Đừng chủ quan khi bạn bị viêm họng cấp!

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Hãy cẩn thận khi bạn có những triệu chứng của căn bệnh viêm họng cấp phổ biến như sốt, sổ mũi, ho, đau họng… Nếu không điều trị kịp thời thì bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng, đặc biệt là viêm họng cấp ở trẻ em đấy.  

Viêm họng cấp là một căn bệnh phổ biến ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là bệnh viêm họng cấp ở trẻ em rất hay xảy ra. Một số yếu tố nguy cơ sẽ làm gia tăng tỷ lệ mắc viêm họng ở cả người lớn và trẻ em. Để tìm được cách điều trị và phòng ngừa bệnh hiệu quả, bạn cần hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh.

Viêm họng cấp là gì?

viêm họng cấp

Viêm họng cấp là tình trạng viêm nhiễm niêm mạc họng cấp tính. Mặc dù bệnh không quá nguy hiểm nhưng không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ tiến triển thành viêm họng mãn tính dễ tái phát.

1. Triệu chứng viêm họng cấp

Bệnh viêm họng thường xuất hiện bất ngờ với các triệu chứng sau:

  • Ho khan
  • Khàn tiếng
  • Nổi hạch ở cổ
  • Nghẹt mũi, sổ mũi
  • Amidan viêm, sưng to
  • Sốt cao từ 39 – 40 độ C
  • Đau rát, đau họng khi nuốt

2. Nguyên nhân viêm họng cấp

Nguyên nhân viêm họng cấp có thể chia thành 2 dạng chính là viêm họng cấp do nhiễm trùng và viêm họng cấp không do nhiễm trùng. 

Viêm họng cấp do nhiễm trùng 

Theo thống kê, viêm họng do virus chiếm đến 80%, còn lại là viêm họng do vi khuẩn, nấm hoặc chất kích thích.  

• Viêm họng cấp do vi khuẩn: Nhóm vi khuẩn liên cầu tán huyết  β nhóm A (Streptococcus) là tác nhân gây ra tình trạng viêm họng này. Trẻ nhỏ từ 5 – 15 tuổi là nhóm trẻ bị viêm họng do vi khuẩn phổ biến nhất. Bệnh nhân mắc viêm họng do vi khuẩn thường có những triệu chứng như cổ họng sưng đỏ, đau rát, nuốt nước bọt thấy vướng, sốt, nôn mửa, đau bụng, amidan bị sưng đỏ, có các đốm trắng…

• Viêm họng cấp do virus: Nhóm virus gây ra viêm họng chủ yếu là virus rhino, virus influenza và virus influenza. Biểu hiện viêm họng cấp do virus đa phần nhẹ hơn so với viêm họng do vi khuẩn và thường giảm dần sau 2 – 5 ngày với các triệu chứng như sốt nhẹ, khàn giọng, họng sưng, đau, nghẹt mũi, sổ mũi… 

Viêm họng cấp không do nhiễm trùng 

Sự thay đổi thời tiết và nhiệt độ thất thường cũng là nguyên nhân phổ biến gây ra viêm họng cấp ở trẻ em và viêm họng cấp ở người lớn. Ngoài ra, những thói quen trong sinh hoạt hàng ngày cũng có thể trở thành những yếu tố nguy cơ làm xuất hiện các triệu chứng của viêm họng như dưới đây: 

  • Tắm ở nơi không kín gió 
  • Uống rượu có nồng độ cao
  • Tắm xong không lau khô người 
  • Để điều hòa ở nhiệt độ quá lạnh

3. Yếu tố nguy cơ gây viêm họng cấp

Có một số yếu tố nguy cơ sẽ dễ khiến bạn mắc tình trạng viêm họng này hơn như

Biến chứng của viêm họng cấp

viêm họng cấp

Nếu viêm họng để lâu không chữa trị sẽ dễ dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng cho sức khỏe ở cả trẻ em và người lớn. 

• Biến chứng tại chỗ: Viêm họng cấp để nặng có thể gây ra áp xe, viêm tấy quanh họng, viêm tấy quanh amidan, áp xe thành sau họng… 

• Biến chứng viêm cầu thận cấp: Đây là tình trạng viêm không mủ ở tất cả các cầu thận ở hai bên thận. Bệnh diễn biến với biểu hiện như phù, tăng huyết áp, tiểu ra máu, protein niệu (đạm niệu)… 

• Biến chứng thấp khớp cấp: Tình trạng viêm cấp tính các khớp xảy ra sau khi nhiễm liên cầu khuẩn. Các khớp bị viêm có biểu hiện sưng, đỏ và đau thường ở khớp gối, cổ chân, cổ tay, khuỷu tay… Biến chứng này nếu không được điều trị sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng vận động. 

