Cách kiểm soát bản thân khi nổi giận

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 20/03/2020 . 5 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Bạn có thể nổi giận vì sếp đối xử bất công, người yêu lừa dối, bạn đời phản bội… Dù bạn đúng hay sai, cũng đừng để cơn giận lèo lái bạn làm những điều bất lợi cho bản thân hoặc phải ân hận sau này.

Giận dữ là một cảm xúc bình thường mà bất cứ ai cũng đều phải trải qua. Tuy nhiên, nếu bạn không thể kiểm soát cơn giận, điều này có thể gây ra vấn đề trong các mối quan hệ, hay thậm chí còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Sự tức giận là một phần không thể thiếu trong hệ thống của cơ thể, giúp bảo vệ bạn khỏi các mối đe dọa hoặc nguy hiểm. Tuy nhiên, khi mức độ giận dữ lên cao mà không kiểm soát được có thể có tác động tiêu cực đến sức khỏe. Theo Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ, sự nổi giận có khả năng gây ra các chứng viêm ở người lớn tuổi, có thể dẫn đến các bệnh mãn tính.

Các cơn nổi giận có xu hướng ảnh hưởng đến đàn ông nhiều hơn phụ nữ, và cũng phổ biến hơn ở những người trẻ tuổi.

Vì sao bạn nổi giận?

Mỗi cá nhân có thể trở nên tức giận vì nhiều lý do khác nhau. Ví dụ có những người dễ nổi giận bởi âm thanh ồn ào, nhưng có người lại thấy điều đó là bình thường và không có phản ứng tức giận.

Các nguyên nhân phổ biến có thể khiến bạn nổi giận bao gồm:

  • Bị lừa dối
  • Không được tôn trọng
  • Thất vọng hoặc bất lực
  • Bị tấn công hoặc đe dọa
  • Bị đối xử không công bằng

Những trường hợp phổ biến có thể kích hoạt cảm xúc, là tiền đề dẫn đến sự tức giận bao gồm:

  • Đau thể xác hoặc tâm lý
  • Ký ức cũ về sự đau thương hay bực bội
  • Cảm thấy bản thân không thể đạt được mục tiêu
  • Điều kiện môi trường, chẳng hạn như nhiệt độ khó chịu
  • Vấn đề cá nhân gây lo lắng cực độ hoặc lặp đi lặp lại nhiều lần
  • Các tình trạng gây nản lòng, chẳng hạn như bị kẹt xe hoặc bị hủy chuyến bay
  • Cảm thấy bị xúc phạm do đối xử không công bằng, lăng mạ, từ chối và chỉ trích trong cuộc sống, công việc và học tập
  • Sự tức giận cũng có thể xuất hiện khi đau buồn. Nhiều người cảm thấy tức giận khi mất đi một người bạn đời, bạn thân hoặc thành viên gia đình.

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến nhiều người nổi giận chốn công sở là môi trường làm việc bất công hoặc sếp bóc lột sức lao động nhân viên một cách tinh vi với mức lương rẻ bèo.

Tác động của nổi giận trong cơ thể

Tác động của nổi giận trong cơ thể

Các dấu hiệu và triệu chứng của sự nổi giận có thể khác nhau đối với mỗi người, đồng thời ảnh hưởng đến tâm trí và cơ thể cũng theo nhiều cách khác nhau.

Những ảnh hưởng mà sự tức giận có thể tác động lên cơ thể bao gồm:

  • Yếu chân
  • Tức ngực
  • Đau bụng
  • Đổ mồ hôi
  • Run người
  • Nghiến răng
  • Căng cơ bắp
  • Choáng váng
  • Tăng nhịp tim
  • Cảm thấy nóng trong người

Các dấu hiệu về thể chất, cảm xúc và hành vi có thể giúp bạn nhận ra các giai đoạn mức độ nổi giận từ thấp đến cao.

Điều quan trọng bạn cần lưu ý là sự tức giận và tính hung hăng là hai thứ khác biệt nhau. Tức giận là cảm xúc, trong khi tính hung hăng liên quan đến cách cư xử. Không phải ai giận dữ cũng hành xử hung hăng, và không phải ai hành động hung hăng cũng do nổi giận.

Bạn có nên đến gặp bác sĩ?

Nếu sự tức giận ảnh hưởng đến mối quan hệ, công việc và các lĩnh vực khác trong cuộc sống, bạn nên cân nhắc đến gặp bác sĩ để được đưa ra lời khuyên hợp lý.

Các dấu hiệu cho thấy sự nổi giận đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng bao gồm:

  • Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất hoặc tinh thần
  • Trải qua sự nổi giận thường xuyên hơn những cảm xúc khác
  • Thường xuyên thể hiện sự tức giận thông qua hành vi gây rối hoặc phá hoại

Nếu sự nổi giận thường xuyên không được kiểm soát, sẽ dễ dàng dẫn đến:

  • Hung hăng và bạo lực: Điều này có thể bao gồm hành động la hét, chửi rủa, ném đồ đạc, đe dọa hoặc bạo lực thể xác.
  • Tự làm tổn thương gồm tự làm hại, hận thù bản thân, không ăn uống và cô lập bản thân.
  • Gây hấn thụ động: Dấu hiệu này có thể bao gồm thờ ơ với mọi người xung quanh, từ chối thực hiện công việc, hay dùng lời lẽ mỉa mai không rõ ràng.

Đối với tất cả trường hợp trên, bạn cần tìm kiếm sự hỗ trợ và điều trị càng sớm càng tốt. Việc thể hiện sự tức giận thông qua hành động gây hấn và bạo lực có thể gây tổn hại cho tình bạn, mối quan hệ gia đình và mối quan hệ với đồng nghiệp. Thậm chí điều này có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Chẩn đoán nguy cơ từ cơn nổi giận

Chẩn đoán nguy cơ từ cơn nổi giận

Trong Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần (DSM-5), sự nổi giận không được phân loại là một chứng rối loạn tâm thần. Do đó không có tiêu chuẩn chẩn đoán rõ ràng cho các vấn đề tức giận.

Tuy nhiên, sự tức giận có liên quan đến nhiều tình trạng sức khỏe tâm thần, bao gồm:

  • Trầm cảm
  • Chứng lo âu
  • Rối loạn cư xử
  • Rối loạn lưỡng cực
  • Tâm thần phân liệt
  • Rối loạn nhân cách ái kỷ
  • Rối loạn ám ảnh cưỡng chế
  • Rối loạn nhân cách ranh giới
  • Rối loạn bùng phát gián đoạn
  • Rối loạn thách thức chống đối
  • Rối loạn tăng động giảm chú ý
  • Rối loạn nhân cách chống đối xã hội

Sự nổi giận không phải lúc nào cũng là dấu hiệu cảnh báo tình trạng sức khỏe tâm thần. Tuy nhiên, bạn hãy nên gặp bác sĩ để được kiểm tra khi vấn đề này xảy ra thường xuyên hơn.

Bạn nên làm gì khi tức giận?

Làm gì khi tức giận

Sự nổi giận là phản ứng tâm lý bình thường, điều quan trọng là bạn cần biết cách xử lý, đảm bảo cơn giận không vượt khỏi tầm kiểm soát.

Cách kiểm soát cơn giận

Các cách kiểm soát cơn nóng giận có thể bao gồm:

• Nhận thức dấu hiệu cảnh báo: Đầu tiên để kiểm soát, bạn cần nhận biết được những thay đổi trong cơ thể, cảm xúc và hành vi nhằm tự trấn an và suy nghĩ cách xử lý vấn đề.

• Cho bản thân thời gian: Khi đang quá nóng giận, bạn có thể đi bộ dạo trong thời gian ngắn để suy nghĩ và lấy lại quyền kiểm soát cơ thể.

• Đếm đến 10: Bạn có thể dành vài giây để đếm chậm từ 1 đến 10, điều này có thể làm giảm cường độ của cơn giận.

• Giải phóng căng thẳng cơ thể: Để thư giãn, bạn có thể thả lỏng cơ thể, căng cơ toàn thân để giảm căng thẳng.

