Viêm loét đại tràng và việc ăn uống

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Viêm loét đại tràng (UC) là bệnh gây loét ở lớp niêm mạc đường tiêu hóa. Đại tràng là phần cuối của ống tiêu hóa nơi tích tụ các chất bẩn, vi khuẩn của ống tiêu hóa thải ra nên dễ viêm nhiễm, nhất là trong tình hình ô nhiễm thức ăn hiện nay.

Có một nửa số bệnh nhân chỉ gặp phải các triệu chứng nhẹ, nhưng cũng có người gặp triệu chứng nặng và đau hơn. Các biến chứng của viêm đại tràng bao gồm chảy máu nghiêm trọng, thủng ruột, phình đại tràng (đại tràng giãn to) và viêm phúc mạc. Những người viêm loét đại tràng cũng có nguy cơ lớn bị ung thư đại tràng.

Để giảm thiểu tình trạng trên, chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện bệnh.

Thực phẩm nên và không nên ăn

Các món ăn nhạt, dễ tiêu hóa là lựa chọn hợp lý nhất với bệnh nhân viêm đại tràng.

Bạn có thể ăn các loại thực phẩm sau:

  • Chuối
  • Bánh mì
  • Gạo trắng
  • Phô mai (nếu bạn không dung nạp đường sữa)
  • Nước trái cây pha loãng và đồ uống thể thao
  • Táo
  • Bơ đậu phộng mịn
  • Ngũ cốc nguyên chất
  • Rau nấu chín
  • Cá nướng hoặc hấp
  • Gà hoặc trứng

Có rất nhiều thông tin trên sách báo chỉ cho chúng ta các món ăn phù hợp hay không phù hợp với bệnh viêm đại tràng. Tuy nhiên, ở một số người dù sử dụng loại thực phẩm an toàn vẫn có nguy cơ bị nặng thêm các triệu chứng của viêm đại tràng. Đó là lý do tại cảm giác của bạn sau khi sử dụng thực phẩm vẫn là quan trọng nhất.

Các loại thực phẩm chứa acid béo omega-3 cũng giúp thuyên giảm viêm loét đại tràng. Một số thực phẩm phổ biến chứa nhiều omega-3 như:

  • Cá hồi
  • Cá thu
  • Hạt lanh
  • Hạt chia
  • Quả óc chó
  • Đậu nành

Các loại thực phẩm nên loại bỏ trong khẩu phần ăn khi bạn bị viêm đại tràng
Mặc dù không có thực phẩm nào được tìm thấy rõ ràng làm nặng thêm tình trạng viêm hoặc loét trong viêm loét đại tràng. Nhưng để an toàn hơn cho người bệnh, tốt hơn hết vẫn nên tránh chúng.

Trong thời gian bệnh bùng phát, tốt nhất nên tránh các loại thực phẩm giàu chất xơ, khó tiêu hóa hơn các loại thực phẩm ít chất xơ.

Khi đại tràng bị viêm thì có thể xuất hiện các ổ viêm loét. Do đó, khi ăn những thực phẩm cứng, nhiều chất xơ sẽ khiến người bệnh dễ bị đầy hơi, chướng bụng. Ngoài ra, những thức ăn này khi vào đến đại tràng sẽ gây cọ xát, khiến niêm mạc bị tổn thương và làm bệnh viêm đại tràng trở nên nặng hơn.

Các loại thực phẩm có nhiều chất xơ:

  • Trái cây tươi
  • Các loại đậu, như đậu khô và đậu lăng
  • Các loại hạt
  • Rau chưa được nấu chín
  • Các loại rau họ cải, như bông cải xanh và bắp cải
  • Các loại ngũ cốc
  • Thực phẩm cay

Thực phẩm nhiều dầu mỡ hoặc nhiều chất béo như bơ, bơ thực vật và kem có thể gây tiêu chảy. Các thực phẩm được chế biến bằng cách chiên, xào hoặc đồ ăn nhanh như: pate, xúc xích, lạp xưởng… khiến bệnh nhân đại tràng dễ gặp phải tình trạng đầy hơi, trướng bụng, tiêu chảy. Thay vào đó, bạn nên sử dụng thức ăn luộc, hấp sẽ dễ hấp thu hơn.

Các loại rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas… cũng là “thủ phạm” khiến tình trạng bệnh ngày một nặng hơn. Đặc biệt, cà phê là một thức uống có tính acid cao, gây nên triệu chứng đau bụng và khó chịu ở phần bụng dưới. Trong khi đó, nước giải khát có gas lại là đồ uống dễ gây đầy hơi và trướng bụng nhất.

