Bật mí sự thật viêm gan B lây qua đường nào

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 15/11/2019 . 5 mins read
Chia sẻ ngay!

Viêm gan B lây qua đường nào đã và đang trở thành vấn đề được nhiều người quan tâm. Điều này xuất phát từ khả năng lây nhiễm của virus gây bệnh cũng như mức độ thiệt hại mà bệnh lý này đem lại. 

Trong nhiều thập kỷ qua, viêm gan B đã được công nhận là một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nhất. Điều này không chỉ là vì mức độ ảnh hưởng trọng của bệnh đối với sức khỏe con người mà còn là khả năng lây nhiễm đáng kinh ngạc của mầm bệnh.

Vậy, bạn đã biết gì về tình trạng này rồi? Viêm gan B lây qua đường nào phổ biến nhất? Làm sao để phòng bệnh hiệu quả? Hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Viêm gan B có lây không?

Viêm gan siêu vi B hay viêm gan B là một căn bệnh về gan nghiêm trọng, phát sinh từ tình trạng nhiễm virus viêm gan B (HBV). Vấn đề sức khỏe này có khả năng gây sẹo ở gan, từ đó dễ dàng phát triển đến tình trạng suy gan hay thậm chí là ung thư gan. Dấu hiệu đầu tiên cho thấy HBV đang hoành hành trong cơ thể bạn là màu da hoặc tròng trắng mắt chuyển vàng.

Vì được xếp vào loại bệnh truyền nhiễm nên viêm gan B có khả năng lây từ người này sang người khác. Thực tế, một số nhà nghiên cứu còn đánh giá khả năng lây nhiễm của HBV cao hơn HIV gấp 100 lần. HBV có thể tồn tại trong môi trường bên ngoài cơ thể ít nhất một tuần. Đây là khoảng thời gian tương đối dài, tạo điều kiện thuận lợi cho chủng vi sinh vật này xâm nhập vào cơ thể của một người và gây bệnh.

Bạn có biết viêm gan B lây qua đường nào?

Nơi cư ngụ ưa thích của virus viêm gan B là dịch cơ thể, chủ yếu gồm:

  • Máu
  • Dịch âm đạo
  • Tinh dịch

Ngoài ra, virus này còn có thể tồn tại trong một số loại dịch trong cơ thể khác như sữa mẹ, nước tiểu, nước bọt hay nước mắt. Tuy nhiên, khác với ba loại dịch cơ thể trên, số lượng chủng vi sinh vật này hiện diện ở đây rất thấp.

Chính vì điều này, đáp án cho câu hỏi viêm gan B lây qua đường nào sẽ bao gồm:

Đường máu

Đường máu

Máu là một trong những “địa bàn cư trú” của phần lớn virus viêm gan siêu vi B. Do đó, một người có thể bị lây nhiễm viêm gan B qua đường máu khi:

  • Nhận máu đã bị nhiễm HBV
  • Dùng chung kim tiêm hoặc tiếp xúc trực tiếp với máu của người bệnh qua vết thương hở
  • Sử dụng chung vật dụng cá nhân có tỷ lệ dính máu cao với người mắc bệnh, chẳng hạn như bàn chải đánh răng, dạo cạo râu, dụng cụ xăm hình hay nhổ răng…
  • Thực hiện phẫu thuật với bộ dụng cụ chưa được xử lý tiệt trùng đúng quy cách

Quan hệ tình dục

Quan hệ tình dục

Bên cạnh máu, virus viêm gan B còn có thể chọn tinh dịch hoặc dịch âm đạo làm “điểm dừng chân”. Theo một số nghiên cứu, cơ hội cho viêm gan B lây qua đường tình dục cao hơn so với HIV gấp 50 – 100 lần.

Chính vì vậy, bạn sẽ gặp nhiều rủi ro nhiễm HBV hơn nếu có thói quen quan hệ tình dục không an toàn, ví dụ như:

  • Quan hệ bằng miệng (oral sex) hoặc hậu môn
  • Sử dụng chung đồ chơi tình dục (sextoy) mà không tiệt trùng trước đó
  • Quan hệ không an toàn (không dùng bao cao su)
  • Quan hệ thô bạo, gây ra các vết xước trên da hoặc niêm mạc, tạo điều kiện để virus lan truyền theo đường máu
  • Quan hệ đồng giới, tập thể hoặc quan hệ với trai, gái mại dâm

Ngoài ra, kể cả khi bạn thực hiện quan hệ tình dục an toàn, tỷ lệ lây nhiễm viêm gan B vẫn cao nếu bạn hoặc bạn tình không tiêm chủng đúng theo quy định y tế. Vậy, liệu HBV vẫn còn khả năng lây qua đường tình dục sau khi bạn đã tiêm phòng đầy đủ?

Thực tế, dù hiệu quả bảo vệ của vắc xin viêm gan B cao nhưng vẫn chưa đạt đến tỷ lệ 100%. Vì vậy, người đã tiêm phòng bệnh đầy đủ vẫn có nguy cơ lây nhiễm virus qua đường tình dục.

Mặt khác, kể cả khi bạn đã tiêm phòng đầy đủ cũng như thực hiện quan hệ tình dục an toàn, rủi ro nhiễm HBV vẫn còn đó. Điều này có thể giải thích bởi hiệu quả bảo vệ cơ thể của vắc xin viêm gan B còn quyết định bởi hàm lượng kháng thể kháng HBsAg (anti HBs hay HBsAb) trong máu người tiêm chủng, bao gồm:

  • Nồng độ từ 10 mIU/ml trở lên: đạt hiệu quả bảo vệ
  • Hàm lượng trên 100 mIU/ml: hiệu quả miễn dịch rất tốt
  • Nồng độ dưới 10 mIU/ml: không có khả năng bảo vệ

Ngoài ra, mỗi người có hàm lượng HBsAb khác nhau và loại kháng thể này sẽ giảm dần theo năm đó. Do đó, theo thời gian, hiệu quả bảo vệ cơ thể của vắn xin viêm gan B cũng sẽ không còn tốt như lúc mới tiêm ngừa. Để khắc phục vấn đề này, các chuyên gia khuyến khích người có nồng độ HBsAb thấp hơn 10mIU/ml nên tiêm chủng bổ sung theo định kỳ.

Lây từ mẹ sang con

Viêm gan B lây qua đường nào 4

Viêm gan B có thể lây từ người sang người theo chiều ngang (lây qua máu, đường tình dục…) hoặc chiều dọc, nghĩa là virus truyền từ mẹ sang trẻ nhỏ. Đây là con đường lây truyền phổ biến cũng như quan trọng nhất.

Vậy, HBV truyền từ mẹ sang con như thế nào?

Phần lớn trường hợp, quá trình này sẽ phát sinh trong:

  • Giai đoạn chu sinh (bắt đầu từ tuần thứ 28 của thai kỳ đến ngày thứ 7 sau khi sinh)
  • Những tháng đầu kể từ lúc trẻ chào đời

Đồng thời, mức độ lây nhiễm sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố là:

  • Số lượng virus có trong cơ thể mẹ (tính theo ADN) trong ba tháng cuối thai kỳ
  • Nồng độ HBeAg (đoạn kháng nguyên vỏ capsid của HBV) trong người mẹ bầu với thời gian tương tự

Ngoài ra, HBV còn có khả năng “đóng đô” trong tuyến sữa mẹ, dù hàm lượng rất ít. Do đó, trẻ chỉ có thể nhiễm virus từ mẹ qua đường bú nếu đầu vú của mẹ có vết thương hở miệng và chảy máu.

Bạn có thể phòng ngừa viêm gan B lây nhiễm như thế nào?

Hiện nay, tiêm vắc xin viêm gan B là phương pháp phòng ngừa chủ yếu đối với căn bệnh này. Các chuyên gia từ tổ chức WHO khuyến khích mọi người nên tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ sức khỏe của chính mình cũng như người thân trong gia đình. Đặc biệt, những người sinh sống ở các quốc gia dễ lây nhiễm HBV như Việt Nam càng cần tiêm ngừa loại vắc xin này.

Ngoài ra, những người đáp ứng bất kỳ yếu tố nào dưới đây cũng cần được ưu tiên tiêm chủng, bao gồm:

  • Thường xuyên hiến máu hoặc nhận máu
  • Chạy thận nhân tạo (lọc máu)
  • Ghép tạng hoặc hiến tạng
  • Tiêm chích ma túy
  • Đã từng quan hệ tình dục với người bị viêm gan B mãn tính
  • Quan hệ tình dục với nhiều đối tượng
  • Tính chất công việc thường xuyên tiếp xúc với máu

Theo kết quả từ nhiều cuộc nghiên cứu, vắc xin viêm gan B với công dụng thúc đẩy cơ thể sản sinh kháng thể có khả năng bảo vệ hơn 95% trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và thanh thiếu niên đã tiêm phòng đầy đủ. Thêm vào đó, hiệu quả này còn có thể kéo dài đến hơn 20 năm. Mặt khác, lớp phòng ngự này còn có khả năng vĩnh viễn nếu hàm lượng kháng thể kháng virus sản sinh sau chích ngừa lớn hơn 1.000 IU/l.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Chụp cộng hưởng từ mật tụy (MRCP)

Chụp cộng hưởng từ mật tụy (MRCP) là một loại xét nghiệm hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) dùng trong chẩn đoán bệnh lý gan - mật - tụy.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Sức khỏe, Xét nghiệm y khoa A-Z 11/04/2020 . 5 phút đọc

Phân nhạt màu

Nếu thường xuyên có phân nhạt màu, bạn có thể đang mắc một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, như viêm gan, khối u, ung thư hoặc tắc mật.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên
Bệnh A-Z, Sức khỏe 30/03/2020 . 6 phút đọc

10 biến chứng của COVID-19 và nguy cơ ảnh hưởng tính mạng

Ngoài các triệu chứng thì biến chứng của COVID-19 cũng là một vấn đề cần được quan tâm. Vậy virus SARS-CoV-2 có thể gây ra những bệnh lý gì?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Coronavirus, COVID-19 30/03/2020 . 4 phút đọc

Nhiễm độc Asen (thạch tín)

Người bị nhiễm độc asen có thể không nhận thức được tình trạng của mình và thường chỉ phát hiện ra bị bệnh khi đã ở giai đoạn nặng.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Bệnh A-Z, Sức khỏe 25/03/2020 . 5 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

phù thũng

Phù thũng

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Ngày đăng 29/05/2020 . 5 phút đọc
suy đa tạng

Suy đa tạng

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Ngày đăng 21/05/2020 . 3 phút đọc
Nhiễm Enterovirus

Nhiễm Enterovirus

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Ngày đăng 12/05/2020 . 5 phút đọc
đứt gân

Đứt gân

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Ngày đăng 08/05/2020 . 5 phút đọc