Thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm cho người chán đời

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Kết quả nghiên cứu đầu tiên về sử dụng thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm được công bố trên tạp chí danh tiếng American Journal of Psychiatry giữa tháng 4 năm 2018. Điều này mở ra nhiều hy vọng cho người nhà của các bệnh nhân đang bị trầm cảm nghiêm trọng.

Trầm cảm là một chứng rối loạn tâm trạng với những cảm giác buồn bã, mất hứng thú và chán đời kéo dài dai dẳng. Chứng trầm cảm sẽ ảnh hưởng đến cách bạn cảm nhận, suy nghĩ, hành xử và có thể dẫn đến nhiều vấn đề bất ổn về tinh thần và thể chất. Nếu nỗi buồn kéo dài trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, bạn sẽ khó làm việc hoặc vui vẻ với gia đình hoặc bạn bè, thậm chí trong những trường hợp nghiêm trọng, chứng trầm cảm có thể dẫn đến ý nghĩ muốn tự sát.

Phát hiện khả năng điều trị bệnh trầm cảm nghiêm trọng cho những bệnh nhân có nguy cơ tự sát cao hoặc không đáp ứng với bất kỳ thuốc điều trị nào khác của thuốc gây mê Ketamine được coi là một bước đột phá năm 2016. Sau đó, công ty dược Jassen đã được FDA cấp phép cho thử nghiệm lâm sàng thuốc gây mê Ketamine trên người. Đầu năm 2018, kết quả của thử nghiệm đã cho thấy khả năng thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm sẽ giúp ích rất nhiều cho các bệnh nhân.

Thuốc gây mê Ketamine là gì?

thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm 3

Ketamine là một loại thuốc nhóm “Special K” còn được gọi là nhóm gây ảo giác, được tổng hợp năm 1962 bởi Calvin Stevens ở Phòng thí nghiệm Parke Davis (Mỹ). Năm 1970, FDA cấp phép sử dụng Ketamine trên bệnh nhân. Ngay sau đó, các bác sĩ quân y Hoa Kỳ đã sử dụng Ketamine trong chiến tranh như một loại thuốc an thần và giảm đau cho binh lính Mỹ.

Ngày nay, Ketamine cũng được các bác sĩ thú y sử dụng rộng rãi để gây mê. Ketamine cũng nằm trong danh sách các dược liệu quan trọng của Tổ chức Y tế Thế giới như là một loại thuốc gây mê. Không những thế, Ketamine còn được sử dụng không kê đơn trong điều trị giảm đau, rối loạn căng thẳng sau chấn thương, lo lắng và trầm cảm. Một nghiên cứu năm 2016 còn chỉ ra tiềm năng của Ketamine trong điều trị chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.

Thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm

thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm 1

Nghiên cứu đầu tiên về sử dụng thuốc gây mê Ketamine điều trị bệnh trầm cảm được công bố bởi các nhà nghiên cứu từ Trung tâm nghiên cứu và phát triển Janssen, công ty Johnson, và Đại học Y Yale. Nghiên cứu được công bố bởi tạp chí danh tiếng American Journal of Psychiatry giữa tháng 4 năm 2018.

Nghiên cứu này được tiến hành trên 68 bệnh nhân có nguy cơ tự sát do trầm cảm. Tất cả các bệnh nhân đều được điều trị khi nằm viện bằng thuốc chữa trầm cảm. Thêm vào đó, một nửa số bệnh nhân được sử dụng Ketamine dưới dạng esketamine (một phần của phân tử Ketamine) ở dạng xịt và một nửa còn lại được dùng giả dược.

Kết quả nghiên cứu cho thấy những bệnh nhân sử dụng esketamine có khả năng hồi phục các triệu chứng trầm cảm rõ rệt vài tuần đầu sau khi điều trị. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị của Ketamine chỉ có thể duy trì trong vòng 25 ngày điều trị. Ketamine dạng xịt qua mũi đang được nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ở pha III trước khi được cấp phép điều trị.

