Dạy trẻ về HIV để con sớm nhận thức về căn bệnh này

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Update Date 02/12/2019
Chia sẻ ngay!

1/12 là ngày thế giới phòng chống AIDS nhằm nâng cao nhận thức về bệnh này. Để giúp con hiểu rõ và phòng bệnh, bạn hãy dạy trẻ về HIV ngay khi có thể.

Trên thế giới, cứ mỗi giờ có khoảng 29 thanh thiếu niên từ 15 – 19 tuổi bị nhiễm HIV. Cứ 10 người bị nhiễm HIV thì có đến 6 người là nữ. Hiện nay, có hơn 2 triệu thanh thiếu niên đang sống chung với HIV. Những người từ 13 – 24 tuổi chiếm hơn 1/5 số ca nhiễm HIV trong năm 2014. Hơn 1/2 số người này không biết mình đang sống chung với HIV.

Bên cạnh đó, theo thống kê, trong năm 2013, có đến gần 1/2 số học sinh trung học đã có quan hệ tình dục. Trong số này, có đến 4/10 người không dùng bao cao su trong lần quan hệ cuối cùng và chỉ có khoảng 1/5 trong số đó đã đi xét nghiệm HIV. Những số liệu này là một lời cảnh báo cho thấy rằng phụ huynh không nên trốn tránh việc nói chuyện với con về HIV.

Trẻ nhỏ và thanh thiếu niên có thể biết về HIV thông qua nhiều nguồn khác nhau như tivi, đài phát thanh, báo, tạp chí, Internet, bạn bè… Việc nói chuyện với trẻ về HIV sẽ giúp trẻ hiểu một cách chính xác về căn bệnh này và giúp trẻ xóa bỏ những thông tin sai lệch mà trẻ từng nghe trước đây.

Khi muốn dạy con về HIV, bạn sẽ nói về điều gì?

Nhiều bậc cha mẹ cảm thấy không thoải mái khi nói chuyện về HIV bởi họ không có thông tin chính xác về vấn đề này. Do đó, trước khi nói chuyện với trẻ, điều đầu tiên bạn nên tìm hiểu những thông tin cụ thể về căn bệnh này.

HIV là gì?

  • HIV từ viết tắt của cụm từ Human Immunodeficiency Virus – một loại siêu vi gây suy giảm miễn dịch ở người.
  • Nếu không được điều trị, HIV sẽ làm suy giảm hệ thống miễn dịch, khiến người bệnh giảm dần sức chống đỡ của cơ thể khi bị ký sinh trùng, vi trùng hoặc virus tấn công. Lúc đó, cơ thể sẽ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng.
  • Nhiều người sử dụng các loại thuốc mạnh để chống lại virus HIV. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có phương pháp để điều trị bệnh này.

AIDS là gì?

  • AIDS từ viết tắt của Acquired Immunodeficiency Syndrome – Hội chứng suy giảm miễn dịch.
  • AIDS là hội chứng do nhiễm HIV gây ra và là giai đoạn cuối của quá trình nhiễm HIV.
  • Nhiều người đã sử dụng các loại thuốc khác nhau để chống lại virus này nhưng đến nay, bệnh AIDS vẫn chưa có phương pháp để điều trị.

Sự khác nhau giữa HIV và AIDS

♣ Một người có thể bị nhiễm HIV trong nhiều năm mà không có dấu hiệu bệnh tật hoặc chỉ bị các bệnh nhẹ hoặc trung bình.

♣ Một người được xác định là bị bệnh AIDS nếu người đó đang sống chung với HIV và có một hoặc cả hai điều kiện sau:

  • Bị nhiễm trùng cơ hội xác định AIDS ít nhất 1 lần.
  • Số tế bào CD4 (tế bào bạch cầu được tạo ra do đáp ứng của hệ miễn dịch đối với vài tác nhân vi sinh) là 200 tế bào hoặc ít hơn (bình thường, số tế bào CD4 dao động từ 600 – 1500).

Một người được chẩn đoán là nhiễm HIV sẽ sống chung với virus này đến hết cuộc đời. Dù số lượng virus có trong cơ thể có thấp đến đâu đi nữa, thậm chí ngay cả khi không phát hiện được thì cũng không đồng nghĩa với việc bệnh HIV đã được chữa khỏi hoàn toàn.

HIV lây lan như thế nào?

