Sự thật về tác dụng dây thìa canh chữa tiểu đường

Dân gian lưu truyền nhiều loại thảo dược có khả năng kiểm soát bệnh tiểu đường, trong đó có dây thìa canh. Vậy thực tế tác dụng dây thìa canh chữa tiểu đường thế nào? 

Dây thìa canh thuộc loại dây leo lớn sinh trưởng trong những cánh rừng khô ở Ấn Độ. Nó được dùng để chữa tiểu đường lần đầu vào khoảng 2.000 năm trước trong bài thuốc Ayurveda cổ truyền của người Ấn. Thế nhưng những dữ liệu khoa học về công dụng của dây thìa canh hiện tại chỉ có rất ít.

Dây thìa canh trị bệnh gì? Tác dụng dây thìa canh chữa tiểu đường

Theo bác sĩ CKI Võ Thị Nhung, Khoa Y học Cổ truyền, Quân Y Viện 7A: Tác dụng dây thìa canh chữa tiểu đường được đánh giá cao bởi thảo dược này có khả năng giúp hãm vị ngọt, điều chỉnh lượng đường trong máu bằng cách ngăn sự hấp thụ đường ở ruột và kích thích tuyến tụy tiết ra insulin. Khi ngậm dây trong miệng, bạn không còn cảm thấy vị ngọt. Công dụng dây thìa canh được sử dụng như một chất phụ trợ. Từ đó, nhiều người tin rằng dây thìa canh có thể giúp những người bị tiểu đường kiểm soát lượng đường huyết.

Theo các nghiên cứu, thành phần hóa học có hoạt tính sinh học chính của dây thìa canh là hoạt chất GS4 gồm tổ hợp nhiều acid gymnemic, một hoạt chất thuộc nhóm saponin triterpenoid, đem lại hoạt tính giúp dây thìa canh có thể chữa bệnh tiểu đường theo cơ chế:

• Ức chế hấp thu đường ở ruột: Do có cấu trúc phân tử gần giống với đường glucose, khi vào đến ruột, hoạt chất GS4 sẽ cạnh tranh với đường glucose, lấp đầy thụ thể ruột và ngăn không cho hấp thu đường từ ruột vào máu.
• Ức chế gan tái tạo glucose vào máu: Acid gymnemic trong dây thìa canh còn có khả năng ức chế gan tái tạo glucose vào máu. Đồng thời kích thích các enzyme chịu trách nhiệm tiêu thụ, sử dụng đường tại các mô cơ. Nhờ đó hoạt chất này đem lại hiệu quả giảm đường huyết.
• Cản trở hấp thu đường glucoselàm mất cảm giác ngọt: Trong dây thìa canh còn chứa peptide gumarin nên nếu bạn nhai lá thìa canh tươi thì hoạt chất này sẽ làm cản trở hấp thu đường glucose và tác động đến vùng dưới đồi làm mất cảm giác ngọt. Tuy nhiên tác dụng này mất đi khi dây thìa canh được nấu chín hoặc phơi khô.

Mặc dù vậy, có rất ít các bằng chứng lâm sàng ủng hộ việc sử dụng cây thìa canh chữa tiểu đường. Chỉ tồn tại một số ít các nghiên cứu và phần lớn đều chưa được thử nghiệm trên người. Những nghiên cứu trên cơ thể người lại không đủ độ tin cậy để chứng minh rằng dây thìa canh hiệu quả trong việc kiểm soát lượng đường huyết. Vậy nên bạn chỉ nên dùng dây thìa canh chữa tiểu đường như một biện pháp bổ trợ, khi đã tham khảo ý kiến bác sĩ.

Dây thìa canh có tác dụng gì khác không?

Bên cạnh việc dùng dây thìa canh chữa tiểu đường thì trà dây thìa canh cũng được biết đến như một cách để giảm cân và làm giảm lượng cholesterol, làm giảm nguy cơ xơ vữa động mạch và giúp ngăn ngừa các bệnh tim mạch khác. Tuy vậy, chỉ có một số ít bằng chứng khoa học làm căn cứ cho những giả thuyết này.

