Chứng cao huyết áp ở người cao tuổi

Tác giả

Update Date Tháng Một 22, 2020
Chia sẻ ngay!

Cao huyết áp được xem như là một dấu hiệu quan trọng của sức khỏe hệ tim mạch. Người mắc bệnh cao huyết áp có nguy cơ bị suy tim, đột quỵ, bệnh thận mạn tính rất cao và xuất hiện những tổn thương ở động mạch (tương tự với tổn thương gây ra bởi hàm lượng cholesterol cao) và tình trạng đó thể gây ra nhồi máu cơ tim.

Những nguy cơ mắc các bệnh gây ra bởi cao huyết áp vẫn có thể xảy ra những người cao tuổi. Theo Viện tim, phổi và huyết học quốc gia, một người có huyết áp khỏe mạnh ở độ tuổi 50 có tới 90% nguy cơ phát triển bệnh cao huyết áp trong khoảng thời gian còn lại của cuộc đời.

Ông Nguyễn Văn Quỳnh (62 tuổi) đôi khi thấy mặt nóng bừng hoặc đầu nặng trịch. Một lần đi khám sức khỏe, ông bất ngờ khi biết mình bị cao huyết áp và phát hiện bệnh ở thời điểm khá muộn, nếu không điều trị có khả năng dẫn đến nhồi máu cơ tim.

May mắn thay, những người cao tuổi vẫn còn cơ hội để chiếm lại thế chủ động trong việc giảm huyết áp. Ta có thể làm giảm huyết áp bằng các phương pháp đơn giản như tăng cường tập thể dục và điều tiết chế độ ăn uống. Trong trường hợp mặc dù đã thay đổi lối sống tốt hơn nhưng huyết áp vẫn cao, thì bác sĩ sẽ điều trị huyết áp bằng thuốc, và điều này đã được chứng mình là rất hữu hiệu.

Con số huyết áp ”chuẩn” thường khác nhau ở những người cao tuổi

Cao huyết áp làm tăng nguy cơ bị đột quỵ. Nó cũng làm tăng nguy cơ phát triển các tổn thương về thận, bệnh tim và nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác. Nếu bạn bị cao huyết áp, chuyên gia chăm sóc sức khỏe của bạn sẽ khuyên bạn nên giảm lượng muối trong chế độ ăn uống của bạn, tập thể dục nhiều hơn, ngưng hút thuốc nếu bạn đang hút, giảm cân nếu bạn thừa cân. Nếu những biện pháp này không mấy khả quan, các chuyên gia cũng sẽ đề nghị bạn nên dùng các phương thuốc nhất định để hạ huyết áp xuống một con số an toàn hơn. Huyết áp mục tiêu đối với hầu hết mọi người hiện nay là 120/80 mmHg. Tuy nhiên, mức huyết áp lý tưởng mục tiêu đối với những người cao tuổi khác nhau tùy từng đối tượng. Tổn thương từ bệnh cao huyết áp gây ra với các cơ quan như thận xảy ra chậm hơn hoặc không rõ ràng ở những người cao tuổi.

Ngoài ra, nhiều người trên 65 tuổi có thể đột nhiên cảm thấy chóng mặt, ngã hay bất tỉnh khi họ đang đứng do huyết áp đột ngột giảm xuống quá thấp. Tình trạng này được gọi là chứng hạ huyết áp tư thế, đặt ra nguy cơ gãy xương và những chấn thương nghiêm trọng khác. Những người già yếu bị loãng xương cần nhận được sự quan tâm đặc biệt đối với tình trạng trên. Do đó, các khuyến cáo hiện nay đối với người ≥ 60 tuổi đã thiết lập mức chỉ tiêu < 150/90 mmHg và < 140/90 mmHg đối với người đái tháo đường, bệnh thận mạn hoặc đã bị biến cố tim mạch để tránh tình trạng bị tụt huyết áp tư thế đứng. Những người cao tuổi nên bắt đầu uống thuốc điều trị huyết áp từ từ và tăng dần lên để tránh bất kỳ sự giảm đột ngột về mức huyết áp.

Duy trì một mức huyết áp khỏe mạnh

Dù chứng cao huyết áp rất phức tạp nhưng việc học cách duy trì một mức huyết áp bình thường thực ra lại rất đơn giản.  Cũng giống như điều trị các bệnh khác liên quan đến tim mạch (chẳng hạn như cholesterol) thì bước đầu tiên để hạ huyết áp là thay đổi lối sống. Điều đầu tiên là bạn cần thay đổi lối sống. Tập thể dục và kiểm soát cân nặng là hai điều rất quan trọng. Chế độ ăn ít muối cũng rất quan trọng. Các thông tin y tế khuyến cáo chúng ta nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày. Với những người cao tuổi, thay vì tập thể dục thì họ có thể đi bộ thường xuyên hơn hoặc tăng cường làm các công việc nhà. Ngoài ra để cải thiện tổng thể sức khỏe tim mạch và lượng cholesterol, việc tập thể dục cũng giúp giảm cân.

Trường hợp của ông Quỳnh, để bảo vệ sức khỏe, bên cạnh việc uống thuốc kiểm soát huyết áp ông Quỳnh cũng đã thay đổi lối sống. Mỗi bữa ông Quỳnh ăn không quá một bát cơm và chuyển từ gạo trắng sang gạo lức vì có nhiều chất dinh dưỡng hơn. Đồng thời, ông tăng khẩu phần rau trong bữa ăn cũng như giảm dần việc ăn thịt đỏ và chuyển sang thịt gà, hải sản. Kết quả là huyết áp ông Quỳnh đã giảm từ 170/90 xuống còn 120/80. Lưu ý kinh nghiệm riêng của ông Quỳnh không áp dụng được cho mọi người, các bác lớn tuổi mắc bệnh cao huyết áp phải thực hiện điều trị và sinh hoạt hằng ngày theo chỉ dẫn của bác sĩ, không được tự ý dừng điều trị dù thấy bớt dấu hiệu bệnh.

Liên quan mật thiết với việc giảm cân là áp dụng một chế độ ăn uống lành mạnh (một phương pháp khác giúp hạ huyết áp). Chế độ dinh dưỡng hợp lý có lợi trong tất cả mọi bệnh. Một chế độ ăn giảm muối là đặc biệt quan trọng đối với việc hạ huyết áp vì muối sẽ gián tiếp làm tăng thể tích máu (bằng cách bổ sung thêm nước vào máu) và vì thế làm tăng huyết áp.

Một trong những chế độ ăn phổ biến nhất cho những người điều trị bệnh cao huyết áp được gọi là chế độ ăn DASH, viết tắt của cụm từ Dietary Approaches to Stop Hypertension. Chế độ ăn DASH (chế độ ăn ít natri, ít chất béo và nhấn mạnh đến việc dùng nhiều trái cây, rau quả cũng như các loại ngũ cốc) là một nghiên cứu do Chính phủ Liên Bang tiến hành.

So sánh giữa hai nhóm, một nhóm tuân theo chế độ ăn bình thường của người Mỹ với một nhóm tuân theo chế ăn uống coi trọng việc dùng trái cây và rau quả, kết quả cho thấy những người theo chế độ ăn DASH sẽ giảm được lượng huyết áp trung bình 6mmHg đối với huyết áp tâm thu và 3mmHg đối với huyết áp tâm trương. Những người trong nghiên cứu được chẩn đoán bị cao huyết áp đã giảm được 11mmHg huyết áp tâm thu và 8mmHg huyết áp tâm trương. Chế độ ăn DASH cho thấy tầm quan trọng của chế độ ăn uống, đặc biệt là việc giảm đáng kể hàm lượng muối. Khi thực hiện chế độ ăn DASH, mỗi cá nhân được khuyên nên ăn không quá một phần tư muỗng muối mỗi ngày. Làm một phép so sánh, trung bình một người Mỹ ăn khoảng 4 muỗng muối mỗi ngày, nhiều hơn gần 15 lần so với khuyến cáo.

Tuy nhiên việc thay đổi lối sống và chế độ ăn uống đối với nhiều người thì không hề dễ dàng. Do đó việc dùng thuốc cũng là một sự lựa chọn dành cho họ trong khoảng thời gian họ đang cố gắng thay đổi lối sống hay đôi khi do bệnh cao huyết áp đã rất nghiêm trọng bắt buộc họ phải dùng thuốc kèm với thay đổi lối sống. Đối với nhiều người, việc điều trị bệnh cao huyết áp bằng thuốc là điều thật sự khó khăn – vì luôn phải dưới sự chỉ dẫn của bác sĩ.

Trong cuộc chiến đấu với bệnh cao huyết áp, chiến lược tốt nhất là bạn phải nhận ra được những yếu tố nguy cơ mình đang có (chẳng hạn như có người trong gia đình bị mắc bệnh, bệnh béo phì hay không vận động thể chất) và hành động cho phù hợp. Với những người cao tuổi, huyết áp cao ở mức vừa phải thường ít nghiêm trọng hơn trường hợp tương tự ở những người trung niên. Nhưng ngay cả khi huyết áp tăng tối thiểu trước tuổi 50 thì vẫn rất quan trọng để tiến hành các bước thích hợp đảm bảo sức khỏe tuổi trung niên.

Việc đạt được mức huyết áp bình thường là bước quan trọng đầu tiên hướng tới việc đạt được sức khỏe lâu dài. Bệnh cao huyết áp rất phổ biến nhưng may mắn thay, nó cũng có rất nhiều giải pháp chữa trị.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"

Chức vụ

  • Bác sĩ tại Phòng khám Lão khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 1
  • Giảng ...

Chuyên gia y khoa Nguyễn Trần Tố Trân

Các kiểm tra sức khỏe cần thiết ở người cao tuổi

Bên cạnh những việc làm giúp nâng cao sức khỏe, kiểm tra sức khỏe ở người cao tuổi cũng cần được chú ý và thực hiện định kỳ.

Tác giả Ngọc Anh
kiểm tra sức khỏe ở người cao tuổi

[Trắc nghiệm] Cơ thể bạn thay đổi như thế nào khi về già?

Khi về già, cơ thể sẽ có nhiều thay đổi cả về ngoại hình và tính cách. Tuy nhiên, không nhiều người để ý hoặc biết rõ về vấn đề này.

Tác giả Tố Quyên
Cơ thể bạn thay đổi như thế nào khi về già?

6 bài tập yoga cho người cao tuổi

Những bài tập yoga cho người cao tuổi giúp tăng cường sức mạnh và độ linh hoạt của cơ bắp, từ đó cải thiện sức khỏe tổng thể.

Tác giả Ngọc Anh
6 bài tập yoga cho người cao tuổi
READ MORE FROM Nguyễn Trần Tố Trân

Bài có nhiều người đọc

7 cách chăm sóc sức khỏe người bệnh tim mạch mùa dịch Covid-19

Người bệnh tim mạch là một trong những đối tượng “mong manh” nhất của mùa dịch bệnh Covid-19 với tỷ lệ tử vong cao khi nhiễm virus.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thảo Viên
Coronavirus, COVID-19 Tháng Tư 14, 2020

Chứng phình mạch

Chứng phình mạch xảy ra khi thành động mạch yếu đi và tạo nên một túi phình lớn bất thường. Túi phình này có thể vỡ ra gây nhiều biến chứng.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Bệnh A-Z, Sức khỏe Tháng Hai 29, 2020

3 chất bổ sung tốt cho tim mạch được các bác sĩ khuyên dùng

Các nhà nghiên cứu khẳng định chỉ có 3 chất bổ sung thật sự tốt cho tim mạch. Điều này khác với thông tin của hàng trăm chất được quảng cáo.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thu Anh Nguyen

Sự tác động của cocain đến sinh lý tim mạch của bạn

Nghiện cocaine không chỉ làm giảm tuổi thọ, mà còn ảnh hưởng đến sinh lý tim mạch của bạn như đau tim và thậm chí là đột quỵ

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thu Anh Nguyen

Chức vụ

  • Bác sĩ tại Phòng khám Lão khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 1
  • Giảng ...

Bạn có thể quan tâm

Erythropoietin

Erythropoietin

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên
Ngày đăng Tháng Năm 24, 2020

KSol

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên
Ngày đăng Tháng Năm 20, 2020
bệnh suy tim cần chữa sớm

Bệnh suy tim: Đợi đến chặng cuối mới lo chữa trị thì đã muộn

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả An Yên
Ngày đăng Tháng Năm 15, 2020
điều hòa huyết áp giúp giảm biến chứng

Biện pháp điều hòa huyết áp dễ làm mà hiệu quả lại cao

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Ngày đăng Tháng Năm 8, 2020