HIV lây lan qua:

  • Máu (bao gồm cả máu trong chu kỳ kinh nguyệt)
  • Tinh dịch và các chất lỏng tình dục khác của nam giới
  • Dịch âm đạo
  • Sữa mẹ

HIV không lây lan qua:

  • Mồ hôi
  • Nước mắt
  • Nước bọt (nhổ)
  • Nước tiểu
  • Phân

Thông thường, HIV lây truyền từ người này sang người khác theo những cách sau:

day-tre-ve-hiv-de-con-som-nhan-thuc-ve-can-benh-nguy-hiem-nay-1

  • Sử dụng chung kim tiêm và các dụng cụ y tế khác để tiêm chích ma túy.
  • Quan hệ tình dục không được bảo vệ (không có bao cao su hoặc các thiết bị phòng tránh khác)
  • Từ mẹ sang con (khi mang thai, sinh con hoặc cho con bú).

Làm thế nào để ngăn ngừa HIV?

Đây là điều quan trọng mà bạn nên nói với con mình. HIV sẽ không lây truyền nếu trẻ không tiếp xúc với các chất dịch kể trên như máu, tinh dịch… Bạn có thể nói với trẻ một số cách để phòng ngừa việc lây nhiễm HIV như:

  • Tránh tiếp xúc với các chất dịch tiết ra khi quan hệ tình dục bằng cách sử dụng các biện pháp bảo vệ (sử dụng bao cao su hoặc các phương pháp khác).
  • Hạn chế quan hệ tình dục nếu con chưa biết rõ về đối phương.
  • Không tiêm chích ma túy.

Bạn nên nhấn mạnh với trẻ rằng HIV sẽ không lây truyền qua những đường sau:

  • Làm bạn với người đang sống chung với HIV
  • Ôm
  • Khiêu vũ
  • Dùng chung thức ăn hoặc đồ uống
  • Sử dụng chung vòi sen, bồn tắm hoặc giường với người bị nhiễm HIV
  • Hôn (những người không bị các vấn đề liên quan đến nha khoa như nướu bị chảy máu, loét miệng…)
  • Dùng chung bể bơi hoặc các dụng cụ tập thể dục khác.

Bắt đầu cuộc nói chuyện

Mỗi phụ huynh sẽ có những cách khác nhau để nói chuyện với trẻ. Một số người chọn một thời gian cụ thể để trò chuyện với trẻ về HIV. Một số khác lại đưa cho trẻ những thông tin trên sách, báo hoặc các nguồn khác để giúp trẻ hiểu rõ về căn bệnh này.

Một số bậc phụ huynh khác lại xuất phát từ những điều xung quanh. Ví dụ, khi trẻ nghe về HIV trên tivi, bạn hãy hỏi trẻ đã nghe thấy những gì. Điều này sẽ giúp bạn hiểu được trẻ đã biết thông tin nào và bạn nên giải thích thêm điều gì.

Lưu ý: Khi nói chuyện với trẻ về HIV, những câu hỏi liên quan đến cái chết có thể xuất hiện. Hãy giải thích điều này bằng những thuật ngữ đơn giản nhất. Không nên giải thích với trẻ cái chết giống như một giấc ngủ vì điều này có thể khiến trẻ lo lắng rằng nếu mình ngủ, mình sẽ không bao giờ thức dậy nữa. Thông điệp quan trọng nhất mà bạn nên truyền cho trẻ  là dù HIV là một căn bệnh nguy hiểm nhưng nó hoàn toàn có thể ngăn ngừa.

Ở mỗi độ tuổi, câu chuyện về HIV nên được nói như thế nào?

Việc giáo dục trẻ về HIV không bao giờ là quá sớm. Thực tế, những trẻ học lớp 3 đã có thể nghe về căn bệnh này. Bên cạnh đó, câu chuyện này cần phải được nói nhiều lần bởi ở mỗi giai đoạn, trẻ sẽ có một sự nhận thức khác nhau. Thông qua những câu hỏi của trẻ, bạn sẽ biết được nên nói cho trẻ bao nhiêu về vấn đề này. Vì vậy, bạn nên trò chuyện với trẻ một cách cởi mở để khuyến khích trẻ đặt nhiều câu hỏi hơn về vấn đề này. Điều này sẽ giúp bạn có cơ hội để cung cấp cho trẻ nhiều thông tin chính xác. Giáo dục trẻ sớm và thường xuyên sẽ giúp trẻ có được những thông tin phù hợp ở từng giai đoạn khác nhau.

1. Trẻ mẫu giáo

day-tre-ve-hiv-de-con-som-nhan-thuc-ve-can-benh-nguy-hiem-nay-2

Ở độ tuổi này, trẻ đang tìm hiểu những điều cơ bản nhất về cơ thể mình. Do đó, trẻ sẽ không hiểu các khái niệm về bệnh tật, tử vong hoặc tình dục. Tuy nhiên, bạn có thể chuẩn bị cho một cuộc trò chuyện trong tương lai bằng cách giới thiệu chính xác tên của từng bộ phận trong cơ thể. Việc quan trọng nhất mà bạn nên làm khi trẻ ở độ tuổi này là hãy để trẻ cảm nhận được bạn luôn cởi mở để trả lời những câu hỏi của trẻ. Nếu cảm nhận được điều này, khi lớn lên trẻ sẽ nói chuyện với bạn nhiều hơn.

