home

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi: Làm sao ngủ ngon trở lại?

Rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi: Làm sao ngủ ngon trở lại?

Rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi là tình trạng khá phổ biến, gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn tìm được cách điều trị phù hợp.

Khi bạn càng lớn tuổi, thói quen ngủ sẽ thay đổi. Điều này có thể khiến bạn:

  • Khó vào giấc ngủ
  • Thời gian ngủ ít hơn
  • Thường xuyên thức giấc trong đêm hoặc vào sáng sớm
  • Ngủ không sâu giấc
  • Ngủ gật, ngủ nhiều vào ban ngày

Rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi có thể khiến người bệnh dễ bị té ngã hoặc mệt mỏi vào ngày hôm sau.

Nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi

Rối loạn giấc ngủ nguyên phát

Rối loạn giấc ngủ nguyên phát thường không do bệnh lý hoặc tâm thần gây ra. Các loại rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi nguyên phát gồm:

  • Mất ngủ, khó ngủ hoặc không ngủ được
  • Ngưng thở khi ngủ
  • Hội chứng chân không yên. Chân cử động trong lúc ngủ
  • Rối loạn vận động chi theo chu kỳ. Tình trạng tay chân vận động không có chủ ý trong lúc ngủ
  • Rối loạn giấc ngủ nhịp sinh học hay còn gọi rối loạn chu kỳ thức – ngủ
  • Rối loạn hành vi giấc ngủ REM

Lưu ý rằng rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi vừa là triệu chứng vừa là bệnh. Các bệnh như trầm cảm, lo âu và sa sút trí tuệ có thể làm tăng nguy cơ rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là mất ngủ.

Các bệnh lý liên quan

Theo một nghiên cứu về rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi ở Singapore, những người bị mất ngủ thường có sẵn các bệnh lý và ít vận động. Những bệnh lý này bao gồm:

  • Parkinson
  • Alzheimer
  • Đau mạn tính như viêm khớp
  • Bệnh tim mạch
  • Bệnh lý thần kinh
  • Bệnh lý tiêu hóa
  • Bệnh phổi hoặc hô hấp
  • Tiểu không tự chủ

Các loại thuốc liên quan

Hầu hết người lớn tuổi thường dùng các loại thuốc có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ như:

  • Thuốc lợi tiểu điều trị tăng huyết áp và tăng nhãn áp
  • Anticholinergic để điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
  • Thuốc điều trị cao huyết áp
  • Corticosteroid (prednisone) điều trị viêm khớp dạng thấp
  • Thuốc chống trầm cảm
  • Các thuốc chẹn H2 (Zantac, Tagamet) để điều trị trào ngược dạ dày thực quản hoặc loét dạ dày tá tràng
  • Leovodopa trị bệnh Parkinson
  • Thuốc tác dụng lên hệ Adrenergic để điều trị các cơn hen suyễn hoặc ngừng tim.

Các chất phổ biến

Caffeine, rượu, trà đặc và thuốc lá và các chất kích thích khác có thể gây ra vấn đề về giấc ngủ.

Các liệu pháp hỗ trợ điều trị rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi

rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi có thể được cải thiện nhờ vận động thể chất

Đối với người lớn tuổi, nên sử dụng các phương pháp điều trị không dùng thuốc như trị liệu hành vi trước. Điều này là do người lớn tuổi thường đã dùng nhiều loại thuốc trước đó.

Liệu pháp hành vi thường kéo dài khoảng 6 tuần hoặc lâu hơn, bao gồm phổ cập kiến thức về giấc ngủ, kiểm soát kích thích và hạn chế thời gian trên giường.

Theo một nghiên cứu lâm sàng đối chứng ngẫu nhiên, liệu pháp hành vi nhận thức giúp cải thiện đáng kể chất lượng giấc ngủ ở những người bị mất ngủ. Theo nghiên cứu này, liệu pháp hành vi nhận thức có hiệu quả hơn các liệu pháp khác vì nó tập trung vào chất lượng giấc ngủ hơn là giúp nhanh buồn ngủ.

Người lớn tuổi cũng có thể xây dựng thói quen đi ngủ lành mạnh như:

  • Đi ngủ và thức dậy vào một khoảng thời gian mỗi ngày
  • Chỉ sử dụng giường ngủ để ngủ, không dùng để làm việc
  • Thực hiện các hoạt động yên tĩnh, như đọc sách trước khi ngủ
  • Tránh để đèn sáng trước khi đi ngủ
  • Tạo môi trường phòng ngủ luôn thoải mái
  • Tránh ngủ trưa

Nếu không thể ngủ trong vòng 20 phút, hãy thức dậy và làm việc gì đó trước khi ngủ. Việc cố gắng ép bản thân đi ngủ sẽ khiến người lớn tuổi càng khó ngủ hơn.

Theo một nghiên cứu, những cách sau đã chứng minh hiệu quả trong cải thiện rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi:

  • Hạn chế uống nước hoặc chất lỏng trước khi ngủ
  • Tránh caffeine và cồn
  • Ăn 3–4 giờ trước khi đi ngủ
  • Thường xuyên tập thể dục, nhưng tránh tập trước giờ đi ngủ
  • Tắm bằng nước ấm để thư giãn

Nếu những biện pháp trên đây không phát huy tác dụng, hãy gặp bác sĩ để có liệu trình điều trị thích hợp.

Thuốc trị rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi

Nếu rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi là do các bệnh lý tiềm ẩn gây ra, chúng ta cần phải quan tâm điều trị, kiểm soát các bệnh đó. Nếu mất ngủ là do nguyên phát, một số loại thuốc sẽ hỗ trợ lấy lại giấc ngủ tạm thời va thiết lập trật tự ngủ về lâu dài. Tuy nhiên, bạn đừng phụ thuộc vào thuốc mà không thực hiện các thói quen ngủ lành mạnh.

Melatonin

Melatonin, một hormone tổng hợp, giúp bạn ngủ nhanh hơn và phục hồi chu kỳ ngủ-thức. Bạn chỉ nên dùng 0,1–5mg, 2 giờ trước khi đi ngủ trong vài tháng nếu bị mất ngủ. Tuy nhiên, melatonin không cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Các loại thuốc ngủ và tác dụng phụ

Thuốc ngủ có thể giúp giảm các triệu chứng rối loạn giấc ngủ ở người lớn tuổi. Bác sĩ có thể đề nghị loại thuốc nào sẽ có tác dụng tốt nhất cho bạn. Thời gian dùng thuốc tùy thuộc vào nguyên nhân gây mất ngủ.

Bạn nên chỉ uống thuốc ngủ trong thời gian ngắn, có nghĩa là ít hơn 2–3 tuần đối với thuốc benzodiazepine như Triazolam và 6–8 tuần đối với thuốc nonbenzodiazepine (thuốc Z) như zolpidem hoặc Ambien.

Các loại thuốc ngủ:

  • Có hiệu quả khi sử dụng trong thời gian ngắn để phục hồi chu kỳ ngủ
  • Có hiệu quả trong việc giúp bạn ngủ ngon
  • Có thể có triệu chứng cai thuốc
  • Có thể làm tăng nguy cơ bị té ngã
  • Có thể gây buồn ngủ khi đang làm việc như lái xe
  • Có thể gây lạm dụng thuốc nếu sử dụng trong thời gian dài

Sử dụng thuốc ngủ trong thời gian dài có thể gây ra các biến chứng, đặc biệt là ở những người lớn tuổi. Một số tác dụng phụ phổ biến của thuốc benzodiazepine và thuốc Z gồm:

  • Đau đầu
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn
  • Mệt mỏi
  • Ngầy ngật

Bạn cũng cần tránh uống rượu trong khi đang dùng thuốc ngủ.

Các phương pháp điều trị khác

Các phương pháp điều trị khác bao gồm:

  • Thiết bị thở áp lực dương liên tục (CPAP) giúp điều trị ngưng thở khi ngủ
  • Thuốc chống trầm cảm
  • Dopamine điều trị hội chứng chân không yên và rối loạn vận động chi
  • Liệu pháp thay thế sắt điều trị hội chứng chân không yên.

Bạn cần trao đổi với bác sĩ trước khi bạn dùng bất kỳ loại thuốc nào. Chúng có thể tương tác với các loại thuốc bạn đang dùng.

Ở người lớn tuổi, rối loạn giấc ngủ liên tục có thể dẫn đến những lo ngại lớn hơn như trầm cảm và nguy cơ té ngã. Nếu chất lượng giấc ngủ là vấn đề chính, liệu pháp hành vi có thể có hiệu quả hơn. Điều này có nghĩa là bạn cần xây dựng thói quen ngủ lành mạnh thông qua giáo dục giấc ngủ, kiểm soát kích thích và giới hạn thời gian trên giường. Các thay đổi có thể mất trên 6 tuần để có hiệu quả.

Nếu liệu pháp hành vi không hiệu quả, bác sĩ có thể kê đơn thuốc hoặc các cách điều trị khác. Tuy nhiên, thuốc ngủ không phải là giải pháp lâu dài. Bạn sẽ thấy rằng cách tốt nhất để có được giấc ngủ tốt là kiểm soát thói quen ngủ của bạn.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

x