Mối quan hệ giữa bên tay thuận và đột quỵ

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

Ít ai trong chúng ta biết rằng, đột quỵ ảnh hưởng lên bán cầu não phải khác với bán cầu não trái. Thậm chí đột quỵ sẽ có tác động khác nhau giữa người thuận tay phải và tay trái. Vì vậy, trong hồ sơ bệnh án, bác sĩ thường sẽ miêu tả là bệnh nhân thiên về não trái hay não phải.

Sự thuận tay

Tay thuận là tay mà chúng ta ưu tiên sử dụng để làm những công việc đòi hỏi khả năng điều khiển tốt, đặc biệt là viết, ngoài ra nhiều người còn dùng tay thuận khi chơi thể thao như tennis, bóng chày và bóng bầu dục.

Một số người cũng để ý thấy mình còn có chân thuận (cùng phía với tay thuận).

Khoảng 10% dân số thế giới thuận tay trái từ khi sinh ra. Thông thường, cha mẹ có thể biết con mình thuận tay nào vào khoảng 14-18 tháng tuổi, thậm chí nhiều em còn biểu lộ tay thuận của mình sớm hơn nữa. Trong lịch sử, có rất nhiều câu chuyện thần thoại từ nhiều nền văn hóa cho rằng người thuận tay trái thì xấu xa và thấp kém hơn người thuận tay phải. Tuy nhiên, nhờ sự tiến bộ của y học, chúng ta đã biết được rằng người thuận tay phải và tay trái đều không hơn kém gì nhau. Điều này có nên tin hay không? Thực ra những điều này mới chỉ được chứng minh cách đây chưa đầy 100 năm.

Trung tâm ngôn ngữ của não bạn

Đa số chúng ta thuận tay phải là vì trung tâm ngôn ngữ của não nằm ở phía bán cầu trái của não , ngược lại nếu ta thuận tay trái thì nó sẽ nằm ở bán cầu phải. Bên não nắm giữ chức năng ngôn ngữ của chúng ta được gọi là bán cầu não ưu thế. Não có một số vùng hoạt động cùng nhau để điều khiển chức năng ngôn ngữ của chúng ta. Vùng thường được nhắc đến nhiều nhất là khu vực Broca và khu vực Wernicke, cả hai đều nằm ở bên bán cầu não ưu thế. Khu vực Broca giúp chúng ta có thể nói một cách lưu loát, còn khu vực Wernicke giúp chúng ta hiểu được nghĩa của ngôn ngữ mà ta đang nói và nghe.

Đột quỵ và sự thuận tay phải hoặc trái

Bác sĩ chuyên khoa thần kinh sẽ luôn hỏi bệnh nhân bị đột quỵ thuận tay phải hay tay trái. Lý do là vì ảnh hưởng của cơn đột quỵ lên não biểu hiện khác nhau giữa người thuận tay phải và tay trái.

Chức năng ngôn ngữ là một trong những lý do bác sĩ thần kinh học muốn biết về tay thuận của bạn.

Tuy nhiên, có một chức năng quan trọng khác, thâm chí tinh vi hơn, có vị trí phụ thuộc vào bên tay thuận của bạn gọi là sự nhận thức không gian thị giác. Sự nhận thức không gian thị giác là khả năng nhận thức được vị trí của cả hai phía của môi trường liên quan đến cơ thể bạn. Sự nhận thức không gian thị giác được điều khiển bởi một khu vực có vị trí đối diện và gần như đối xứng với khu vực ngôn ngữ ở não bạn. Điều này có nghĩa là sự nhận thức không gian thị giác được điểu khiển bởi phía bên bán cầu não không ưu thế.

Khi một người thuận tay phải trải qua một cơn đột quỵ ở bán cầu não phải , họ sẽ gặp phải một vấn đề khá phức tạp và đáng lo về nhận thức gọi là “thờ ơ nửa người”. Tương tự, khi một người thuận tay trái chịu một cơn đột quỵ nghiêm trọng ở bán cầu não trái, khả năng nhận thức môi trường xung quanh sẽ bị suy giảm. Tác hại này của đột quỵ làm người bệnh nản lòng, và thậm chí khiến cho cả người nhà bệnh nhân cảm thấy khó hiểu và không chịu đựng nỏi.

Nếu bạn là người thuận não phải, điều đó có nghĩa là bạn sẽ có năng khiếu thiên về chức năng không gian như nghệ thuật và sáng tạo. Nếu bạn thuận não trái, bạn là người mạnh về ngôn ngữ, từ vừng và kỹ năng toán học. Tất nhiên, mọi thứ sẽ ngược lại nếu bạn thuận tay trái.

Toàn bộ bộ não của bạn phối hợp hoạt động cùng nhau như một cỗ máy cực kỳ tinh vi. Bộ phận ngôn ngữ và nhận thức không gian được tập trung vào mỗi bên của bộ não và hai bộ phận này nằm đối diện nhau. Tình trạng khó nuốt thường xảy ra khi những cơn đột quỵ lớn ở vỏ não ảnh hưởng đến bán cầu não không ưu thế.

Có một điều thú vị là tay thuận của bạn phản ánh sự tổ chức của bộ não bạn. Tay thuận của bạn cũng là một manh mối để biết được bên não nào của bạn chịu ảnh hưởng của cơn đột quỵ.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Hai 30, 2015 | Lần cập nhật cuối: Tháng Chín 16, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc