Phương pháp gây mê/ gây tê và những biến chứng thường gặp

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Gây mê/ gây tê là phương pháp được sử dụng khá phổ biến trong điều trị hoặc phẫu thuật. Phương pháp này không gây tổn hại sức khỏe nhưng đôi khi xảy ra một số biến chứng dưới đây.

Hiện nay, đang nổi lên nhiều thông tin về những tình trạng tai biến xảy ra khi áp dụng phương pháp gây mê/gây tê trong điều trị bệnh khiến rất nhiều người hoang mang và lo lắng. Vậy phương pháp gây mê/gây tê thực sự là như thế nào, và có những tình trạng tai biến nào có thể xảy ra?

Gây mê/gây tê là một hình thức làm mất cảm giác tạm thời. Khi thực hiện phẫu thuật hay sử dụng những phương pháp điều trị gây đau đớn cho người bệnh, các bác sĩ đều dùng phương pháp gây mê hay gây tê. Nhìn chung, phương pháp này không gây tổn hại đến sức khỏe của người bệnh nhưng vẫn có một vài biến chứng có thể xảy ra trong suốt quá trình thực hiện.

Các phương pháp gây mê/gây tê

Có 3 loại gây mê chính:

Gây mê toàn thân. Người bệnh được dùng thuốc an thần, thuốc được đưa vào cơ thể bằng đường tĩnh mạch hoặc ở dạng khí. Thông thường các cơ của bạn sẽ bị tê liệt;

Gây tê vùng. Với phương pháp này, thuốc được đưa trực tiếp vào tủy sống hoặc khu vực xung quanh tủy sống, phong bế các dây thần kinh tủy sống (bằng thủ thuật gây tê ngoài màng cứng hoặc gây tê tủy sống). Tuy nhiên mức độ gây vô cảm của phương pháp này không cao. Ngoài ra, gây tê vùng còn bao gồm gây tê ngoại biên, ví dụ:

  • Phong bế đám rối thần kinh ví dụ đám rối cánh tay;
  • Phong bế dây thần kinh ví dụ thần kinh đùi;
  • Kĩ thuật gây tê tĩnh mạch: dồn máu về gốc chi của vùng chuẩn bị phẫu thuật;
  • Gây tê tại chỗ áp dụng cho một vùng cơ thể.

Biến chứng gây ra bởi phương pháp gây mê toàn thân

  • Sốc phản vệ. Bất cứ thành phần hoặc các loại thuốc gây tê hoặc gây mê nào đều có khả năng khiến bạn bị sốc phản vệ. Một số triệu chứng của phản ứng phản vệ bao gồm phát ban, nổi mề đay, co thắt phế quản, hạ huyết áp và buồn nôn;
  • Cảm giác đau;
  • Buồn nôn và nôn;
  • Viêm phổi sặc, trẻ em thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn;
  • Đau họng và tổn thương dây thanh quản;
  • Tổn thương răng;
  • Suy hô hấp;
  • Suy giảm chức năng tim;
  • Thuyên tắc khí, huyết khối tĩnh mạch hay động mạch;
  • Hạ thân nhiệt;
  • Tổn thương dây thần kinh;
  • Tổn thương não do thiếu oxy;
  • Hiệu quả gây mê kém;
  • Đau lưng;
  • Phản ứng thuốc với một số thành phần hoặc loại thuốc cụ thể;
  • Đau đầu;
  • Biến chứng gây ra do quá trình điều trị, ví dụ như: tràn khí màng phổi liên quan đến đặt đường truyền tĩnh mạch trung tâm;
  • Tử vong.

Biến chứng của gây tê từng vùng

  • Đau;
  • Đau đầu do dịch ở tủy não bị rò rỉ sau thủ thuật gây tê liên quan đến màng cứng;
  • Tổn thương trực tiếp ở dây thần kinh;
  • Hạ huyết áp và nhịp tim bị chậm;
  • Xuất huyết nội hoặc xuất huyết ngoại;
  • Nhiễm trùng cột sống;
  • Suy hô hấp nếu được tiêm nhiều thuốc mê;
  • Hạ thân nhiệt;
  • Tổn thương cột sống tạm thời hoặc vĩnh viễn;
  • Viêm màng não vô trùng;
  • Ngộ độc thuốc;
  • Bí tiểu;
  • Tụ máu tủy;
  • Sốc phản vệ;
  • Nhồi máu tủy.

Biến chứng của gây tê cục bộ

  •  Đau;
  • Thiếu máu cục bộ dẫn đến hoại tử;
  • Chảy máu và bị tụ máu;
  • Nhiễm trùng;
  • Tổn thương dây thần kinh do tổn thương trực tiếp trong quá trình thực hiện gây tê.

Các ảnh hưởng của một số loại thuốc

Khi bạn chuẩn bị thực hiện một cuộc phẫu thuật cần phải thực hiện gây tê hoặc gây mê, bạn sẽ được làm một bài kiểm tra sức khỏe và những rủi ro có thể xảy ra. Lúc này bạn nên nói chi tiết cho bác sĩ gây mê nghe tiền sử bệnh của bản thân, bao gồm cả các cuộc phẫu thuật trước đây và những vấn đề sức khỏe liên quan. Hãy đảm bảo rằng bác sĩ gây mê có đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe của bạn, bao gồm tình trạng mang thai, thói quen hút thuốc, sử dụng đồ uống có cồn hoặc các vấn đề về sử dụng thuốc. Bên cạnh đó, nên trao đổi với bác sĩ gây mê về tình trạng sức khỏe của người thân, đặc biệt những người có vấn đề với việc gây mê. Ngoài ra, bạn cũng cần cung cấp cho bác sĩ gây mê danh sách thuốc bạn đang sử dụng cùng liều lượng cụ thể, đơn thuốc, các loại vitamin, các loại thuốc không cần kê toa hoặc sản phẩm thảo dược nếu có.

Khi thực hiện quá trình thủ thuật vô cản có thể xảy ra một số vấn đề làm tăng rủi ro xảy ra biến chứng như:

  • Vấn đề về thần kinh như chứng động kinh hoặc hiện tượng đột quỵ;
  • Vấn đề về tim mạch như nhồi máu cơ tim, đau thắt ngực, suy tim hoặc bệnh van tim;
  • Bất thường về đường hô hấp;
  • Vấn đề về phổi như bệnh tắc nghẽn phổi mạn tính hoặc hen suyễn;
  • Chứng ngưng thở khi ngủ;
  • Bệnh tiểu đường;
  • Béo phì;
  • Bệnh gan;
  • Bệnh thần kinh cơ như loạn dưỡng cơ.

Dù vậy, bạn cũng không nên quá lo lắng về các biến chứng của phương pháp gây mê/gây tê. Bác sĩ sẽ nhận định tình trạng cơ thể từng người để có phương pháp gây mê hay gây tê phù hợp và an toàn. Ngoài ra, các bác sĩ cũng sẽ sẽ quan sát kĩ chức năng cơ thể để giảm thiểu những biến chứng có thể xảy ra.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Ba 5, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc