backup og meta
Chuyên mục
Công cụ
Hỏi bác sĩ
Lưu

Agyrophobia là gì? Cách vượt qua hội chứng sợ Agyrophobia

Tham vấn y khoa: Bác sĩ Dương Thị Thùy Dung · Tâm thần · Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM


Tác giả: Nguyễn Phan Thùy Ngân · Ngày cập nhật: 27/11/2023

Agyrophobia là gì? Cách vượt qua hội chứng sợ Agyrophobia

Agyrophobia cũng giống như những chứng sợ hãi kỳ lạ khác mà con người gặp phải, chúng mang lại cho người mắc phải cảm giác lo lắng và căng thẳng nghiêm trọng khi tham gia giao thông. Những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hội chứng sợ Agyrophobia và cung cấp các gợi ý về phương pháp khắc phục.

Agyrophobia là gì?

Hội chứng Agyrophobia (hay Dromophobia hoặc Street Phobia) còn được gọi là sợ băng qua đường (Fear of Crossing Roads) – là một tình trạng khiến người mắc phải trải qua nỗi sợ hãi mỗi khi đối mặt với việc qua đường ở đường phố. 

Điều đáng chú ý là sự sợ hãi này không phụ thuộc vào việc có hay không có đèn tín hiệu hay vạch kẻ đường chỉ dẫn. Khi nhìn thấy các giao lộ hoặc đường cao tốc rộng, nỗi sợ bắt đầu trỗi dậy và tạo ra cảm giác run rẩy cho người mắc phải.

Từ “agyrophobia” xuất phát từ ngôn ngữ Hy Lạp, trong đó “agyros” có nghĩa là quay cuồng, xoắn tròn. Từ này thể hiện rõ nỗi sợ của người mắc phải khi đối mặt với tình trạng giao thông hỗn loạn.

Nguyên nhân gây ra Agyrophobia

Nguyên nhân chính xác của chứng sợ Agyrophobia hiện vẫn chưa được biết. Tuy nhiên, tương tự như những nỗi sợ khác, nó có thể là kết quả của sự kết hợp của các yếu tố di truyền, môi trường và tâm lý.

sợ băng qua đường

  • Trải nghiệm đau thương hoặc tai nạn liên quan đến việc băng qua đường.
  • Chứng kiến ​​hoặc nghe về tai nạn hoặc sự cố nguy hiểm liên quan đến việc sang đường.
  • Rối loạn lo âu hoặc hoảng sợ lan tỏa kéo dài đến các tình huống băng qua đường.
  • Sợ mất kiểm soát hoặc sợ rơi vào tình huống dễ bị tổn thương khi băng qua đường.
  • Nuôi dạy con cái hoặc nuôi dạy quá mức, gây ra sự sợ hãi hoặc thận trọng quá mức.
  • Khuynh hướng di truyền hoặc tiền sử gia đình mắc chứng rối loạn lo âu hoặc ám ảnh.
  • Ảnh hưởng văn hóa hoặc xã hội nhấn mạnh đến an toàn đường bộ hoặc gieo rắc nỗi sợ hãi khi băng qua đường.
  • Người có tiền sử rối loạn lo âu có thể dễ mắc phải hội chứng này hơn

Ảnh hưởng của hội chứng sợ Agyrophobia

  • Rối loạn lo âu: Sợ băng qua đường có thể dẫn đến sự phát triển của chứng rối loạn lo âu, đặc trưng bởi sự sợ hãi, lo lắng, căng thẳng và đau khổ quá mức liên quan đến việc băng qua đường hoặc các giao lộ đông đúc.
  • Hành vi né tránh: Những người mắc chứng ám ảnh này có thể thực hiện các hành vi né tránh, chẳng hạn như chọn những tuyến đường dài hơn hoặc phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của người khác, để tránh hoàn toàn việc băng qua đường. Thậm chí không dám tự điều khiển phương tiện giao thông .
  • Các cơn hoảng loạn: Nỗi sợ băng qua đường có thể gây ra các cơn hoảng loạn, những cơn sợ hãi hoặc khó chịu đột ngột kèm theo các triệu chứng thực thể như nhịp tim nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực, ngột ngạt, khó thở, đổ mồ hôi, buồn nôn và chóng mặt.
  • Tác động xã hội: Nỗi sợ băng qua đường có thể có tác động xã hội đáng kể, khiến các cá nhân gặp khó khăn khi tham gia các hoạt động xã hội hoặc sự kiện liên quan đến việc băng qua đường, dẫn đến khả năng bị cô lập hoặc hạn chế tương tác xã hội.
  • Khả năng ra quyết định kém: Nỗi sợ hãi có thể làm giảm khả năng ra quyết định khi phán đoán giao thông và đưa ra quyết định an toàn khi băng qua đường, dẫn đến gia tăng tiềm ẩn tai nạn.
  • Giảm tính độc lập: Nỗi sợ băng qua đường có thể hạn chế tính độc lập của một cá nhân, vì họ có thể phụ thuộc nhiều vào phương tiện di chuyển của người khác hoặc có thể tránh những địa điểm hoặc hoạt động nhất định cần băng qua đường, dẫn đến giảm quyền tự chủ và tự do di chuyển.

Liệu pháp trị liệu khắc phục hội chứng sợ Agyrophobia

agyrophobia là gì

Liệu pháp tiếp xúc (Exposure therapy)

Phương pháp này tập trung vào việc phục hồi và thay đổi hành vi sợ hãi. 

Đây là một loại của liệu pháp CBT liên quan đến việc dần dần cho cá nhân tiếp xúc với các kích thích liên quan đến việc băng qua đường một cách có kiểm soát và an toàn cho đến khi họ có thể chịu đựng được tình huống đó mà không lo lắng.

  • Bằng cách tiếp xúc với tình huống đáng sợ một cách kiểm soát và dần dần quen thuộc, người mắc phải có thể giảm bớt cảm giác lo lắng và tăng cường sự  tự tin.

Liệu pháp nhận thức hành vi (Cognitive-behavioral therapy)

Phương pháp này tập trung vào việc thay đổi tư duy, suy nghĩ và niềm tin tiêu cực liên quan đến việc băng qua đường. 

Người mắc phải được hướng dẫn để nhận ra và thay đổi các suy nghĩ bất lợi và quan điểm sai lầm về việc liên quan đến an toàn và khả năng tự bảo vệ của mình. Ngoài ra, liệu pháp này cũng giúp họ học các kỹ năng đối phó để kiểm soát sự lo lắng, hoảng loạn của bản thân.

Thiền (Mindfulness)

Thiền hay còn gọi là chánh niệm có thể giúp người mắc phải tìm lại sự bình tĩnh và tập trung. 

Kỹ thuật thiền như thiền ngồi và thiền thở có thể giúp giảm bớt suy nghĩ và lo lắng về tương lai, từ đó giúp người mắc phải có thể kiểm soát cảm xúc căng thẳng khi tiếp xúc với tình huống đáng sợ.

Giảm căng thẳng dựa trên chánh niệm (MBSR-Mindfulness-Based Stress Reduction)

MBSR dựa trên việc tập trung vào chánh niệm, tức là việc tập trung vào hiện tại và chấp nhận những suy nghĩ sợ hãi và cảm giác cơ thể mà không đánh giá hoặc phê phán. 

Với hội chứng sợ qua đường, MBSR có thể giúp người mắc phải nhận ra và chấp nhận cảm giác sợ hãi mà không bị cuốn theo nó. 

  • Phương pháp này kết hợp giữa các kỹ thuật thiền, yoga và các bài tập thở để giúp người tham gia giữ vững tinh thần khi băng qua đường
  • Thông qua việc tập trung vào hơi thở và cảm nhận cơ thể, người tham gia có thể trở nên nhạy bén hơn đối với cảm giác và suy nghĩ tự phát hiện ra rằng sự sợ hãi là một phản ứng tự nhiên và tạm thời.

Giải mẫn cảm và tái xử lý chuyển động mắt (EMDR)

EMDR, viết tắt của Eye Movement Desensitization and Reprocessing, là một phương pháp trị liệu cho hội chứng sợ Agyrophobia. Nó kết hợp việc tập trung vào ký ức đáng sợ và kích hoạt chuyển động mắt để giảm nhạy cảm và xử lý cảm xúc tiêu cực liên quan. 

Trong quá trình EMDR, người bệnh được yêu cầu tập trung vào ký ức hoặc kỷ niệm đáng sợ liên quan đến việc băng qua đường. 

Trong khi đó, chuyển động mắt của người tham gia sẽ được kích hoạt thông qua các phương pháp như theo dõi ngón tay của nhân viên hoặc ánh sáng di chuyển. Sử dụng chuyển động của mắt hoặc các kỹ thuật kích thích hai chiều khác để tái xử lý những ký ức đau buồn. Phát triển các liên tưởng tích cực mới và phản ứng thích ứng với các tình huống băng qua đường.

Tuy nhiên, EMDR cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia.

Trị liệu nhóm (Group Therapy)

  • Tham gia một nhóm trị liệu đặc biệt tập trung vào nỗi ám ảnh hoặc sợ băng qua đường.
  • Chia sẻ kinh nghiệm, mối quan tâm và chiến lược đối phó với những người khác đang gặp phải những thách thức tương tự.
  • Tham gia vào các hoạt động nhóm và các bài tập tiếp xúc để rèn luyện kỹ năng băng qua đường trong một môi trường hỗ trợ.
  • Nhận được sự hướng dẫn và khuyến khích từ cả đồng nghiệp và nhà trị liệu được đào tạo.

Lưu ý rằng mỗi người có thể phản ứng và đáp ứng khác nhau đối với các liệu pháp trị liệu  Quan trọng là bạn cần tìm sự hỗ trợ và hướng dẫn từ các chuyên gia tâm lý để tìm ra liệu pháp phù hợp nhất cho bản thân.

Chế độ ăn hỗ trợ khắc phục hội chứng sợ Agyrophobia

Một số loại thực phẩm có thể giúp bạn khắc phục chứng sợ băng qua đường như:

  • Các loại hạt: Nguồn axit béo omega-3 tốt cho sức khỏe não bộ.
  • Thịt nạc: Thúc đẩy sự bình tĩnh và giảm lo lắng.
  • Cá béo: Các loại cá béo như cá hồi, cá ngừ, cá thu, cá trích, cá mòi,… chứa nhiều axit béo omega-3 giúp hỗ trợ sức khỏe não bộ và giảm căng thẳng.
  • Rau lá xanh: Giàu magie, giúp thư giãn hệ thần kinh.
  • Carbohydrate phức tạp: Cung cấp năng lượng bền vững và ổn định tâm trạng.

Một số ví dụ về những món ăn giàu carbohydrate phức tạp:

  • Gạo nâu (Gạo lứt): Gạo nâu chứa nhiều chất xơ và chứa ít chất béo, là một nguồn carbohydrate phức tạp tốt.
  • Khoai tây: Khoai tây là một nguồn carbohydrate phong phú, đặc biệt là khi ăn cả vỏ. Khoai tây cũng chứa chất xơ và vitamin C.
  • Lúa mạch: có thể được sử dụng để làm bánh mì, ngũ cốc hoặc làm thành các món ăn khác.
  • Lạc: Lạc là một loại hạt giàu carbohydrate phức hợp và chất xơ. Chúng có thể được ăn sống, rang hoặc sử dụng để làm bơ lạc.
  • Lưỡi heo: Lưỡi heo có thể được chế biến thành nhiều món ăn, như lưỡi heo hấp, lưỡi heo xào hoặc lưỡi heo nướng.
  • Lúa mì nguyên hạt: Lúa mì nguyên hạt có thể được sử dụng để làm bánh mì nguyên hạt, ngũ cốc hoặc chế biến thành các món ăn khác.

Lưu ý rằng mặc dù chế độ ăn uống lành mạnh có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể nhưng nó không phải là phương pháp điều trị độc lập cho chứng agyrophobia

Thói quen giúp vượt qua hội chứng sợ Agyrophobia

sợ băng qua đường

Dưới đây là 5 thói quen sinh hoạt hàng ngày bạn có thể tham khảo thực hiện để vượt qua chứng sợ Agyrophobia:

Liệu pháp tiếp xúc (Exposure therapy)

  • Thời lượng: 30 phút đến 1 giờ.
  • Cách thực hiện
    • Bắt đầu với những tình huống ít đáng sợ hơn, chẳng hạn như xem video hoặc xem hình ảnh các lối sang đường.
    • Sau đó, tiến tới đứng gần đường hoặc băng qua những đoạn đường ít đông đúc hơn. 
    • Tăng mức độ tiếp xúc theo thời gian.

Tái cấu trúc nhận thức (Cognitive Restructuring)

  • Thời lượng: 20-30 phút.
  • Cách thực hiện
    • Tham gia vào các bài tập tái cấu trúc nhận thức để thách thức và thay đổi những suy nghĩ và niềm tin tiêu cực liên quan đến việc băng qua đường.
    • Thay thế những suy nghĩ tiêu cực đó bằng những suy nghĩ hợp lý và tích cực. 
    • Thực hành khẳng định và tự nói chuyện tích cực liên quan đến việc sang đường.

Kỹ thuật thư giãn (Relaxation Techniques)

  • Thời lượng: 10-15 phút.
  • Cách thực hiện
  • Kết hợp các kỹ thuật thư giãn vào thói quen hàng ngày của bạn để kiểm soát sự lo lắng.
  • Thực hành các bài tập thở sâu, thư giãn cơ bắp hoặc thiền chánh niệm để thúc đẩy sự bình tĩnh và giảm căng thẳng.

Thực hành tiếp xúc dần dần (Gradual Exposure Practice)

  • Thời lượng: Thay đổi tùy theo mức độ thoải mái của từng cá nhân.
  • Cách thực hiện
    • Tăng dần khả năng tiếp xúc với các lối sang đường bằng cách bắt đầu với những tình huống đơn giản hơn và dần dần tiến tới những tình huống phức tạp hơn.
    • Thực hành băng qua đường với một người bạn đáng tin cậy hoặc thành viên gia đình để được hỗ trợ.

Tìm kiếm sự hỗ trợ và trợ giúp chuyên nghiệp

  • Thời lượng: Khác nhau tùy thuộc liệu pháp cụ thể.
  • Cách thực hiện
    • Tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, gia đình hoặc các nhóm hỗ trợ dành cho những người mắc chứng sợ qua đường này.
    • Hãy cân nhắc tìm kiếm sự trợ giúp chuyên môn từ nhà trị liệu hoặc cố vấn chuyên về rối loạn lo âu để nhận được hướng dẫn và hỗ trợ trong việc vượt qua hội chứng sợ Agyrophobia.

Tóm lại, hội chứng sợ Agyrophobia là nỗi sợ hãi tột độ khi băng qua đường dẫn đến các hành vi né tránh, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên chúng có thể được quản lý và khắc phục một cách hiệu quả bằng cách điều trị và hỗ trợ thích hợp. Hy vọng bạn yêu thích bài viết trên, nếu thấy thông tin thú vị và hữu ích đừng quên chia sẻ cho bạn bè, người thân nhé!

Miễn trừ trách nhiệm

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.



Tham vấn y khoa:

Bác sĩ Dương Thị Thùy Dung

Tâm thần · Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM


Tác giả: Nguyễn Phan Thùy Ngân · Ngày cập nhật: 27/11/2023

ad iconQuảng cáo
app promote banner

Bài viết này có hữu ích với bạn?

ad iconQuảng cáo
ad iconQuảng cáo