Những điều bạn cần biết về tá dược trong vắc xin

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 15/11/2019 . 3 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Chất bổ trợ, hay còn gọi là tá dược, là thành phần thường xuất hiện trong vắc xin bên cạnh kháng nguyên, chất phụ gia, chất bảo quản… với công dụng giúp vắc xin hoạt động hiệu quả hơn

Hiện nay, nhiều loại vắc xin cải tiến yêu cầu phải có tá dược (chất bổ trợ) trong quy trình sản xuất vì lợi ích của chúng đối với đáp ứng miễn dịch trong cơ thể người bệnh. Do đó, việc phát triển tá dược đóng vai trò khá quan trọng trong quá trình phát triển các dòng vắc xin tiên tiến nhằm cải thiện sức khỏe của mọi người.

Tá dược trong vắc xin là gì?

Tá dược là một thành phần được bổ sung vào vắc xin nhằm tăng số lượng và điều khiển đáp ứng miễn dịch trong cơ thể người bệnh. Nói cách khác, tá dược giúp vắc xin hoạt động hiệu quả hơn. Hầu hết các vắc xin hiện nay chỉ chứa một lượng nhỏ vi trùng – hay nói chính xác hơn là các protein của vi trùng – thay vì là một virus hoặc vi khuẩn hoàn chỉnh. Tá dược cần phải thêm vào trong quá trình điều chế các vắc xin này nhằm đảm bảo cơ thể người bệnh sẽ tạo đáp ứng miễn dịch đủ mạnh để chống lại các mầm bệnh được tiêm vào. Có thể kết luận công dụng chính của tá dược là:

  • Tăng tốc và định hướng cho đáp ứng miễn dịch
  • Tăng cường phản ứng chéo
  • Giảm lượng kháng nguyên và số liều tiêm cần thiết

Một số loại tá dược thường gặp

Sản phẩm từ mầm bệnh

Một vài thành phần dùng làm tá dược trong vắc xin có thể được tạo nên từ các tác nhân gây bệnh. Những thành phần này tạo ra đáp ứng miễn dịch bẩm sinh với vắc xin khi chúng nhắm vào nhiều thụ thể bên trong hoặc trên bề mặt của các tế bào miễn dịch bẩm sinh. Vì vậy, lớp bảo vệ trường kì chống lại các tác nhân gây bệnh mà vắc xin nhắm tới được thiết lập. Một số loại thành phần trên đang được kiểm nghiệm và sử dụng như tá dược trong vắc xin ngày nay bao gồm:

  • Monophosphoryl Lipid A
  • Poly (I:C)
  • Chất bổ trợ CpG DNA
  • Nhũ tương

Tá dược dạng hạt

Loại tá dược này phát triển thành các hạt với kích thước rất nhỏ có thể kích thích hệ miễn dịch trong cơ thể người bệnh. Hơn nữa, các tá dược này còn giúp tăng cường việc phân phối kháng nguyên đến các tế bào miễn dịch. Dưới đây là một số ví dụ về tá dược dạng hạt:

  • Phèn
  • Thể virus
  • Cytokin

Tá dược tổ hợp

Các tá dược tổ hợp, ví dụ như AS04, thường được ưa chuộng hơn vì chúng có thể tạo ra nhiều đáp ứng miễn dịch bảo vệ trong cơ thể người bệnh. Hơn nữa, một số tá dược bị hạn chế công dụng khi hoạt động riêng lẻ, nhưng nếu kết hợp chúng cùng nhiều loại tá dược khác sẽ cải thiện kết quả đạt được.

Nghiên cứu về tá dược tổ hợp chỉ mới ở giai đoạn ban đầu. Các nhà khoa học và chuyên gia đang cố gắng khám phá cách kết hợp các tá dược lại với nhau để tạo ra đáp ứng miễn dịch hữu ích cho một kháng nguyên nhất định cũng như chức năng của chúng. Mục tiêu cuối cùng của dòng nghiên cứu này là tạo ra “một hộp công cụ tá dược” có thể được kết hợp theo nhiều cách khác nhau để bất kỳ loại đáp ứng miễn dịch nào cũng có thể được tạo ra.

Những trường hợp không cần đến tá dược

Một số vắc xin được làm từ vi trùng bị suy yếu hoặc bất hoạt có thể tự tạo ra đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ. Trong trường hợp đó, sự xuất hiện của tá dược là không cần thiết. Ví dụ như ở Hoa Kỳ, các vắc xin phòng ngừa bệnh sởi, quai bị, rubella, thủy đậu, virus rota, bại liệt và cúm theo mùa được điều chế mà không bổ sung thêm tá dược.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Hỏi đáp cùng chuyên gia về thành phần của vắc xin

Thành phần của vắc xin chủ yếu là kháng nguyên lấy từ virus, vi khuẩn đã chết hoặc bị làm cho yếu đi. Bên cạnh đó, vắc xin còn chứa các thành phần phụ khác với một số công dụng nhất định trong phòng ngừa bệnh dịch.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Chăm sóc bé, Nuôi dạy con 20/11/2018 . 4 phút đọc

Tiêm phòng khi mang thai, liều thuốc nhỏ hiệu quả lớn!

Tiêm phòng khi mang thai bao gồm việc tiêm phòng trước lúc mang thai và trong thai kỳ nhằm tránh cho thai nhi mắc phải các dị tật và nhiều bệnh nguy hiểm.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Bich Ngan
Chăm sóc mẹ bầu, Mang thai 04/03/2018 . 3 phút đọc

8 lời đồn thổi gây hoang mang về việc cho trẻ tiêm vắc xin

Cho trẻ tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa hiệu quả rất nhiều bệnh lý nguy hiểm. Tuy nhiên, vì 8 lời đồn đại sau mà nhiều bố mẹ không muốn cho trẻ tiêm.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Bich Ngan
Chăm sóc bé, Nuôi dạy con 25/02/2018 . 4 phút đọc

Có nên tiêm ngừa vắc xin cho trẻ khi bị sốt?

Tiêm ngừa vắc xin cho trẻ là việc rất cần thiết vì không chỉ giúp trẻ có hệ miễn dịch tốt mà còn bảo vệ bé khỏi một số bệnh có hại cho sức khỏe. 

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Giao Huynh
Bí quyết sống khỏe, Sống khỏe 21/09/2017 . 4 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

Trào lưu Anti vắc-xin

Trào lưu nguy hiểm: Anti vắc-xin

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ban biên tập HelloBACSI
Ngày đăng 19/03/2019 . 1 phút đọc
Lọ thủy tinh đựng vaccine phòng chống bệnh tả

Thu hồi vắc xin và những vấn đề liên quan

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Ngày đăng 21/11/2018 . 3 phút đọc
thimerosal và những điều bạn cần biết

Thimerosal và những điều bạn cần biết

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Ngày đăng 20/11/2018 . 3 phút đọc
bạn nên làm gì khi sổ tiêm chủng của con bị mất

Bạn nên làm gì khi sổ tiêm chủng của con bị mất?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Ngày đăng 20/11/2018 . 3 phút đọc