Những điều thường bị hiểu lầm về virus HIV/AIDS

Tác giả

Ngày cập nhật 30/07/2020 . 6 phút đọc
Chia sẻ ngay!

“Tôi có thể bị nhiễm virus HIV khi quan hệ tình dục bằng miệng?”. Những giải đáp sau đây sẽ cho bạn biết chính xác cách lây nhiễm của virus HIV/AIDS.   

Theo báo cáo của WHO năm 2015, có khoảng 37 triệu người trên thế giới hiện đang sống chung với HIV/AIDS. Hội chứng suy giảm miễn dịch (AIDS) do virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) gây ra đến nay vẫn được coi là một căn bệnh nan y. Dưới đây là những thông tin hữu ích cho bạn về căn bệnh thế kỷ này.

Virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) phá vỡ hệ thống miễn dịch của bạn, khiến cho bạn dễ bị nhiễm khuẩn và mắc một số loại ung thư. HIV có thể được điều trị và khống chế bằng thuốc chống virus, nhưng hiện tại vẫn chưa có cách chữa khỏi bệnh.

Dưới đây là một vài quan niệm sai lầm thường gặp về HIV:

Nhiễm HIV có nghĩa là nhiễm AIDS?

Không đúng. Virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) là một loại virus phá hủy các tế bào miễn dịch (lympho T-CD4), tế bào giúp cơ thể chống đỡ bệnh tật. Việc dùng thuốc kháng virus có thể giúp ngăn ngừa tình trạng nhiễm HIV ở người tiến triển tới giai đoạn suy giảm miễn dịch (AIDS) trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ. Người nhiễm HIV được chẩn đoán là chuyển sang giai đoạn AIDS khi mắc một số bệnh nhiễm trùng cơ hội nhất định hoặc số lượng tế bào T-CD4 trong máu xuống dưới 200 tế bào/mm3.

HIV không chừa một ai?

Đúng. Theo Cục phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) Việt Nam, trong năm 2015, đã phát hiện 10.195 trường hợp nhiễm mới HIV, số bệnh nhân chuyển sang AIDS là 6.130, tử vong do AIDS 2.130 trường hợp. Tính đến cuối năm 2015, cả nước hiện có 227.154 trường hợp nhiễm HIV còn sống và ước tính hiện có 254.000 người nhiễm HIV trong cộng đồng. Số lượng nhiễm HIV/AIDS ở Việt Nam rất đáng kể và người nhiễm căn bệnh thế kỷ này ở mọi lứa tuổi.

Nếu bạn và bạn tình đều nhiễm HIV/AIDS, cứ thoải mái quan hệ?

Không đúng. Việc cả hai đều nhiễm HIV không có nghĩa là bạn vô tư quên phòng ngừa khi quan hệ tình dục. Sử dụng bao cao su có thể bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục cũng như các chủng virus HIV khác, loại có thể kháng lại thuốc chống HIV. Ngay cả khi bạn đang điều trị bằng thuốc kháng virus và sức khỏe của bạn đang khá ổn, khả năng lây nhiễm cho người khác vẫn có thể xảy ra.

Người dương tính với HIV vẫn có thể có con?

Đúng. Thai phụ nhiễm HIV thật sự có khả năng lây truyền cho con khi mang thai hoặc lúc sinh nở. Tuy nhiên, bạn có thể giảm thiểu nguy cơ này bằng cách bàn bạc với bác sĩ để có chế độ chăm sóc và dùng thuốc thích hợp. Những bà mẹ nhiễm HIV khi mang thai có thể sử dụng thuốc kháng HIV và bảo vệ em bé khỏi virus trong lúc mang thai và khi sinh.

Người bệnh chỉ còn có thể sống được vài tháng hoặc thậm chí vài tuần khi nhiễm HIV/AIDS?

Không đúng. Sự thật là nhiều người vẫn có thể sống được nhiều năm sau khi nhiễm HIV, trước khi chuyển sang giai đoạn AIDS. Bạn có thể ngăn cản sự tiến triển của HIV thành AIDS bằng cách đến khám bác sĩ thường xuyên và nghe theo lời khuyên của họ.

Người ta có thể nhận biết được HIV thông qua những triệu chứng trên cơ thể?

Không đúng. Một số người không hề biết được dấu hiệu chính xác của HIV cho đến khi nhiễm bệnh được vài năm. Tuy nhiên, cũng có một vài trường hợp, bệnh nhân nhận thấy các triệu chứng từ 10 ngày đến một vài tuần sau khi nhiễm. Những dấu hiệu đầu tiên có thể giống như hội chứng cảm cúm với các triệu chứng như sốt, mệt mỏi, nổi ban hoặc đau họng.