Nghiên cứu cho thấy Ketamine rất hiệu quả trong điều trị ngay tức thời cho những bệnh nhân bị trầm cảm nặng và có nguy cơ tự sát cao. Ketamine giúp ích rất nhiều ở giai đoạn đầu của quá trình điều trị trầm cảm vì các loại thuốc điều trị trầm cảm khác kịp phát huy tác dụng sau 4 – 6 tuần sau khi sử dụng.

Tác dụng điều trị bệnh trầm cảm của Ketamine

thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm 2

Tiến sĩ Julie Coffman, nhà nghiên cứu độc lập tại bệnh viện OhioHealth (Mỹ) cho biết Ketamine có khả năng phục hồi các dây thần kinh bị tổn thương dựa trên những nghiên cứu thực hiện trên mô hình động vật.

Giáo sư Dan Iosifescu của Đại học Y tại Mount Sinai (Mỹ) chia sẻ Ketamine kích hoạt quá trình khả biến thần kinh tạo ra những kết nối mới giữa các tế bào thần kinh trong não. Giáo sư Dan Iosifescu cho biết: “Lợi thế ưu việt nhất của thuốc gây mê Ketamine điều trị bệnh trầm cảm so với các loại thuốc khác là Ketamine có tác dụng rất nhanh chóng, chỉ sau vài giờ hoặc vài ngày sau khi sử dụng. Trong khi đó, các loại thuốc điều trị khác chỉ phát huy tác dụng sau vài tuần, thậm chí là vài tháng”.

Cụ thể, những loại chống trầm cảm dạng thuốc uống chỉ phát huy tác dụng sau 4–6 tuần, trong khi nghiên cứu cho thấy Ketamine có tác dụng sau 4 giờ. Theo Coffman, ảnh hưởng của thuốc gây mê Ketamine điều trị bệnh trầm cảm không chỉ nhanh chóng mà còn kéo dài khá lâu. Ở một số bệnh nhân, tác dụng của Ketamine có thể được duy trì tới 30 ngày sau một liều sử dụng duy nhất.

Khuyến cáo khi dùng thuốc gây mê Ketamine

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng giải thích rằng khi điều trị bằng Ketamine huyết áp của bệnh nhân có thể tăng lên và có thể bị chóng mặt, và bị một số ảnh hưởng sinh lý khác. Do đó sau khi được sử dụng Ketamine, bệnh nhân cần phải được theo dõi ít nhất là 2 giờ.

Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng khuyến cáo chỉ có các phòng khám và bác sĩ mới được cung cấp thuốc Ketamine. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, Ketamine chỉ nên được sử dụng cho những bệnh nhân có dấu hiệu trầm cảm nặng, không đáp ứng với các loại thuốc trầm cảm nào khác và được chỉ định khi bệnh nhân xuất hiện các dấu hiệu tiêu cực như tự sát. Thuốc gây mê Ketamine điều trị bệnh trầm cảm có thể hấp thụ nhanh và hiệu quả qua tĩnh mạch, dạng hít qua mũi hoặc tiêm dưới da.

thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm 4

Hiện trạng sử dụng Ketamine trên thế giới

Hiện nay, một số phòng khám và bác sĩ điều trị tâm thần ở Anh và Mỹ đã từng sử dụng thuốc Ketamine trong những trường hợp bệnh nhân của họ không đáp ứng với bất kì thuốc điều trị trầm cảm nào hiện có. Tuy nhiên, các bác sĩ vẫn đang chờ FDA cấp phép chính thức sử dụng thuốc gây mê Ketamine điều trị trầm cảm.

Dự kiến FDA đang xem xét kết quả thử nghiệm lâm sàng và xem xét cấp phép sử dụng thuốc gây mê Ketamine điều trị bệnh trầm cảm trong những trường hợp cụ thể. Như đã đề cập trong nghiên cứu, kể cả khi được cấp phép, Ketamine có thể sẽ được sử dụng ở dạng xịt, bệnh nhân chỉ được dùng khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa và phải được theo dõi ít nhất 2 giờ sau khi sử dụng. Thuốc cũng có thể dùng kết hợp với các loại thuốc điều trị trầm cảm khác ở giai đoạn đầu để đạt hiệu quả điều trị cao và ổn định.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Năm 2, 2018 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 10, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc