề sức khỏe tâm thần, họ bắt đầu cảm thấy bị cô lập hơn bao giờ hết và điều đó có thể khiến họ che giấu bệnh trầm cảm cười của mình ngày trầm trọng hơn. (1)

Trầm cảm cười

Nhiều người không dám đăng trạng thái hay hình ảnh khi họ đang cảm thấy tồi tệ. Thay vào đó, họ chỉ chọn chia sẻ những khoảnh khắc vui vẻ, tốt đẹp của mình với thế giới. Điều này có thể tạo điều kiện cho bệnh trầm cảm cười phát triển hơn.

>>> Tham khảo thêm: Trầm cảm theo mùa để phòng ngừa và điều trị

Những người có nguy cơ dễ bị trầm cảm cười

Ngoài những nguyên nhân dẫn tới trầm cảm trên, một số đối tượng có thể dễ bị kích hoạt trầm cảm cười khi:

  • Sự kiện lớn hoặc sự mất mát lớn xảy ra: Tương tự như các loại trầm cảm khác, trầm cảm cười có thể xuất hiện khi họ mới mới mất đi người thương, khi một mối quan hệ thất bại hay mới mất việc. Bất kỳ sự kiện lớn nào cũng có thể kích hoạt bệnh trầm cảm cười xuất hiện.
  • Sự phán xét: Từ xã hội, gia đình cổ vũ chúng ta vui lên, luôn luôn giữ sự tích cực, lạc quan trong cuộc sống. Rằng buồn bã, ủ dột là yếu đuối. Điều này đặc biệt được xã hội gán lên những người đàn ông rằng đàn ông khóc là yếu đuối. Chính vì vậy mà phái nam ít có tìm kiếm sự giúp đỡ về sức khỏe tinh thần so với phái nữ.

Ngoài ra, trầm cảm cười (trầm cảm không điển hình) là một yếu tố gợi ý cần phải tầm soát rối loạn lưỡng cực, đây có thể là một giai đoạn trầm cảm trong rối loạn lưỡng cực mà cả nhiều bác sĩ và bệnh nhân đều bỏ sót và không chú ý tới.

Trầm cảm cười

Phương pháp điều trị trầm cảm cười


Cũng giống như các loại trầm cảm khác, trầm cảm cười có thể điều trị được. Phương pháp điều trị có thể bao gồm thuốc, tâm lý trị liệu và thay đổi lối sống lành mạnh như chế độ ăn uống và tập thể dục tùy vào mức độ của bệnh.

Việc chẩn đoán bệnh trầm cảm cười khá khó khăn bởi thậm chí nhiều người họ không biết chính mình đang mắc bệnh trầm cảm cười hoặc họ không tìm kiếm sự giúp đỡ.

>>> Tìm hiểu thêm: Cách nói chuyện với người trầm cảm: 9 điều giúp họ vượt qua khó khăn

  • Tâm lý trị liệu: Nếu phát hiện bản thân hay người thân bị trầm cảm cười, hãy tìm cho mình một bác sĩ tâm thần để được chẩn đoán và tư vấn về kế hoạch điều trị. Đối với mức độ nhẹ, người mắc trầm cảm có thể bắt đầu với tâm trí trị liệu dưới sự giúp đỡ của chuyên viên tâm lý (tâm lý gia), để giúp họ giải toả cũng như kiểm soát được sức khoẻ tâm lý của chính mình.
  • Thuốc: Trong trường hợp mức độ bệnh là trung bình hoặc nặng, điều trị bằng thuốc là lựa chọn đầu tiên trong các hướng dẫn điều trị trầm cảm. Bạn cần gặp bác sĩ và điều trị theo một phác đồ cụ thể, không tự ý sử dụng thuốc và lạm dụng các thuốc an thần hoặc gây ngủ mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.
  • Lối sống lành mạnh: Một lối sống lành mạnh sẽ là bước đệm để củng cố sức mạnh tinh thần: ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, giấc ngủ đủ,… Cơ thể khỏe mạnh thì tâm trí mới lành mạnh và được cân bằng.

Cuộc sống sẽ có lúc thăng lúc trầm, nên con người chúng ta nên học cách chấp nhận những cảm xúc thật của bản thân. Đè nén cảm xúc hay đội lốt, nguỵ trang cho nó sẽ khiến sức khỏe tinh thần mất cân bằng dẫn tới các bệnh trầm cảm. Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn đọc nhận thức rõ hơn trầm cảm cười, vì một sức khỏe tinh thần mạnh khoẻ và cân bằng.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Social Media Use and Depression and Anxiety Symptoms: A Cluster Analysis

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5904786/

Ngày truy cập 06/07/2022

What You Need to Know About “Smiling Depression”

https://www.nami.org/Blogs/NAMI-Blog/September-2016/What-You-Need-to-Know-About-Smiling-Depression%E2%80%9D

Ngày truy cập 06/07/2022

What Is Smiling Depression?

https://www.goodtherapy.org/blog/smiling-depression

Ngày truy cập 06/07/2022

Smiling Depression: An In-Depth Look

https://amiquebec.org/smiling-depression/

Ngày truy cập 06/07/2022

Smiling depression

https://forums.beyondblue.org.au/t5/depression/smiling-depression/td-p/422118

Ngày truy cập 06/07/2022

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Trần Thùy Linh Cập nhật: 18/07/2022
Tham vấn y khoa: Bác sĩ Dương Thị Thùy Dung