2. Trẻ ở độ tuổi đi học

Trẻ từ 5 – 8 tuổi thường học về sức khỏe, bệnh tật và cái chết. Trẻ có thể hiểu rằng HIV là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng do một loại virus gây ra và cơ hội mà trẻ bị lây nhiễm HIV là rất nhỏ. Bạn không cần phải nói với trẻ vấn đề tình dục ở độ tuổi này. Tuy nhiên, bạn có thể dạy cho trẻ biết một số chất dịch trong cơ thể nếu tiếp xúc có thể bị lây nhiễm.

3. Trẻ chuẩn bị bước vào tuổi teen

Trẻ từ 9 – 12 tuổi thường có rất nhiều băn khoăn về cơ thể. Thậm chí, có một số trẻ đã bước vào giai đoạn dậy thì. Ở lứa tuổi này, trẻ thường dễ gặp áp lực từ bạn bè. Trẻ dễ bị xúi giục để thử những điều mới mẻ và những thứ này có thể gây nguy hiểm. Đây là lúc bạn nên nói cho trẻ biết cách lây lan của HIV.

HIV thường lây qua quan hệ tình dục. Do đó, bạn nên cung cấp cho trẻ những thông tin chính xác về các vấn đề liên quan đến tình dục. Nói với trẻ về tầm quan trọng của sức khỏe tình dục và cách quan hệ an toàn. Bên cạnh đó, bạn cũng nên giải thích để trẻ biết rằng việc tiêm chích ma tuý, xăm hoặc xỏ lỗ có thể khiến trẻ có nguy cơ bị nhiễm HIV.

4. Trẻ tuổi teen

Trẻ từ 13 – 19 tuổi thường quan tâm đến hình ảnh của bản thân và tình bạn hơn là những gì bố mẹ nói. Ở giai đoạn này, bạn nên tiếp tục cung cấp cho trẻ những thông tin chính xác về HIV và tình dục an toàn. Bạn có thể cho trẻ xem sách hoặc các video để hiểu thêm.

Bố mẹ có thể cảm thấy lo lắng khi nói chuyện về HIV với trẻ. Tuy nhiên, đây là điều cần thiết mà bạn phải làm nếu muốn bảo vệ con mình. Cố gắng thư giãn và để cuộc trò chuyện diễn ra tự nhiên nhất. Hãy bắt đầu nói chuyện với trẻ khi còn nhỏ để trẻ quen dần. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể tận dụng cơ hội này để giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn trong việc đặt câu hỏi cũng như trong việc lựa chọn cuộc sống cho bản thân.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Củ maca

Củ maca đôi khi còn được gọi với tên là nhân sâm Peru, được sử dụng để tăng cường sinh lực ở nam giới, các vấn đề kinh nguyệt ở nữ, chống suy nhược và một số tình trạng khác.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Quyên Thảo

Mụn rộp

Tìm hiểu chungMụn rộp là bệnh gì? Mụn rộp là một bệnh ngoài da thường gặp. Bệnh xuất hiện bất kỳ ở vị trí nào trên cơ thể, hay gặp nhất là quanh môi, lỗ mũi ...

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hoàng Hiệp

Bệnh nhân HIV và viêm gan C có khả năng sống sót cao gấp đôi nếu uống 3 ly cà phê mỗi ngày

Nghiên cứu gần đây cho biết uống ít nhất 3 ly cà phê mỗi ngày giúp bệnh nhân HIV và viêm gan C có khả năng sống cao hơn 50% bệnh nhân không dùng cà phê.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Châu Trần

Bạn biết gì về việc quan hệ tình dục qua đường hậu môn?

Người ta ước tính có khoảng 5–10% phụ nữ thích quan hệ tình dục qua đường hậu môn. Quan hệ tình dục qua đường hậu môn có an toàn hay không?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Xuyến Phạm

Bạn có thể quan tâm

Bệnh AIDS

Hiểu thêm về HIV và bệnh AIDS

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 01/12/2019
Abacavir + Lamivudine

Dấu hiệu HIV sớm

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Cẩm Quyên
Ngày đăng 16/05/2019
iboga

Iboga

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Quyên Thảo
Ngày đăng 08/05/2018
hoang-duong

Hoàng dương

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Quyên Thảo
Ngày đăng 10/03/2018