• Biến chứng thấp tim: Tình trạng viêm tim có nguy cơ xảy ra ở màng trong tim, cơ tim, màng ngoài tim hoặc toàn bộ tim. Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất vì gây tổn thương nghiêm trọng cho tim và có thể dẫn đến nhiều bệnh như hở van tim, viêm màng trong tim, hẹp van tim… 

Ở trẻ em, ngoài các biến chứng kể trên thì trẻ còn rất dễ mắc các biến chứng phổ biến khác sau đây:

• Sốt cao co giật: Biểu hiện sốt cao từ 40 – 42°C thường xảy ra ở trẻ nhỏ, đặc biệt, trẻ càng nhỏ tuổi thì càng dễ bị co giật khi sốt cao hơn. Tình trạng sốt cao co giật cần đưa trẻ đi cấp cứu sớm để tránh đe dọa đến tính mạng. 

• Nhiễm khuẩn huyết: Nhiễm khuẩn huyết là một dạng nhiễm khuẩn toàn thân nặng do sự xâm nhập liên tiếp của vi khuẩn gây bệnh vào máu. Sau đợt viêm họng cấp từ 7 – 15 ngày, bệnh nhân sẽ có dấu hiệu sốt cao trở lại, run rẩy, tim đập nhanh, vã mồ hôi, hạ huyết áp đột ngột…

Người bị bệnh viêm họng cấp tính, đặc biệt là trẻ em bị viêm họng cấp, nên sớm đến bác sĩ để chẩn đoán bệnh, tránh những biến chứng nghiêm trọng hơn. 

Cách điều trị viêm họng cấp

viêm họng cấp

Tình trạng viêm họng nên được điều trị từ sớm để tránh những biến chứng nguy hiểm hơn cho sức khỏe.

1. Viêm họng cấp uống thuốc gì?

Nếu bị viêm họng do virus, người bệnh cần thực hiện chế độ ăn uống hợp lý kết hợp với thuốc điều trị các triệu chứng kèm theo như:

• Thuốc kháng sinh: Loại kháng sinh thường dùng là nhóm beta lactam. Nếu dị ứng với nhóm này thì người bệnh có thể dùng nhóm macrolid như erythromycin, clathromycin hoặc azithromycin theo chỉ định của bác sĩ. 

• Thuốc hạ sốt: Thuốc giảm đau hạ sốt thường dùng nhất là paracetamol dạng gói bột, hỗn dịch, viên nén, viên sủi hay viên đặt hậu môn.

• Thuốc súc họng: Có công dụng giữ pH họng ở môi trường kiềm nhẹ, làm hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại, đồng thời chống viêm và sát khuẩn như bicacmin, givalex, eludril… 

• Thuốc ngậm chứa kháng sinh: Các loại thuốc ngậm có tác dụng kháng viêm và sát khuẩn như mybacin (neomycin), oropivalone, lysopain…

• Thuốc xịt họng: Hexaspray, locarbiotal, eludril… chứa kháng sinh, kháng viêm, giảm đau tại niêm mạc họng cũng có thể được sử dụng nhưng thời gian điều trị không nên quá 10 ngày. 

2. Viêm họng cấp nên ăn gì? 

Khi bị viêm họng, bạn nên đặc biệt chú ý đến chế độ ăn uống để làm dịu cơn đau họng nhanh chóng. Hãy chọn các thực phẩm mềm, dễ tiêu để tránh tình trạng viêm tiến triển nặng hơn.  

• Trái cây nhiều vitamin C: Các loại trái cây giàu vitamin C giúp tăng cường sức đề kháng, cải thiện hệ miễn dịch và giảm đau họng hiệu quả như bưởi, cam, chanh… 

• Món canh có tính mát: Các món canh giúp làm dịu cổ họng, giảm thiểu tối đa sự ma sát ở cổ họng khi nuốt mà bạn nên ăn là canh bí xanh, mồng tơi, rau đay… 

• Thực phẩm chứa kẽm: Kẽm có khả năng kháng virus rất tốt nên sẽ giúp người bệnh nhanh thoát khỏi cơn đau họng kéo dài. Các thực phẩm bạn nên ăn là củ cải trắng, rau chân vịt, nấm…

• Uống nước chanh mật ong: Nước chanh pha thêm mật ong có công dụng rất tốt đối với những người bị ho hay viêm mũi họng cấp. Loại thức uống này có tính sát khuẩn, giảm viêm và giúp tăng cường sức đề kháng tổng quát của cơ thể. 

• Các món cháo hoặc súp: Các món cháo mềm sẽ đi vào cổ họng dễ dàng, không gây ra nhiều ma sát với thành họng. Bạn có thể thử các món như súp khoai tây, cháo bí đỏ, cháo yến mạch…

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Ăn cháo vừa giúp bạn phòng bệnh lại tăng tuổi thọ 

3. Viêm họng cấp kiêng ăn gì? 

Một số loại thức ăn sẽ làm tình trạng viêm họng trở nặng hơn, nên bạn cần tránh trong lúc đang có những triệu chứng viêm họng cấp.

• Các thức ăn cay: Nếu bạn ăn các món cay nóng trong lúc bị viêm họng thì sẽ làm cho tình trạng ngày càng tệ hơn. Các món này sẽ khiến bạn nóng trong người, khó chịu và tăng cảm giác đau họng trong lúc ăn. 

• Thức ăn chiên, nướng: Thịt chiên nướng nhiều dầu mỡ chỉ khiến cổ họng đau rát khi nuốt vào. Không những thế, các loại thực phẩm này còn làm tổn thương bề mặt cổ họng, khiến bệnh nặng hơn. 

• Đồ uống chứa cồn: Các đồ uống chứa cồn sẽ khiến tình trạng sưng viêm ngày càng trở nặng hơn nên bạn cần tuyệt đối tránh sử dụng các đồ uống có cồn khi đang bị viêm họng cấp. 

Bạn đừng nên quên uống nhiều nước để tăng cường quá trình trao đổi chất trong cơ thể, giúp loại bỏ các độc tố và làm mát khu vực cổ họng.  

Cách phòng ngừa viêm họng cấp

viêm họng cấp

Những thói quen trong sinh hoạt hàng ngày sẽ giúp bạn phòng tránh được tình trạng bệnh như:

• Súc miệng thường xuyên: Thói quen súc miệng 2 – 3 lần mỗi ngày sẽ giúp giảm bớt sự kích thích do viêm nhiễm gây ra. Bạn có thể sử dụng các dung dịch nước súc miệng hoặc đơn giản là súc miệng với nước muối để làm dịu vùng cổ họng.

• Che chắn kỹ lưỡng khi ra đường: Ở những khu vực dễ bị ô nhiễm do khói bụi thì bạn cần đeo khẩu trang mỗi khi phải tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Các chất ô nhiễm hay chất gây dị ứng sẽ dễ dàng xâm nhập vào cơ thể gây viêm họng nếu bạn không che chắn kỹ lưỡng.

• Để điều hòa vừa phải: Việc dùng điều hòa ở nhiệt độ quá thấp có thể khiến bạn bị viêm họng. Do đó, hãy chỉnh nhiệt độ ở mức 24 – 27°C và lưu ý lắp đặt điều hòa sao cho hơi lạnh không trực tiếp phả vào người.

• Vệ sinh nhà cửa thường xuyên: Đôi khi chính vi khuẩn hay virus gây viêm họng lại ẩn nấp ngay bên trong nhà bạn. Thế nên, hãy nhớ vệ sinh nhà cửa thường xuyên để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và đừng nên quên đeo khẩu trang mỗi khi dọn dẹp nhé.

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Cách vệ sinh nhà cửa siêu sạch siêu nhanh 

Viêm họng cấp tính thực chất không quá nguy hiểm, tuy nhiên nếu không có cách điều trị bệnh hợp lý sẽ dễ chuyển sang viêm họng mãn tính rất khó điều trị. Khi bị viêm họng, bạn cần đến khám chuyên khoa tai mũi họng để nhanh chóng xác định bệnh và điều trị ngay từ sớm, tránh những biến chứng đáng tiếc có thể xảy ra.

Tuyết Trinh | HELLO BACSI 

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Bảy 29, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 17, 2019

Nguồn tham khảo