Bà bầu bị phù chân: Nguyên nhân đằng sau là gì?

Tác giả:
Author: Huỳnh Kim Dung Bác sĩ Sản phụ khoa

Bà bầu bị phù chân là một vấn đề thường gặp của quá trình mang thai, do lượng máu cũng như chất lỏng tăng lên trong thai kỳ gây ra.  

Mang thai là hành trình đáng nhớ, bạn sẽ trải nghiệm được những thay đổi trong cơ thể khi em bé bắt đầu lớn dần. Giống như ốm nghén, mệt mỏi và thay đổi tâm trạng, bà bầu bị phù chân cũng là một trong những vấn đề phổ biến mà thai phụ phải đối mặt. Khoảng 50% phụ nữ mang thai cảm thấy tình trạng này ở vùng chân bao gồm bàn chân và mắt cá chân, đặc biệt là trong vài tháng cuối của thai kỳ.

Cơ thể của thai phụ sẽ sản sinh thêm 50% lượng dịch để cung cấp cho em bé phát triển. Đây cũng là nguyên nhân gây phù. Phù (hay còn gọi là sưng sinh lý), thường xuất hiện ở bàn tay, mặt, chân, mắt cá chân và bàn chân. Sự hấp thu dịch này làm mềm cơ thể, giúp cơ thể to ra theo sự phát triển của thai. Nó cũng giúp các khớp chậu và mô giãn nở tốt lúc sinh bé. Trong thai kỳ, khoảng 25% cân nặng tăng lên là do hiện tượng tích nước này.

Tần suất của phù (sưng) chân trong thai kỳ

Tình trạng này khá phổ biến. Tuy nhiên, mức độ sưng có thể thay đổi tùy theo các thời điểm trong ngày và thời tiết. Đôi lúc chân phù to hơn vào buổi tối và những lúc nhiệt độ tăng cao. Khoảng một nửa phụ nữ mang thai sẽ thấy sưng ở quanh mắt cá chân, bàn chân và bắp chân, đặc biệt là trong vài tháng cuối của thai kỳ. Mẹ bầu cũng có thể cảm thấy đầy hơi và sưng do nồng độ hormone tăng khiến cơ thể giữ nước.

Phù chân xuất hiện khi nào?

bà bầu bị phù chân

Bạn có thể gặp phải tình trạng phù chân vào bất cứ thời gian nào khi mang thai nhưng chủ yếu biểu hiện rõ nhất vào khoảng tháng thứ 5 và tăng dần mức độ trong tam cá nguyệt thứ ba. Các yếu tố sau đây cũng có thể ảnh hưởng đến phù chân khi mang thai:

  • Thời tiết nóng bức
  • Hấp thụ quá nhiều muối
  • Đứng trong thời gian dài
  • Chế độ ăn uống thiếu kali
  • Hoạt động thể chất trong nhiều ngày
  • Uống cà phê hoặc thức uống chứa caffeine liên tục.

Sưng nhẹ trong khi mang thai là điều dễ hiểu nhưng nếu bạn bị sưng đột ngột ở tay và mặt thì hãy cẩn thận bởi tình trạng này có thể là dấu hiệu của bệnh lý tiền sản giật. Do vậy, mẹ bầu nên đến gặp bác sĩ nếu cảm thấy hiện tượng sưng phù bất thường nào xảy ra.

Nguyên nhân khiến bà bầu bị phù chân

Lý do khiến bạn sưng chân khi mang thai cũng khá đa dạng, chẳng hạn như:

  • Việc tích tụ chất lỏng dư thừa trong cơ thể là nguyên nhân khiến bà bầu bị phù chân cũng như một vài bộ phận khác.
  • Những thay đổi trong máu cũng khiến chất lỏng xâm nhập vào các mô.
  • Tử cung lớn dần tạo áp lực lên các tĩnh mạch chậu và tĩnh mạch chủ. Do đó, dòng máu ở chân lưu thông chậm tạo ra ra hiện tượng ứ đọng. Điều này buộc chất lỏng từ tĩnh mạch xâm nhập vào các mô của bàn chân và mắt cá chân.
  • Bào thai có nước ối quá nhiều hoặc mang đa thai có thể gây phù chân nặng, nhất là trong những ngày nóng bức hoặc vào mùa hè. Phù chân thường sẽ nhanh chóng biến mất sau khi bé yêu ra đời bởi cơ thể bắt đầu quá trình loại bỏ chất lỏng. Vì thế, bạn có thể thấy mình đi vệ sinh thường xuyên hơn và đổ mồ hôi nhiều trong vài ngày đầu sau sinh.

Nguy cơ khi bà bầu bị phù chân

bà bầu bị phù chân

Phù chân mức độ vừa là hiện tượng bình thường vì ít khi gây nguy hại. Đôi khi mẹ bầu còn không phát hiện ra điều này. Tuy nhiên, nếu bàn tay hoặc khuôn mặt bỗng dưng sưng phù và kéo dài hơn một ngày, hãy đến gặp bác sĩ để được xác định tình trạng chính xác.

Bà bầu phù chân quá nặng khi mang thai có thể là một trong những dấu hiệu của tiền sản giật. Phù bệnh lý thường đi kèm với các triệu chứng như tăng huyết áp, tăng cân nhanh và xuất hiện đạm trong nước tiểu (protein niệu). Bạn không cần phải lo lắng nếu huyết áp và xét nghiệm nước tiểu đều ở mức bình thường.

Khi nào nên lo lắng?

Bà bầu bị phù chân là hiện tượng không cần quá lo lắng. Trên thực tế, phụ nữ mang thai cũng có thể bị sưng nhẹ ở tay. Tuy nhiên, hãy đến bác sĩ nếu bạn gặp phải các tình trạng sau:

  • Phù mặt
  • Mắt sưng lên
  • Sưng tay mức độ trung bình trở lên
  • Sưng nhiều ở bàn chân hoặc mắt cá chân.

Ngoài ra, nếu một trong hai chân bị phù nhiều hơn chân còn lại và cảm thấy đau ở bắp chân cũng như đùi, mẹ bầu nên đến gặp bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu của hình thành cục máu đông.

Biện pháp cải thiện

May mắn thay, có nhiều cách để hỗ trợ cho bà bầu bị phù chân. Đó là:

  • Liệu pháp xoa bóp: Liệu pháp này sẽ tạo áp lực lên các khu vực khác của cơ thể, chẳng hạn như chân để giảm dần hiện tượng sưng tấy
  • Liệu pháp thảo dược: Bạn hãy cân nhắc sử dụng trà bồ công anh để giúp ngăn ngừa tình trạng cơ thể giữ nước
  • Phương pháp bấm huyệt: Đây là liệu pháp thư giãn khá phổ biến, sử dụng lực để ấn vào các huyệt đạo nhằm giảm tình trạng bà bầu bị phù chân.

Ngoài ra, bạn còn có thể giúp bản thân giảm nhẹ tình trạng này bằng cách chú ý đến thói quen vận động trong sinh hoạt, chẳng hạn như:

  • Nâng cao chân
  • Không giữ một tư thế quá lâu
  • Tránh mang giày hoặc vớ quá chật
  • Khi ngồi, tránh vắt chéo chân mà nên duỗi ra
  • Thường xuyên xoay mắt cá chân và cử động ngón chân
  • Đi bộ ngắn để ngăn máu tích tụ ở phần dưới của cơ thể
  • Uống nhiều nước để cơ thể tránh được tình trạng giữ nước
  • “Ăn sạch”: Lựa chọn thức ăn tốt cho sức khỏe, hạn chế tối đa thức ăn nhanh
  • Thể dục đều đặn ở mức độ phù hợp tình trạng thai: đi bộ, yoga cho bà bầu, hít thở, các bài tập kegel… (Trước khi tập, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia).

Ngăn ngừa phù chân

Bạn có thể ngăn ngừa tình trạng phù chân ở bà bầu bằng một lối sống lành mạnh kết hợp tập thể dục điều độ. Ngoài ra, chế độ ăn uống cân bằng bao gồm một lượng nhỏ đạm như thịt, trứng, cá, đậu đi kèm với rau xanh và trái cây cũng hỗ trợ mẹ bầu đạt được mức cân nặng phù hợp.

  • Phụ nữ mang thai nên hạn chế muối, đường, chất béo mà thay vào đó ưu tiên cho các món thanh đạm.
  • Tình trạng chân bị sưng lên có thể khiến mẹ bầu cảm thấy khó chịu hoặc thậm chí không tự tin. Nhưng bạn cũng đừng quá lo lắng bởi phù chân sẽ dần biến mất sau khi bé yêu chào đời.

Hy vọng bài viết trên đã giúp mẹ bầu hiểu những điểm chính của việc bà bầu bị phù nề để ngừng băn khoăn và tận hưởng hành trình mang thai của mình nhé.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Một 15, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Tư 23, 2019

Nguồn tham khảo
Huỳnh Kim Dung Bác sĩ Sản phụ khoa

Giới thiệu Thạc sĩ - Bác sĩ Huỳnh Kim Dung

Thạc sĩ - Bác sĩ Huỳnh Kim Dung là người yêu thích học hỏi, luôn muốn nâng cao kiến thức y khoa. Vì vậy, sau khi tốt nghiệp Y đa khoa chính quy 2012, bác sĩ tiếp tục học Định hướng chuyên khoa Sản phụ khoa tại Bệnh viện Từ Dũ. Không dừng lại ở đó, bác sĩ tiếp tục tham dự các lớp học:

  • Siêu âm bụng tổng quát, siêu âm sản phụ khoa (Y khoa Phạm Ngọc Thạch)
  • Phẫu thuật nội soi sản phụ khoa (Bệnh viện Từ Dũ)
  • Bệnh lý sàn chậu (Bệnh viện Từ Dũ)

Hiện nay, bác sĩ Huỳnh Kim Dung đã tốt nghiệp chương trình Thạc sĩ Sản phụ khoa tại Đại học Y dược TP. Hồ Chí Minh (khóa 2017-2019). Thạc sĩ - Bác sĩ Huỳnh Kim Dung là tham vấn y khoa cho Hello Bacsi các bài viết về chuyên đề sản phụ khoa.

Thêm
Bài viết mới nhất