Biện pháp tránh thai sau sinh nào phù hợp cho bạn?

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Tác giả:

Ngày cập nhật 02/05/2018 . 8 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Hầu hết phụ nữ khi vừa sinh con sẽ hiếm khi sẵn sàng mang thai bé thứ hai. Tuy nhiên, nếu như không trang bị cho mình kiến thức tránh thai sau sinh, bạn có thể bị “vỡ kế hoạch hóa gia đình”. Vì vậy, nắm rõ những biện pháp tránh thai sau sinh an toàn và hiệu quả sẽ giúp bạn tránh được việc mang thai ngoài ý muốn.

Để chăm sóc con thật tốt, bên cạnh học cách nuôi dạy con, cha mẹ còn cần đến một kế hoạch sinh con hợp lí. Khi đó, bạn hẳn sẽ cần đến những biện pháp tránh thai phù hợp với bạn, nhất là sau khi vừa sinh con. Hello Bacsi sẽ giới thiệu thêm một số lưu ý khác về các phương pháp tránh thai để bạn có thể lựa chọn cách tùy theo mong muốn và kế hoạch của bạn.

Khi nào bạn nên dùng các biện pháp tránh thai sau sinh?

Điều này phụ thuộc vào cách bạn đang nuôi con. Khi mới sinh, thay vì cho con bú, bạn cho con uống sữa công thức hoặc kết hợp cả sữa mẹ và sữa công thức thì kinh nguyệt sẽ sớm trở lại trong khoảng 6 tuần đến 3 tháng. Nếu bạn quan hệ sau sinh, bạn có thể mang thai trong hai tuần trước khi kinh nguyệt đến gõ cửa nhà. Vì vậy, để phòng tránh, bạn có thể sử dụng các biện pháp tránh thai sau sinh từ 3 đến 4 tuần sau khi bé chào đời.

Giai đoạn chỉ cho con bú và chưa bắt đầu cho bé ăn dặm hay uống sữa bột là giai đoạn mà khả năng bạn có thai khá thấp. Khi cho bé bú càng nhiều, lượng hormone kích thích sản xuất sữa càng tăng, từ đó ngăn chặn hoạt động của hormone gây nên sự rụng trứng. Tuy nhiên, nếu bạn giảm số lần hoặc ngừng hẳn việc cho con bú, kinh nguyệt sẽ trở lại và xác suất bạn mang thai trong trường hợp này lại rất cao. Nhìn chung, khả năng mang thai trong giai đoạn này vẫn có thể xảy ra. Vậy nên, việc sử dụng những biện pháp tránh thai sau sinh luôn cần thiết để đảm bảo tránh tình huống bạn mang thai ngoài ý muốn nhé.

Có bao nhiêu biện pháp tránh thai sau sinh?

Dưới đây là những biện pháp tránh thai sau sinh an toàn giúp bạn an tâm khi sử dụng.

Cho con bú

Cho con bú có phải là một biện pháp tránh thai sau sinh? Như đã đề cập ở phần đầu của bài viết, việc cho con bú có thể ngăn chặn hoạt động của hormone gây rụng trứng, dẫn đến kinh nguyệt được trì hoãn lại.

Phương pháp này được gọi là cho con bú vô kinh. Nếu mẹ thường xuyên cho bé bú thì sẽ đạt hiệu quả tránh thai đến 98% nhưng phải đạt điều kiện:

  • Bé nhỏ hơn 6 tháng tuổi;
  • Chu kỳ kinh nguyệt chưa trở lại;
  • Bạn cho bé bú thường xuyên ít nhất là 6 lần một ngày. Nếu bạn muốn phương pháp này hiệu quả thì không nên để khoảng cách giữa các lần bú là 4 tiếng vào ban ngày và 6 tiếng vào ban đêm.

Ngoài ra, để tăng cường sự hiệu quả của biện pháp cho con bú vô kinh, bạn có thể không cho bé ăn thức ăn đặc và uống những loại sữa khác.

Khi trẻ ngừng bú, phương pháp này sẽ giảm tác dụng. Nếu bạn dùng máy vắt sữa càng nhiều, hormone kích thích sản xuất sữa càng giảm từ đó kéo theo sự giảm hiệu quả trong việc ngăn chặn hoạt động của hormone gây nên sự rụng trứng.

Bao cao su

Đây là biện pháp tránh thai sau sinh dễ sử dụng nhất vì dù bạn đang cho con bú hay không, bạn vẫn có thể dùng bao cao su.  Đây là phương pháp tránh thai dành cho nữ đặt bên trong âm đạo và bên ngoài của âm hộ. Tuy nhiên, bao cao su nữ có vẻ phức tạp nên nó có khiến bạn không cảm thấy thoải mái như bao cao su nam. Nếu sử dụng đúng cách, biện pháp này sẽ đạt đến hiệu quả là  98%  đối với bao cao su nam và 95% đối với bao cao su nữ.

Một điều lưu ý rằng sau khi sinh em bé, âm đạo của bạn có thể hơi khô một chút. Khi sử dụng bao cao su có thể khiến vợ chồng bạn cảm thấy khó chịu. Tuy nhiên, hãy sử dụng chất bôi trơn có thể để khiến cuộc “yêu” của cả hai thoải mái hơn. Bạn có thể dùng loại hòa tan được trong nước, không dầu, để tránh gây ảnh hưởng đến chất lượng của bao cao su.

Màng chắn âm đạo và mũ chụp tử cung

Bạn có thể sử dụng một màng chắn âm đạo hoặc một mũ chụp tử cung mỗi khi quan hệ. Bạn nên lựa chọn loại màn chắn âm đạo và mũ chụp tử cung mềm, mái vòm tròn làm bằng cao su hoặc silicone, phù hợp với cổ tử cung của bạn nhé.

Tuy nhiên, để chắc chắn, bạn có thể đến hỏi ý kiến bác sĩ hoặc y tá để biết bạn phù hợp với màng chắn âm đạo, mũ chụp tử cung nào hoặc khi nào nên dùng cái mới. Khi bạn sử dụng đúng cách và kết hợp với chất diệt tinh trùng, biện pháp này đạt hiệu quả đến 92% đối với màng chắn âm đạo và 96% đối với mũ chụp tử cung.

Thuốc tránh thai dạng uống

Bạn có thể dùng loại thuốc tránh thai có chứa thành phần progestogen. Loại thuốc tránh thai này phù hợp cho các bà mẹ đang cho con bú vì nó không ảnh hưởng đến việc tiết sữa. Khi sử dụng progestogen, sữa mẹ sẽ chứa một lượng nhỏ các hormone progesterone nhưng sẽ không gây ảnh hưởng gì đến em bé. Bạn có thể bắt đầu dùng nó bất cứ lúc nào sau khi sinh. Nếu uống thuốc mỗi ngày, bạn sẽ có được hiệu quả đến 99%.

Thuốc tránh thai dạng tiêm

Biện pháp tránh thai sau sinh này chỉ đạt hiệu quả trong vài tuần. Thuốc tránh thai dạng tiêm có hai dạng là depo-Provera® (có tác dụng trong 12 tuần) và Noristerat® (có tác dụng trong 8 tuần). Sau khi tiêm, thuốc  sẽ phóng thích progestogen vào cơ thể của bạn trong vài tuần.

Bạn cũng có thể tiêm thuốc tránh thai bất cứ khi nào nếu bạn đã cho bé bú bình. Tuy nhiên, nếu còn đang con bú, bạn nên chờ đợi 6 tuần sau khi sinh em bé rồi hãy tiêm thuốc. Một lượng nhỏ progesterone khi vào cơ thể bé sẽ không gây ảnh hưởng đến bé, nhưng bạn dễ gặp tình trạng xuất huyết nặng và rong kinh nếu bạn tiêm trong vài tuần đầu tiên sau khi sinh con. Biện pháp tránh thai sau sinh này đang ngày càng phổ biến vì không chỉ đạt được hiệu quả lên đến 99% mà còn rất đơn giản để sử dụng. Tuy nhiên, nếu bạn có dự định mang thai bé tiếp theo, biện pháp này không hẳn phù hợp cho bạn vì bạn phải cần ngừng thuốc vài tháng thì khả năng sinh sản của bạn mới trở lại bình thường.

Biện pháp tránh thai sau sinh

Que cấy tránh thai

Biện pháp tránh thai sau sinh này có hiệu quả trong vòng 3 năm. Que cấy tránh thai có chứa thành phần progestogen, là một ống nhựa nhỏ, mảnh, có kích thước bằng một nhúm tóc.

Sau khi em bé lọt lòng mẹ khoảng 21 ngày, bạn có thể sử dụng que cấy tránh thai. Bạn có thể cho con bú bình thường vì phương pháp này không ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ.

Biện pháp này được thực hiện rất đơn giản. Khi bạn sử dụng biện pháp này, bác sĩ có trình độ chuyên môn sẽ tiến hành cấy que vào cánh tay của bạn. Nếu bạn muốn có em bé lần nữa hay thay đổi biện pháp tránh thai khác, bác sĩ sẽ lấy mô cấy này ra khỏi cơ thể bằng cách gây tê cục bộ và cắt đi phần da có chứa que thử thai dưới cánh tay của bạn.

Vòng tránh thai nội tiết tố (IUS)

Vòng tránh thai nội tiết tố (IUS) được cấu tạo bằng nhựa có hình chữ T phù hợp với hình dạng tử cung của bạn. Sau khi đặt vào cơ thể bạn, vòng tránh thai sẽ phóng thích progesterone có tác dụng trong vòng 5 năm.

Bạn có thể bắt đầu sử dụng vòng tránh thai sau khi sinh em bé 4 tuần. Tuy nhiên, bạn hãy đến hỏi ý kiến bác sĩ hoặc y tá để được tư vấn liệu phương pháp này có phù hợp với bạn không nhé.

Vòng tránh thai không chứa nội tiết tố (IUD)

Vòng tránh thai không chứa nội tiết tố có thể giúp bạn tránh mang thai từ 5 đến 10 năm. Bạn có thể bắt đầu sử dụng phương pháp này bất cứ khi nào sau khi có em bé và thường là 4 tuần sau khi sinh. Nếu muốn tránh thai ngay sau khi sinh con, bác sĩ có thể giúp bạn chèn vòng tránh thai ngay khi vừa đưa em bé ra khỏi bụng mẹ.

Bên cạnh những biện pháp tránh thai sau sinh trên, bạn cần lưu ý một số yếu tố khác như: biện pháp tránh thai không phù hợp, phương pháp tránh thai khẩn cấp và kế hoạch hóa gia đình.

Biện pháp tránh thai nào không nên dùng sau khi sinh?

Bạn không nên sử dụng biện pháp tránh thai có chứa hormone kết hợp (estrogen và progestogen) trong 6 tháng đầu tiên sau khi sinh, vì nó có thể làm giảm lượng sữa của bạn. Đối với những cách tránh thai khác không chứa estrogen, bạn có thể dùng khi đang cho con bú. Theo đó, có ba biện pháp tránh thai sau sinh bạn cần tránh bao gồm:

  • Thuốc tránh thai có chứa estrogen và progestogen;
  • Miếng dán tránh thai lên da;
  • Vòng âm đạo (loại vòng có thể uốn cong được đặt nhô cao lên trong âm đạo).

Bất kì biện pháp tránh thai sau sinh nào có chứa hormone kết hợp trên cũng đều bắt đầu phát huy tác dụng vào tuần thứ 4 kể từ khi bạn bắt đầu sử dụng. Trong thời gian này, bạn có thể hết bị chảy máu dù tình trạng này nhẹ hơn so với kì kinh nguyệt thông thường. Nếu bạn sử dụng thuốc ngừa thai khẩn cấp, bạn sẽ không nên cho con bú trong 36 giờ tới.

Nếu muốn tránh thai lâu dài, bạn nên chọn biện pháp nào?

Có 4 phương pháp tránh thai lâu dài. Trong đó, ba phương pháp gồm: thuốc tránh thai dạng tiêm, que cấy tránh thai và vòng tránh thai chứa nội tiết tố (IUS) đều có chứa thành tố progestogen, là những phương pháp có chứa hormone progesterone nhân tạo. Phương pháp vòng tránh thai thông thường (IUD) không chứa hormone nội tiết tố.

Bên cạnh đó, nếu bạn hoàn toàn chắc chắn không muốn sinh thêm bé nữa, bạn hoặc chồng mình có thể chọn phương thức triệt sản. Nhưng những biện pháp tránh thai dài hạn này cũng có hiệu quả như phương pháp triệt sản. Tuy nhiên, chúng có ưu điểm là bạn vẫn có khả năng mang thai sau khi ngưng sử dụng. Hơn nữa, triệt sản ở nam giới sẽ mang hiệu quả tốt hơn.

Làm thế nào để thực hiện tốt kế hoạch hóa gia đình?

Khi kinh nguyệt đã trở lại và diễn ra bình thường, bạn có thể thử kế hoạch gia đình theo phương pháp tự nhiên. Với phương pháp này, bạn có thể xác định ngày rụng trứng để tránh “vào cuộc” trong những ngày này.

Để biết khi nào bạn thụ thai, bạn sẽ cần phải xây dựng biểu đồ nhiệt độ cơ thể bạn thật chi tiết mỗi ngày: khi bạn thức dậy hoặc ít nhất sau khi đã ngủ ba tiếng đồng hồ. Bạn cũng cần học cách theo dõi sự thay đổi chất nhầy âm đạo.

Bạn có thể mua một nhiệt kế kỹ thuật số để biết lúc nào cơ thể bạn có khả năng thụ thai cao nhất. Bên cạnh đó, bộ dụng cụ giám sát khả năng sinh sản cũng là cách tốt để nhận biết khả năng thụ thai. Tuy nhiên, trước khi sử dụng bộ dụng cụ này bạn cần phải trải qua ba kì kinh nguyệt. Trước khi bắt đầu thực hiện phương pháp này, bạn nên tìm hiểu kỹ mức độ phù hợp, đặc biệt là khi bạn có một chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc gặp vấn đề với kinh nguyệt hàng tháng. Ngoài những trường hợp này, miễn là bạn thực hiện cẩn thận, kế hoạch gia đình theo phương pháp tự nhiên có thể đạt hiệu quả đến 99%.

Bạn cần lưu ý gì khi dùng biện pháp tránh thai khẩn cấp sau sinh?

Bạn có thể mua những viên thuốc tránh thai khẩn cấp ở tiệm thuốc hoặc các cơ sở y tế. Thuốc tránh thai khẩn cấp là thuốc có chứa progestogen, được dùng để trì hoãn quá trình rụng trứng và ngăn chặn trứng được thụ tinh. Một số thuốc tránh thai khẩn cấp bao gồm:

  • Thuốc ngừa thai khẩn cấp (như Levonelle®) là thuốc tránh thai buổi sáng sau khi uống thuốc, có thể tác dụng lên đến 72 giờ (3 ngày) kể từ thời điểm bạn quan hệ tình dục không an toàn. Bạn vẫn có thể dùng thuốc này nếu bạn đang cho con bú.
  • EllaOne® là một loại thuốc viên ngừa thai khẩn cấp có thể dùng sau khi quan hệ tình dục không an toàn lên đến 120 giờ (5 ngày). Tuy nhiên, đây là thuốc kê toa từ bác sĩ và phù hợp với người từ 18 tuổi trở lên.
  • Vòng tránh thai IUD đồng có hiệu quả đến 5 ngày sau khi bạn quan hệ tình dục. Tuy vây, biện pháp này không phổ biến rộng rãi như thuốc viên tránh thai khẩn cấp và bạn nên dùng sau khi sinh em bé được 4 tuần trở lên.

Thông thường, khoảng 6 tuần sau khi sinh em bé là thời điểm phù hợp để bạn bắt đầu kế hoạch tránh thai. Nếu có những thắc mắc khác, bạn có thể hỏi ý kiến bác sĩ sản khoa về kế hoạch tránh thai sau khi sinh con nhé.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

23 tác dụng phụ của thuốc tránh thai bạn đã biết chưa?

Tác dụng phụ của thuốc tránh thai về ngắn hạn có thể gây buồn nôn, căng tức ngực,...; song về lâu dài có thể gây ra nhiều bệnh mãn tính.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Minh Phú
Sống khỏe, Sức khỏe phụ nữ 14/10/2019 . 6 phút đọc

Những hiểu lầm về thuốc tránh thai hiện vẫn còn phổ biến

Kể từ khi được FDA phê chuẩn năm 1960 cho đến tận ngày nay, vẫn có nhiều hiểu lầm về thuốc tránh thai còn tồn tại. Chúng cần được "giải oan".

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thảo Lê
Ngừa thai, Sống khỏe, Sức khỏe giới tính 12/06/2019 . 3 phút đọc

Kinh nguyệt kéo dài do đâu?

Kinh nguyệt kéo dài không chỉ khiến bạn gái cảm thấy mệt mỏi mà còn gieo nỗi lo về các bệnh nguy hiểm. Nguyên nhân nào gây ra tình trạng này?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thảo Lê
Sống khỏe, Sức khỏe phụ nữ 21/05/2019 . 7 phút đọc

Rong kinh kéo dài: Bạn đã biết cách đối phó chưa?

Rong kinh kéo dài có thể dẫn đến một số biến chứng nguy hiểm, nếu bạn không có bất kỳ biện pháp can thiệp y tế kịp thời nào.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Sống khỏe, Sức khỏe phụ nữ 24/04/2019 . 8 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

Được tài trợ
Giáo dục giới tính

Giáo dục giới tính tuổi vị thành niên: Teen cần biết gì?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Dung Nguyen
Ngày đăng 22/11/2020 . 6 phút đọc
Được tài trợ
Phụ nữ cần biết gì về quan hệ tình dục an toàn

Quan hệ tình dục an toàn: 5 nguyên tắc phụ nữ không nên bỏ qua!

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 21/11/2020 . 3 phút đọc
Được tài trợ
Các biện pháp tránh thai phổ biến

Các biện pháp tránh thai hiện đại: Cách nào an toàn và phù hợp với bạn?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 19/11/2020 . 5 phút đọc
Được tài trợ
Quan hệ ngày rụng trứng

Quan hệ ngày rụng trứng có dễ mang thai không?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Dung Nguyen
Ngày đăng 17/11/2020 . 3 phút đọc