• Lắng nghe: Khi bạn tranh luận lúc tức giận sẽ khiến mọi thứ ngày càng phức tạp và mệt mỏi hơn. Do đó, bạn hãy dành chút thời gian để dừng việc tranh luận lại, lắng nghe và suy nghĩ kỹ trước khi trả lời.

• Tập luyện: Bạn có thể thực hiện các bài tập cardio như chạy bộ, đạp xe hoặc bơi lội để giúp giải phóng năng lượng tiêu cực.

• Tìm thứ làm xao lãng cơn giận: Bạn có thể nghe nhạc, nhảy múa, đi dạo, viết nhật ký hoặc chỉ cần tắm đều có thể giúp ngăn cơn giận dữ.

• Thay đổi lối suy nghĩ tích cực: Lối suy nghĩ tiêu cực thường xuyên sẽ khiến bạn lâm vào trạng thái dễ bị kích động, nổi giận khi có yếu tố tác động vào.

Cách điều trị vấn đề sức khỏe tâm lý

Bác sĩ sẽ đưa ra đánh giá và xác định xem sự tức giận có liên quan đến tình trạng thể chất hoặc vấn đề sức khỏe tâm lý hay không. Việc chẩn đoán kỹ lưỡng có thể giúp bác sĩ đề xuất phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho bạn.

Phương pháp điều trị đối với trường hợp khó khăn khi kiểm soát cơn nổi giận bao gồm:

Cảm xúc nổi giận đôi khi có thể thúc đẩy bạn đứng lên đấu tranh vì lẽ công bằng và cải thiện cuộc sống. Để giữ bình tĩnh khi đang nổi giận thật không dễ dàng, nhất là khi giọt nước đã tràn ly. Thế nhưng, nếu bạn tập nhìn vấn đề theo nhìn khía cạnh tích cực thì sẽ có thể từ từ “hạ hỏa” và kiểm soát cơn giận. Dù tâm trạng đang nóng nảy đến thế nào, bạn cũng đừng bao giờ đánh mất phẩm chất lương thiện của mình nhé!

Hoàng Trí | HELLO BACSI

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Điều trị bệnh viêm màng não: Cuộc sống của bệnh nhân sau khi khỏi bệnh

Điều trị bệnh viêm màng não bao gồm nhiệm vụ tiêu diệt nguồn bệnh và xây dựng lại cuộc sống sau khi hồi phục. Điều này cần bệnh nhân nỗ lực.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Sống khỏe, Sức khỏe tinh thần 05/11/2019 . 4 phút đọc

Nguy cơ trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh

Phụ nữ mãn kinh không những dễ bốc hỏa mà còn có nguy cơ bị trầm cảm. Đây có thể xem là một giai đoạn “ẩm ương” của phụ nữ trưởng thành!

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thảo Viên

Bệnh trầm cảm ở tuổi dậy thì hay ẩm ương tuổi mới lớn?

Nếu con ngày càng thu mình, bạn nên theo dõi những biểu hiện hàng ngày để sớm nhận biết các dấu hiệu của bệnh trầm cảm ở tuổi dậy thì.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thảo Viên

Khóc một mình cũng là dấu hiệu của trầm cảm

Đã bao giờ bạn trải qua cảm giác ban ngày cười nói vui vẻ với mọi người nhưng ban đêm lại ủ rũ khóc một mình trong thổn thức đau đớn?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hoa Vũ

Bạn có thể quan tâm

hiểu con để không la mắng con trẻ

12 cách giúp bạn giữ bình tĩnh để không la mắng con trẻ

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Phương Quỳnh
Ngày đăng 23/02/2020 . 5 phút đọc
kiểu sếp khiến bạn bị căng thẳng thần kinh

4 kiểu sếp khiến bạn dễ bị căng thẳng thần kinh

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hoàng Trí
Ngày đăng 19/02/2020 . 4 phút đọc
cách giải quyết khi mất động lực làm việc

8 điều bạn nên thử khi mất động lực làm việc

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hoàng Trí
Ngày đăng 11/02/2020 . 4 phút đọc
cách kiềm chế cơn tức giận

11 cách kiềm chế cơn tức giận

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 03/02/2020 . 5 phút đọc