Vì sao virus SARS-CoV-2 dễ lây thành dịch COVID-19?

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Update Date 16/04/2020
Chia sẻ ngay!

Bạn có thể xem toàn bộ thông tin về bệnh COVID-19 do coronavirus tại đây!

Tại sao virus SARS-CoV-2 dễ lây lan đến như vậy? Những đặc điểm cấu trúc nào của virus SARS-CoV-2 cho phép nó tấn công tế bào người và lây lan rất “hiệu quả”? Bài viết sau từ Hello Bacsi sẽ giúp bạn nắm được nguyên nhân vì sao virus SARS-CoV-2 dễ lây thành dịch COVID-19.

Coronavirus chủng mới được WHO đặt tên là virus SARS-CoV-2. Trong nỗ lực tìm hiểu bản chất của loại virus rất dễ lây lan này, các nhà nghiên cứu đã so sánh SARS-CoV-2 với virus SARS-CoV, tác nhân gây ra hội chứng hô hấp cấp tính nặng SARS từng một thời gian khuấy đảo châu Á và lan ra một số vùng lãnh thổ trước khi kết thúc vào năm 2003.

Cập nhật dịch COVID-19
Nước : Vietnam
Dữ liệu

326

Ca nhiễm

272

Hồi phục

0

Tử vong
Bản đồ phân phối

So sánh giữa SARS-CoV-2 và SARS-CoV

Cả 2 virus này giống nhau đến 86% về trình tự bộ gene. Virus SARS-CoV gây ra SARS – cơn đại dịch đầu tiên của thế kỷ XXI lây lan nhanh chóng từ lục địa này sang lục địa khác với hơn 8.000 ca nhiễm có tỷ lệ tử vong là 10%.

Trước đây, trong vòng 8 tháng có 8.098 trường hợp mắc SARS với 774 trường hợp tử vong. Hiện tại, trong vòng 2 tháng kể từ khi dịch COVID-19 bắt đầu, chủng coronavirus mới đã lây nhiễm cho hơn 1,7 triệu ca trên toàn cầu với số người tử vong đến thời điểm này (11-4-2020) là hơn 100.000 trường hợp. COVID-19 đang bùng phát ở các nước châu Âu sau khi bắt nguồn từ Vũ Hán (Trung Quốc) với cái tên ban đầu là “bệnh viêm phổi lạ”.

Điều gì khiến cho virus SARS-CoV-2 dễ lây nhiễm hơn nhiều?

Vì sao virus SARS-CoV-2 dễ lây thành dịch COVID-19?

Cụ thể, một số nhà nghiên cứu di truyền học đã nghiên cứu cấu trúc của virus dưới kính hiển vi. Câu trả lời cho tốc độ và mức độ lây nhiễm của virus SARS-CoV-2 chính là khả năng sử dụng protein hình gai kết hợp với thụ thể ACE-2 trong cơ thể người để lây lan và tấn công hệ hô hấp của người bệnh. SARS-CoV-2 có cấu trúc cụ thể cho phép nó liên kết chặt chẽ hơn ít nhất 10 lần so với protein tương ứng của SARS-CoV nếu xét với cùng 1 thụ thể trên tế bào vật chủ.

Quá trình liên kết giữa protein từ virus và thụ thể trong cơ thể người được kích hoạt bởi một số enzyme của tế bào, trong đó có furin. Furin là một enzyme tế bào vật chủ hiện diện trong các cơ quan khác nhau của con người như gan, phổi và ruột non. Vì enzyme này cư trú trong tất cả các mô nên cũng đồng nghĩa với việc virus có khả năng tấn công một số cơ quan cùng lúc.

Có nghiên cứu đã chỉ ra rằng mặc dù virus gây SARS và các virus khác có cùng họ corona nhưng chúng không có cùng vị trí kích hoạt furin. Các nhà nghiên cứu cho biết, vị trí phân tách tương tự như furin của SARS-CoV-2 được phát hiện gần đây trong các protein hình gai của virus có thể giải thích vòng đời và khả năng gây bệnh của SARS-CoV-2.

Giáo sư virus học Gary Whittaker (Đại học Cornell, Ithaca, New York) cũng nghiên cứu các protein hình gai của coronavirus này trong một tài liệu mới, đang chờ khảo cứu đồng đẳng. Ông cho biết vị trí kích hoạt furin của virus gây COVID-19 rất khác với SARS về mặt xâm nhập vào các tế bào, có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của virus và do vậy cũng ảnh hưởng đến khả năng lây truyền.

Các nghiên cứu khác cũng tán thành ý tưởng rằng vị trí phân tách furin là thứ khiến virus SARS-CoV-2 dễ lây lan một cách hiệu quả và nhanh chóng.

Nhiều nhà khoa học đã đưa ra sự tương đồng giữa SARS-CoV-2 và virus cúm gia cầm, đáng chú ý là một loại protein có tên haemagglutinin trong cúm tương tự với protein hình gai của SARS-CoV-2 và các vị trí kích hoạt furin có thể khiến các virus này có độ độc lực rất cao.

Bạn có thể quan tâm: Nghiên cứu từ Trung Quốc: SARS-CoV-2 tiến hóa thành 2 chủng khác nhau

Thụ thể quan trọng trên tế bào của người

Virus SARS-CoV-2 dễ lây lan vì khả năng liên kết chặt chẽ với thụ thể trên tế bào người

Tuy nhiên, protein hình gai và các vị trí kích hoạt furin không phải là toàn bộ câu chuyện: Tế bào người cũng chứa các yếu tố khiến cơ thể dễ bị nhiễm SARS-CoV-2. Protein hình gai cần liên kết với một thụ thể trên tế bào người gọi là enzyme chuyển đổi angiotensin 2 (ACE2). Nghiên cứu đã chỉ ra rằng ACE2 cho phép virus SARS-CoV-2 dễ lây nhiễm vào tế bào của người.

Hơn nữa, SARS-CoV-2 liên kết với ACE2 có ái lực cao hơn các coronavirus khác và đây là một phần lý do tại sao virus SARS-CoV-2 liên kết chặt chẽ với các tế bào chủ hơn gấp 10 lần so với virus gây bệnh SARS. Điều đó có nghĩa là các giọt bắn chứa virus corona được con người hít qua mũi hoặc miệng có thể gắn vào các tế bào ở phần trên của khí quản và chỉ cần lượng virus tương đối nhỏ cũng đủ để lây nhiễm mạnh mẽ.

Đâu là giải pháp cho COVID-19?

Những vấn đề đã nêu trên rất quan trọng vì chúng gợi ý nhiều hướng khác nhau nhằm mục tiêu ngăn chặn loại virus SARS-CoV-2 dễ lây lan này. Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới đang nỗ lực chế tạo vắc-xin và tìm phương pháp điều trị COVID-19.

Một số chuyên gia cũng gợi ý các chất ức chế furin có thể là một con đường trị liệu thích hợp để “giải quyết” virus SARS-CoV-2. Tuy nhiên, vì các enzyme giống furin là yếu tố then chốt cho nhiều quá trình tế bào thông thường nên cần đảm bảo hoạt động của các chất ức chế này không ảnh hưởng lên cả hệ thống và không gây độc tính.

Cụ thể, các chất ức chế phân tử nhỏ hoặc các chất ức chế hoạt động bằng đường uống có thể được hấp thu qua đường hô hấp (hít) nên được thúc đẩy đưa vào thử nghiệm để đánh giá hiệu quả kháng virus của chúng đối với SARS-CoV-2.

Trong khi đó, tìm cách ngăn chặn hoạt động của thụ thể ACE2 có thể là một giải pháp khả thi khác để các gai protein của coronavirus không thể xâm nhập vào các tế bào ở người.

Trên thực tế, một nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng sử dụng kháng thể từ 4 con chuột (đã được chủng ngừa SARS-CoV) làm giảm khả năng lây nhiễm virus với một loại virus mô phỏng có chứa protein hình gai của SARS-CoV-2. Tỷ lệ lây nhiễm đã giảm 90% trong nuôi cấy tế bào.

COVID-19 có thể để lại biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng sâu rộng và tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Vì vậy, trong khi chờ đợi câu trả lời từ các nhà khoa học và giới chức y tế, tự mỗi người dân cần biết cách phòng ngừa coronavirus, chấp hành những chủ trương quốc gia một cách nghiêm túc.

