“Vén màn” mối liên hệ giữa sức khỏe não và cách hít thở

Tác giả

Ngày cập nhật 26/02/2020 . 4 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Khi bạn thở đúng cách, lượng dịch não tủy có thể tăng lên, giúp giảm thiểu căng thẳng cũng như xoa dịu chứng lo âu. Sức khỏe não từ đó cũng được cải thiện đáng kể. 

Khi căng thẳng phát sinh, việc hít thở sâu và đều có thể giúp bạn xoa dịu cơn lo lắng, đồng thời đẩy lùi cảm giác căng thẳng. Để giải thích cho giả thiết này, các chuyên gia đã đề cập đến mối liên hệ mật thiết giữa bốn yếu tố như sau:

  • Sự bình tĩnh
  • Hít thở sâu
  • Giấc ngủ ngon
  • Sức khỏe não

Bên cạnh đó, họ cũng đề ra giả thiết động tác hít thở sâu có ảnh hưởng tích cực đáng kể đến sức khỏe tổng thể, đặc biệt là ở não bộ.

Vậy, bạn đã biết cách thở ảnh hưởng như thế nào đối với sức khỏe não chưa? Bài viết sau đây sẽ giúp bạn giải đáp nghi vấn này.

Dịch não tủy: nguồn sống của tế bào não

Trước khi tìm hiểu về cơ chế ảnh hưởng của cách thở đối với sức khỏe não, bạn sẽ cần nắm rõ khái niệm dịch não tủy đầu tiên.

Các tế bào não được “nuôi dưỡng” bởi một loại chất lỏng gọi là dịch não tủy (cerebrospinal fluid hay CSF). Loại dịch này sinh ra bởi đám rối màng mạch ở não thất 3.

Nhiệm vụ của dịch não tủy bao gồm:

  • Cung cấp dinh dưỡng và oxy cho tế bào não
  • Loại bỏ các chất thải sinh ra từ quá trình chuyển hóa
  • Bảo vệ não và tổ chức thần kinh

Mỗi ngày, toàn bộ lượng dịch não tủy trong cơ thể được thay đổi bốn lần. Trong thời gian bạn ngủ, hàng rào máu não (blood brain barrier hay BBB) sẽ “thả lỏng” và cho phép dịch não tủy thoát ra cùng với các chất thải gây hại. Đây cũng là lý do giấc ngủ rất quan trọng đối với sức khỏe não.

Giấc ngủ ảnh hưởng sức khỏe não
Chất lượng giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của não bộ.

Trong vài năm trở lại đây, một số nghiên cứu đã sử dụng hình ảnh cộng hưởng từ (kết quả xét nghiệm MRI) để chứng minh mối liên hệ giữa việc thở và dịch CSF.

Hít thở sâu ảnh hưởng đến dịch não tủy và sức khỏe não như thế nào?

Một trong những cách nâng cao chất lượng giấc ngủ cho một người là hít thở sâu và đều. Nhịp thở đều đặn có thể ảnh hưởng tích cực đến lực chảy của dịch não tủy bằng cách thay đổi áp lực ở lồng ngực. Điều này giúp cho lượng dịch CSF đến não tăng lên nhiều nhất có thể.

Một người mắc chứng rối loạn giấc ngủ có thể bị hạn chế về nồng độ dịch não tủy ở não. Một số dấu hiệu đặc trưng gồm:

  • Ngủ không ngon giấc
  • Cảm thấy mệt mỏi hoặc bồn chồn, lo lắng khi thức dậy

Một số vấn đề trong lúc ngủ khác cũng có khả năng tác động đến dòng chảy của dịch não tủy, ví dụ như ngủ ngáy hay chứng ngưng thở khi ngủ.

Trước đây, các chuyên gia từng đặt ra giả thiết rằng sự thay đổi trong dòng chảy của dịch não tủy bắt nguồn từ tình trạng huyết áp thay đổi ở mao mạch trong quá trình “lấy không khí” (hít vào). Tuy nhiên, không ít nghiên cứu gần đây lại chứng minh rằng sự thay đổi áp lực ở lồng ngực mới là tác nhân trực tiếp gây ra điều này.

Vậy áp lực ở lồng ngực gây ảnh hưởng gì đến lượng dịch CSF ở não?

Trong quá trình hít thở sâu bằng cơ hoành, huyết áp tại các tĩnh mạch xung quanh đốt sống ngực (giữa lưng) sẽ có sự thay đổi. Lúc này, để phản ứng với tình trạng trên, những tĩnh mạch trong lồng ngực sẽ bắt đầu có xu hướng đẩy nhiều dịch não tủy hơn đi vào tủy sống.

Hít thở sâu ảnh hưởng đến sức khỏe não ra sao?

Đa số tĩnh mạch trong cơ thể đều có van để ngăn máu chảy ngược. Tuy nhiên, đám rối tĩnh mạch ở ngực lại không có van, dẫn đến tình trạng bất kỳ áp lực nào phát sinh cũng có thể gây thay đổi dòng chảy dịch não tủy.

Một nghiên cứu vào năm 2013 đã chứng minh rằng mức độ hít thở sâu thậm chí có thể thay đổi tốc độ di chuyển của dịch não tủy qua não. Cụ thể hơn, động tác hít thở sâu không chỉ làm tăng lượng dịch CSF đến não mà còn đưa nó đi sâu vào trong cơ quan này.

Như vậy, các tế bào não sẽ nhận được nhiều dinh dưỡng cũng như oxy để hoạt động hiệu quả. Nhờ đó, sức khỏe não cũng được nâng cao đáng kể.