Bạn có thể nhiễm HIV/AIDS khi bị muỗi đốt?

Không đúng. HIV có thể lây truyền qua đường máu nhưng không thể lây truyền khi bạn bị muỗi đốt, cho dù bạn sống ở nơi có rất nhiều muỗi và nhiều bệnh nhân nhiễm HIV. Khi muỗi đốt, chúng không thể bơm máu từ người hay động vật mà chúng đã đốt trước đó vào cơ thể bạn. Điều đặc biệt bạn nên nhớ: virus HIV chỉ sống được một thời gian cực ngắn ở trong cơ thể côn trùng. Khi vào trong cơ thể muỗi, virus HIV bị bất hoạt, do đó mất khả năng lây nhiễm cho người.

Bạn có thể bị nhiễm HIV khi đứng cạnh những người nhiễm HIV?

Virus HIV/AIDS lây truyền qua một số chất dịch cơ thể có thể chứa một lượng lớn virus như: Máu, tinh trùng, dịch âm đạo, dịch hậu môn và sữa mẹ. HIV lây truyền khi những chất dịch này từ người nhiễm HIV sang người khác qua tiếp xúc với niêm mạc, vết cắt, vết thương hở. Người mẹ bị nhiễm HIV có thể truyền virus sang con (trước hoặc trong khi sinh) và trong giai đoạn cho con bú.

Mặc dù không phổ biến, virus HIV cũng có thể lây truyền qua:

  • Máu nhiễm virus từ các vết loét miệng và chảy máu nướu răng, chẳng hạn như qua hôn “sâu”, hôn mở miệng, vết cắn rách da và ăn thức ăn trước đó đã được nhai bởi một người nhiễm HIV;
  • Kim tiêm nhiễm HIV và các vật nhiễm khác đâm thủng da, đặc biệt là chấn thương do kim đâm trong quá trình chăm sóc y tế;
  • Truyền máu và các yếu tố đông máu, ghép tạng và cấy ghép mô.

Nhiều người sợ rằng tiếp xúc thông thường hoặc hôn người có HIV có thể bị lây nhiễm. Tuy nhiên, virus không sống trên da và không thể sống lâu bên ngoài cơ thể. Do đó, tiếp xúc thông thường, chẳng hạn như nắm tay, ôm, hoặc ngồi cạnh một ai đó nhiễm HIV không làm lây truyền HIV.

Điều quan trọng là bạn nên thực hiện quan hệ tình dục an toàn để bảo vệ chính mình khỏi virus HIV, ví dụ như sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục đường âm đạo, hậu môn và thậm chí quan hệ đường miệng để giảm nguy lây nhiễm, nói chuyện với đối tác của bạn về tình trạng nhiễm HIV của họ và của bạn để họ được biết và ý thức rõ.

Ngoài ra, còn có một số cách khác để bảo vệ chính bạn khỏi virus, vì quan hệ tình dục không phải là con đường duy nhất lây nhiễm virus HIV/AIDS. Thí dụ: tránh dùng chung kim tiêm tĩnh mạch, sử dụng kim tiêm sạch…

Tôi có thể bị nhiễm virus này khi quan hệ tình dục bằng miệng?

Quan hệ tình dục đường miệng có nguy cơ lây nhiễm HIV thấp. Người có HIV dương tính thì máu, tinh dịch, dịch sinh dục, hoặc chất dịch âm đạo của họ có thể chứa virus. Khi quan hệ tình dục bằng miệng với người có HIV, máu từ miệng của họ có thể xâm nhập vào cơ thể của người nhận thông qua niêm mạc niệu đạo (lỗ ở đầu dương vật), âm đạo, cổ tử cung, hậu môn, hoặc qua các vết cắt và vết loét.

Nếu tôi hoặc đối tác của tôi bị nhiễm HIV, chúng tôi không thể có con?

Phụ nữ nhiễm virus HIV/AIDS mang thai có thể có con bình thường. Nếu bà mẹ và trẻ sơ sinh điều trị với các thuốc kháng virus, phụ nữ dương tính với HIV có thể có con không bị nhiễm HIV.

Nếu không điều trị, một người mẹ bị nhiễm HIV có thể truyền virus sang con (trước hoặc trong khi sinh) và cả khi cho con bú. Nhưng nếu người mẹ và em bé, hoặc thậm chí chỉ cần một trong hai, được điều trị ngắn hạn với ARV, chủ yếu là nevirapine và AZT, thì tỷ lệ lây nhiễm sẽ giảm đáng kể. Điều trị này có sẵn và miễn phí tại các phòng khám và bệnh viện nhà nước.

Tôi có HIV dương tính, cuộc đời tôi vậy là hết!