Thông tin liên hệ khi nghi ngờ mắc COVID-19

tránh lây nhiễm covid-19

Trong nỗ lực ngăn chặn virus SARS-CoV-2 vốn dễ lây lan, nếu bạn cảm thấy không khỏe hay xuất hiện các triệu chứng COVID-19 như sốt, tức ngực khó thở, ho khan và có nghi ngờ tiếp xúc gần với các nguồn lây, thay vì trực tiếp đến trung tâm y tế gần nhất, bạn nên tự cách ly với mọi người xung quanh. Bên cạnh đó, hãy nhanh chóng liên hệ qua số điện thoại 1900 9095 hoặc 1900 3228 để tìm kiếm sự hỗ trợ từ cơ quan chức năng.

Ngoài ra, bạn cũng có thể liên lạc bằng hotline của các bệnh viện có cơ sở theo dõi và điều trị cách ly các bệnh nhân nghi nhiễm và nhiễm COVID-19:

  • Bệnh viện E | Hà Nội: 091 216 8887
  • Bệnh viện Bạch Mai | Hà Nội: 096 985 1616
  • Bệnh viện Vinmec Hà Nội | Hà Nội: 093 447 2768
  • Bệnh viện Nhi trung ương | Hà Nội: 037 288 4712
  • Bệnh viện Xanh Pôn Hà Nội | Hà Nội: 090 413 8502
  • Bệnh viện Phổi trung ương | Hà Nội: 096 794 1616
  • Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương | Hà Nội: 096 924 1616
  • Bệnh viện tỉnh Thái Bình | Thái Bình: 098 950 6515
  • Bệnh viện tỉnh Lạng Sơn | Lạng Sơn: 039 680 2226
  • Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí | Quảng Ninh: 096 668 1313
  • Bệnh viện Đa khoa trung ương Thái Nguyên | Thái Nguyên: 091 339 4495
  • Bệnh viện Trung ương Huế | Huế: 096 530 1212
  • Bệnh viện Đà Nẵng | Đà Nẵng: 090 358 3881
  • Bệnh viện tỉnh Khánh Hòa | Khánh Hòa: 096 537 1515
  • Bệnh viện Nhiệt đới Khánh Hòa | Khánh Hòa: 091 346 4257
  • Bệnh viện Đa khoa trung ương Cần Thơ | Cần Thơ: 090 773 6736
  • Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai | Đồng Nai: 081 963 4807
  • Bệnh viện Nhi đồng 1 | Hồ Chí Minh: 091 311 7965
  • Bệnh viện Nhi đồng 2 | Hồ Chí Minh: 079 842 9841
  • Bệnh viện Chợ Rẫy | Hồ Chí Minh: 096 987 1010
  • Bệnh viện Nhiệt đới TP. HCM | Hồ Chí Minh: 096 734 1010

Mặt khác, bạn cũng có thể liên hệ trực tiếp qua các đường dây nóng của các cơ sở y tế tại địa phương đang sống để nhanh chóng được hỗ trợ về những cách xử lý phù hợp.

Bạn có thể quan tâm: Giải đáp 21 sự thật về COVID-19

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Mất vị giác và khứu giác: Cảnh báo sớm của COVID-19

Ngoài các triệu chứng đã biết, ngày càng có nhiều trường hợp ghi nhận được về tình trạng mất vị giác và khứu giác ở người mắc COVID-19.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Coronavirus, COVID-19 28/04/2020

Ngón chân COVID: Triệu chứng lạ do virus corona gây ra

Các chuyên gia phát hiện thêm 1 dấu hiệu lạ ở người nhiễm SARS-CoV-2 không có triệu chứng và gọi tình trạng về da này là “ngón chân COVID”.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Coronavirus, COVID-19 28/04/2020

Các bác sĩ tìm kiếm vùng ảnh hưởng từ đầu tới chân: Coronavirus gây tử vong như thế nào?

Sau gần 5 tháng bùng phát dịch Covid-19, các bác sĩ không ngừng tìm kiếm coronavirus gây tử vong như thế nào khi xâm nhập vào cơ thể.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Coronavirus, COVID-19 24/04/2020

Người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh dương tính trở lại: Thử thách mới của công cuộc chống đại dịch toàn cầu

Thực trạng người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh dương tính trở lại ở Việt Nam và thế giới đã đặt ra thử thách mới cho các chuyên gia y tế.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Coronavirus, COVID-19 22/04/2020