Mách bạn mẹo hít thở sâu giúp cải thiện chất lượng ngủ và giảm thiểu căng thẳng

Sau khi tìm hiểu mối liên hệ giữa sức khỏe não và việc hít thở sâu, điều quan trọng tiếp theo bạn cần nắm rõ là làm thế nào để thở đúng cách, kể cả khi đang thức hay ngủ. Điều này giúp cho tế bào não sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng bởi dịch não tủy trong tám tiếng bạn nghỉ ngơi.

Hít thở đúng cách
Hít thở đúng cách góp phần tăng cường sức khỏe não bộ.

Để nâng cao chất lượng giấc ngủ cũng như sức khỏe não, một số chuyên gia đã đề xuất bài tập hít thở như sau:

Bước 1: Hít thở sâu để giảm căng thẳng

  • Nằm ngửa trên giường và đặt hai tay lên bụng. Lưu ý thả lỏng cơ thể cũng như tinh thần.
  • Áp dụng quy tắc hít thở bằng bụng trong yoga: phình bụng khi hít vào – hóp bụng khi thở ra. Đồng thời:
    • Hít vào trong vòng bốn giây.
    • Thở ra chậm rãi trong tám giây.
    • Bạn có thể dùng tay để cảm nhận sự thay đổi của cơ bụng.
  • Thực hiện liên tục với 30 nhịp thở rồi tạm nghỉ. Sau đó lặp lại bài tập ba lần.

Bước 2: Tăng dung tích thở

  • Lặp lại các thao tác ở bước một cho tới khi cảm thấy đang chạm đến mức giới hạn của bản thân.
  • Hãy cố gắng hít nhiều hơi nhất có thể.
  • Sau đó, kéo dài thời gian thở ra trong 10–12 giây.

Lúc này, bạn có thể cảm thấy thoải mái hơn khi thở chậm, vì các tế bào não đang nhận một lượng lớn oxy từ nồng độ dịch não tủy tăng lên.

Bước 3: Cải thiện tư thế cột sống

Vì dịch não tủy di chuyển đến não thông qua cột sống khi bạn hít thở, nên tư thế của đoạn xương này cũng sẽ ảnh hưởng đến lượng dịch CSF. Hãy giữ nguyên tư thế sau trong hai phút và cảm nhận kết quả nó đem lại:

  • Cân bằng trọng lượng cơ thể ở giữa bàn chân, tốt nhất là nên ở vị trí gần gót chân.
  • Đưa hai tay về phía trước.
  • Với mỗi nhịp thở, khi lồng ngực căng lên, hãy nghiêng trọng tâm cơ thể về phía trước. Lưu ý không nhấc gót chân lên.
  • Nhằm giữ thăng bằng cho cơ thể, cột sống bắt buộc phải thẳng.

Như vậy, có thể kết luận rằng sức khỏe não phụ thuộc vào cách bạn thở nhằm cải thiện lưu lượng của dịch não tủy. Do đó, bạn nên nắm rõ làm thế nào để thở đúng cách.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy
Nguồn tham khảo

Chuyên gia y khoa Morteza Tafakory

5 cách khôi phục nhịp sinh học bạn nên nắm rõ

Khôi phục nhịp điệu sinh học có thể là nhiệm vụ bất khả thi với vài người. Tuy nhiên, nếu thành công, sức khỏe sẽ được cải thiện đáng kể.

Tác giả Morteza Tafakory
5 cách khôi phục nhịp sinh học bạn nên nắm rõ

Tăng cường thể lực và vai trò trong việc tập luyện

Tăng cường thể lực là nền tảng cho mọi quá trình tập luyện. Do đó, nếu thường xuyên hoạt động thể chất, bạn sẽ không thể bỏ qua quá trình này. 

Tác giả Morteza Tafakory
Tăng cường thể lực và vai trò trong việc tập luyện

10 bài tập giúp bạn cải thiện tư thế hiệu quả

Cải thiện tư thế là một quá trình lâu dài nên bạn cần kiên nhẫn và theo đuổi đến cùng, nếu bạn muốn nhận được kết quả như mong đợi. 

Tác giả Morteza Tafakory
10 bài tập giúp bạn cải thiện tư thế hiệu quả

Bài có nhiều người đọc

Chuột rút khi ngủ

Chuột rút khi ngủ có thể khiến người bệnh khó chịu và mất ngủ. Thông thường, bạn không cần phải điều trị y tế cho triệu chứng này.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên
Bệnh A-Z, Sức khỏe 19/03/2020 . 5 phút đọc

Cách “hồi sinh” của người đàn ông từng chán sống vì bị rối loạn lo âu, rối loạn thần kinh thực vật kéo dài

Câu chuyện của anh Tường tại TP. HCM vượt qua chứng rối loạn lo âu, rối loạn thần kinh thực vật nhờ Kim Thần Khang sẽ giúp bạn có thêm hy vọng trong cuộc sống.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ban biên tập HelloBACSI
Được tài trợ
Thoát khỏi bệnh rối loạn thần kinh thực vật
Bản tin sức khỏe, Tin trong nước 12/03/2020 . 4 phút đọc

3 bí quyết mua đồ ngủ giúp bạn say giấc nồng

Bạn thường mua đồ ngủ giá rẻ vì chỉ mặc ở nhà? Thật ra, bộ đồ ngủ không thoải mái có thể góp phần khiến bạn khó say giấc nồng mỗi đêm đấy!

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thảo Viên
Giấc ngủ, Sống khỏe 10/03/2020 . 5 phút đọc

Giấc ngủ ngon: “Món quà” ngày càng trở nên xa xỉ

Trong nhịp sống hiện đại hối hả, một giấc ngủ ngon lành vào buổi tối đã trở thành “món quà” thật xa xỉ. Làm sao bạn có thể ngủ ngon hơn đây?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thảo Viên
Giấc ngủ, Sống khỏe 21/02/2020 . 5 phút đọc