Tuy nhiên, việc dùng trà thìa canh giảm cân cũng là tác dụng có lợi cho bệnh nhân tiểu đường, tiền tiểu đường và giúp phòng ngừa tiểu đường. Nhiều nghiên cứu trên một vài loại động vật cho thấy dây thìa canh có thể làm giảm lượng cholesterol và chất béo trung tính. Dây thìa canh cũng được dùng để phòng chống béo phì, bệnh tim mạch và hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch.

Do những chất bổ trợ này vẫn chưa được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chứng nhận nên bạn cần thảo luận với bác sĩ trước khi sử dụng. Điều này đặc biệt cần thiết nếu bạn đang sử dụng insulin hay các loại thuốc kiểm soát đường huyết khác. Nếu dây thìa canh hiệu quả trong việc giảm lượng đường huyết thì bạn cần điều chỉnh lại lượng insulin hoặc các loại thuốc sao cho phù hợp. Việc dùng dây thìa canh trị tiểu đường mà không có sự tư vấn và theo dõi của bác sĩ có thể khiến bạn bị hạ đường huyết và gây nguy hiểm đến tính mạng.

Các phương pháp chữa trị tiểu đường bao gồm việc thực hiện các thay đổi trong lối sống như chế độ ăn uống và luyện tập, kiểm soát lượng đường huyết và sử dụng thuốc hoặc insulin. Quan niệm dùng dây thìa canh chữa tiểu đường không được dùng để thay thế cho những phương pháp này, nhưng có thể trở thành một phần trong kế hoạch điều trị nếu bác sĩ cho phép.

Những bằng chứng về tính hiệu quả của dây thìa canh chữa tiểu đường vẫn còn rất hạn chế, tuy nhiên việc kết hợp sử dụng chất bổ trợ này cùng với các biện pháp điều trị truyền thống có thể đem lại những hiệu quả tích cực.

Ngoài ra, dây thìa canh còn được tán làm bột để giải độc. Lá thìa canh giã nát cũng có tác dụng giải độc bằng cách đắp lên da khi bị rắn cắn.

Một số bài thuốc dùng dây thìa canh hỗ trợ trị đái tháo đường

Để dùng dây thìa canh hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường, bạn có thể tham khảo các bài thuốc sau:

1. Bài 1 – Bài thuốc dùng độc vị dây thìa canh 

Chuẩn bị: 

• Dây thìa canh khô: 50 gram
• 1,5 lít nước lọc
• 1 ấm đun nước /1 bình giữ nhiệt.

Thực hiện: 

• Rửa sạch dây thìa canh, cho vào ấm, thêm 1,5 lít nước, đun sôi.
• Nước sôi hạ nhỏ lửa, nấu trong khoảng 15 phút hoặc hơn cho đến khi thấy nước cạn còn một nửa thì tắt bếp, lọc lấy nước và sử dụng.

Cách dùng:

Để hạ đường huyết và hạn chế kích ứng dạ dày người bệnh nên uống thuốc sắc từ dây thìa canh sau khi ăn.

Ngoài cách đun sôi, người bệnh cũng có thể cho thuốc vào bình giữ nhiệt và thêm nước sôi, hãm như hãm trà. Mỗi lần hãm khoảng 25 gram, mỗi ngày hãm khoảng 2 lần.

2. Bài 2 – Dây thìa canh kết hợp khổ qua, giảo cổ lam, linh chi…

Chuẩn bị: 

• Dây thì canh: 24g
• Khổ qua: 16g
• Giảo cổ lam: 12g
• Nấm linh chi: 8g
• Lá sen: 4g
• Hoài sơn: 12g
• Ngũ vị tử: 08g
• Mộc hương: 8g
• Khương hoàng: 4g
• Tảo spirulina: o4g 
• Ấm sắc thuốc: 1 cái.

Thực hiện: 

• Cho tất cả các thảo dược vào ấm.
• Đổ nước ngập thuốc, sắc đến khi còn 1 nửa, lọc lấy nước thuốc.
• Thêm nước vào ấm sắc lần 2 rồi lọc lấy nước thuốc.
• Trộn nước thuốc lần 1 và lần 2 với nhau.

Cách dùng: 

• Chia nước thuốc làm 6 phần để uống trong 2 ngày (uống ngày 3 lần/ngày trước ăn 30 phút hoặc sau ăn 1 giờ). Có thể dùng thường xuyên.
• Lưu ý là khi dùng bài thuốc này nên kiêng đồ ăn cay nóng, sống lạnh, béo ngọt quá mức và các chất kích thích.

3. Bài 3 – Dây thìa canh kết hợp khổ qua, rau sam 

Chuẩn bị

• Dây thìa canh: 24g
• Khổ qua 16g
• Đinh lăng; 12g
• Rau sam: 12g

Thực hiện: 

• Cho tất cả các thảo dược vào ấm.
• Đổ nước ngập thuốc, sắc đến khi còn 1 nửa, lọc lấy nước thuốc.

Cách dùng: 

• Chia nước thuốc làm 3 phần uống 03 lần/ngày trước ăn 30 phút hoặc sau ăn 1 giờ.
• Lưu ý là kiêng đồ ăn cay nóng, sống lạnh, béo ngọt quá mức, các chất kích thích.

Dây thìa canh chữa tiểu đường và các thắc mắc thường gặp

1. Dùng dây thìa canh có chữa dứt điểm bệnh tiểu đường không?

Câu trả lời là “Không”, việc dùng dây thìa canh không thể chữa dứt điểm bệnh tiểu đường. Theo thông tin từ tài liệu y học cổ truyền của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, loại thảo dược này chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị, giúp kiểm soát và hạ đường huyết chứ không thể chữa khỏi bệnh hoàn toàn.

2. Uống nhiều dây thìa canh có tốt không?

Câu trả lời là không. Việc uống nhiều dây thìa canh không tốt và có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nguy hiểm cho cơ thể. 

Nếu bạn quá lạm dụng dây thìa canh, bạn có thể gặp phải các tác dụng phụ sau:

Ngoài ra, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, trẻ nhỏ dưới 16 tuổi hoặc bệnh nhân đang bị tiêu chảy… cần hạn chế sử dụng.

3. Cách dùng dây thìa canh hạ đường huyết chuẩn y khoa

Để dùng dây thìa canh chữa tiểu đường hay dùng với các mong muốn tốt cho sức khỏe khác, bạn có thể làm theo hướng dẫn sau:

• Đun sôi 50g dây thìa canh với 1,5 lít nước trong 15 phút
• Chia nước làm 3 phần dùng trong ngày, uống sau bữa ăn 15-20 phút, đây là thời điểm giúp bệnh nhân hạ đường huyết tốt nhất.

Dùng trà dây thìa canh kiểu này vừa có mùi thơm, vị dễ uống mà cũng sẽ không gây cảm giác ngái.

4. Uống trà dây thìa canh uống cùng thuốc Tây trị bệnh tiểu đường được không? 

Người bệnh hoàn toàn có thể uống dây thìa canh cùng với thuốc Tây điều trị tiểu đường, nhưng cần tuân thủ khoảng cách thời gian và liều lượng nghiêm ngặt để phòng ngừa nguy cơ tương tác thuốc gây hạ đường huyết đột ngột rất nguy hiểm.

5. Uống dây thìa canh bao lâu thì hạ đường huyết?

Dây thìa canh chữa tiểu đường có thể là một phương pháp tiềm năng nhưng không thể thay thế thuốc chữa bệnh mà chỉ có thể xem là phương pháp hỗ trợ. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ thảo dược, dược liệu nào hỗ trợ điều trị bệnh bạn nhé!