Hãy nhớ rằng, cuộc đời bạn không hề chấm dứt ở đây! Tuy không có cách chữa khỏi hoặc thuốc chủng ngừa virus HIV/AIDS, điều trị bằng liệu pháp kháng virus mới (ART) có thể giúp những người nhiễm HIV sống lâu hơn và khỏe mạnh hơn. Ngoài ra, ART đã được chứng minh giúp làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV.

Nếu tôi đang được điều trị, tôi không thể lây lan virus HIV?

Thuốc kháng virus cho phép những người nhiễm HIV, và thậm chí cả những người đã ở giai đoạn AIDS, sống một cuộc sống dài lâu, bình thường và hữu ích. Điều trị HIV hiệu quả có thể làm giảm số lượng virus trong máu của bạn xuống thấp tới mức không xuất hiện trong các xét nghiệm máu. Tuy vậy, nghiên cứu cho thấy, virus vẫn còn “ẩn” trong các khu vực khác của cơ thể. Quan hệ tình dục an toàn vẫn là điều thiết yếu, nhờ đó bạn sẽ không lây nhiễm HIV cho người khác.

AIDS do HIV gây suy giảm miễn dịch của con người gây ra, tấn công hệ thống phòng thủ của cơ thể. Virus HIV/AIDS vẫn là một trong những thách thức lớn nhất của ngành y tế công cộng trên toàn thế giới, đặc biệt là ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"

Chuyên gia y khoa Nguyễn Văn Hoàn

Trẻ nhiễm HIV và sự chăm sóc đúng cách

Trẻ nhiễm HIV và sự chăm sóc đúng cách sẽ là liều thuốc tinh thần giúp con tự tin hơn để sống cùng căn bệnh. Mời bạn tìm hiểu kỹ hơn qua bài viết sau.

Tác giả Nguyễn Văn Hoàn
Trẻ nhiễm HIV và sự chăm sóc đúng cách

Trên da xuất hiện nhiều vết loét nhỏ không đau, hãy cẩn thận vì đó có thể là biểu hiện của bệnh giang mai

Mặc dù hiện nay đã có biện pháp chữa trị bệnh giang mai nhưng nếu để lâu có thể gây ra các biến chứng lên tim, động mạch chủ, thậm chí có thể tử vong.

Tác giả Nguyễn Văn Hoàn
tren-da-xuat-hien-nhieu-vet-nhiem-trung-nho-hay-can-than-vi-ban-co-nguy-co-mac-benh-giang-mai

Các biến chứng nguy hiểm của bệnh HIV

Có nhiều thông tin hơn về bệnh HIV sẽ giúp người bệnh có khả năng tự chăm sóc cho bản thân tốt hơn, nhất là các bệnh về da do virus này gây nên.

Tác giả Nguyễn Văn Hoàn
hiv-va-cac-benh-ve-da-do-virus-nay-gay-nen

Bài có nhiều người đọc

Hướng dẫn khám chữa bệnh ở Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh

Viện Pasteur là một trong những trung tâm y tế chuyên sâu và là cơ sở y tế dự phòng hàng đầu tại khu vực phía Nam tổ quốc. Khi làm các xét nghiệm hay đi tiêm ngừa tại Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, bạn nên tìm hiểu về thời gian hoạt động, bảng giá cho các dịch vụ để có sự sắp xếp và chuẩn bị tốt nhất.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Bệnh Viện 30/07/2018 . 6 phút đọc

Raltegravir

Raltegravir được sử dụng với các thuốc điều trị HIV khác để giúp kiểm soát nhiễm HIV. Thuốc giúp giảm số lượng HIV trong cơ thể để hệ miễn dịch có thể hoạt động tốt hơn. Điều này làm giảm nguy cơ bị biến chứng HIV (như nhiễm trùng mới, ung thư) và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Quyên Thảo
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 04/07/2018 . 8 phút đọc

Lamivudine + zidovudine

Thuốc lamivudine + zidovudine là sự kết hợp của 2 loại thuốc: lamivudine và zidovudine, được sử dụng cùng với các loại thuốc điều trị HIV khác để giúp kiểm soát HIV. Thuốc giúp làm giảm lượng HIV trong cơ thể của bạn để giúp làm giảm khả năng lây nhiễm HIV.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Quyên Thảo
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 22/06/2018 . 6 phút đọc

Viêm hạch bạch huyết mãn tính

Viêm hạch bạch huyết mãn tính là viêm hoặc nhiễm trùng hạch bạch huyết trong một thời gian dài. Tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị bệnh hiệu quả.

Tham vấn y khoa: BS. Đinh Thị Mai Hồng
Tác giả BS. Đinh Thị Mai Hồng
Bệnh A-Z, Sức khỏe 13/06/2018 . 3 phút đọc