Ngoài ra, một số đồ ăn chua, lên men như giấm, hành muối, cà muối và các gia vị cay nóng như tiêu, ớt cũng là những thực phẩm rất có hại cho người bị bệnh đại tràng. Chúng sẽ kích thích mạnh lên thành ruột, làm các vết loét nặng hơn.

Một số loại ngũ cốc gây khó chịu ở bụng và tiêu chảy, đặc biệt nếu bạn nhạy cảm với gluten.

Các sản phẩm từ sữa gây đầy hơi và tiêu chảy, nhưng không có nghĩa bạn không nên nạp chúng vào cơ thể vì chúng là những thực phẩm tốt và quan trọng.

Đồ ăn và đồ uống có đường cao, như kẹo và nước trái cây, góp phần làm mất nước, mà người bị viêm đại tràng lại hay tiêu chảy, mất nước nhiều. Nếu tình trạng mất nước quá nghiêm trọng có thể đe dọa đến tính mạng người bệnh.

Uống đủ nước khi bạn bị viêm loét dạ dày

viêm loét đại tràng

Công việc của đại tràng (ruột già) là hấp thụ nước từ thức ăn được tiêu hóa và di chuyển chất thải rắn ra khỏi cơ thể.

Khi đại tràng bị viêm, nó không hấp thụ nước đúng cách, có thể dẫn đến tiêu chảy và mất nước. Đó là lý do khiến nhiều người khuyên: “Uống đủ chất lỏng khi viêm loét đại tràng là một việc rất quan trọng”.

Theo Đại học Y tế California San Francisco, người bệnh nên uống 15ml nước cho mỗi 0,5kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Ví dụ, nếu bạn nặng 70kg, bạn cần ít nhất 2,2 lít nước/ngày, tương đương khoảng 9 ly nước.

Ngoài các loại đồ uống, những thực phẩm chứa nhiều nước như dưa hấu và dưa chuột cũng được tính vào lượng nước mà bạn hấp thu được mỗi ngày.

Uống chất lỏng quá lạnh hoặc tiêu thụ quá nhiều chất lỏng cùng một lúc có thể gây tiêu chảy nặng hơn. Tốt nhất bạn nên uống từng ngụm, và sử dụng đồ uống ấm hoặc mát.

Một cách tốt để biết được bạn đã uống đủ nước chưa là theo dõi màu sắc của nước tiểu. Nếu nó có màu nhạt và trong thì có nghĩa bạn đang nạp đủ.

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Bạn có đang uống nước sai cách?

Nạp đủ chất dinh dưỡng khi bị viêm loét đại tràng

viêm loét đại tràng

Viêm loét đại tràng sẽ gây ra khó khăn cho việc bổ sung dinh dưỡng như protein, vitamin và khoáng chất. Do đó, bạn sẽ cần bổ sung các vitamin hoặc khoáng chất vào cơ thể để bù đắp sự thiếu hụt chất dinh dưỡng do viêm loét đại tràng. Bạn cần tập trung vào các loại dinh dưỡng chính như:

Calo: Vì viêm loét đại tràng có thể làm giảm sự thèm ăn của bạn, trong khi nhu cầu calo của cơ thể thì vẫn tiếp tục tăng, vì vậy, bạn cần tập trung vào việc tiêu thụ nhiều calo hơn so với trước đây.

Protein: Khi bị viêm đại tràng, mỗi ngày bạn sẽ bị thiếu khoảng 1g protein tương đương 1kg trọng lượng cơ thể. Có nghĩa là nếu nặng 68kg, bạn sẽ mất 68g protein mỗi ngày.

Những người bị viêm loét đại tràng có nguy cơ thiếu hụt các vitamin và khoáng chất sau:

  • Folate
  • Magie
  • Canxi
  • Sắt
  • Kali

Nếu bạn ăn trong khi bệnh đang phát tán bụng thì sẽ xảy ra hiện tượng co thắt bụng. Bạn hãy giảm nhẹ sự khó chịu này bằng cách chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ khác nhau trong ngày.

Trung tâm Y tế Đại học Maryland đề xuất bạn nên ăn từ 5 đến 6 bữa ăn nhỏ mỗi ngày. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các loại thực phẩm hợp với người bị bệnh đại tràng, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ để nhận được những lời khuyên tốt nhất, và phù hợp nhất cho chính bạn.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Năm 21, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Năm 21, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc