Thẻ thông hành miễn dịch Covid-19: “Passport đặc biệt” mùa dịch bệnh

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 25/06/2020 . 8 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Bạn có thể xem toàn bộ thông tin về bệnh Covid-19 do coronavirus tại đây!

Giống như một loại “passport đặc biệt”, thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 cho phép bạn có thể trở lại làm việc ngay cả trong thời gian cách ly hay phong tỏa. Đây là một ý tưởng thông minh giúp duy trì hoạt động xã hội trong mùa dịch được Chile áp dụng đầu tiên.

Đầu tháng 5-2020, thế giới đã có hơn 3,3 triệu người nhiễm Covid-19 và vượt mốc 230.000 trường hợp tử vong có liên quan đến virus SARS-CoV-2. Đại dịch Covid-19 đã khiến 1/3 dân số thế giới tại nhiều quốc gia bị phong tỏa, lao động sản xuất và đời sống bị ngưng trệ.

Ý tưởng về “thẻ thông hành miễn dịch” (immunity passport) ra đời từ cuối tháng 3-2020 đề xuất phương án đưa những người có kháng thể miễn dịch với virus quay trở lại làm việc. Chile đã chính thức cấp và lưu hành loại “passport đặc biệt” này cho những bệnh nhân Covid-19 đã hồi phục và đủ điều kiện. 

Thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 là một ý tưởng thông minh được đánh giá cao và một số quốc gia xem xét đưa vào áp dụng thực tế.

Thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 ở các quốc gia

Thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 ở các quốc gia

Ý tưởng về thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 lần đầu tiên được thực thi tại Chile (Nam Mỹ), ngoài ra một số nước khác cũng đề xuất phương án này như Anh, Pháp, Mỹ, Đức… Riêng Trung Quốc đưa ra mã QR tuy không giống với thẻ thông hành miễn dịch, song cũng mang ý nghĩa tương tự. 

Chile là quốc gia đầu tiên cấp thẻ thông hành miễn dịch

Ngày 20-4-2020, Chile thông báo về kế hoạch cấp thẻ thông hành miễn dịch cho những bệnh nhân Covid-19 đã bình phục. Thông báo cho biết thẻ thông hành miễn dịch sẽ được cấp cho những công dân đủ tiêu chuẩn.

Quyền hạn thẻ: Những người được cấp thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 sẽ không phải trải qua cách ly hay phong tỏa và được trở lại làm việc. Bộ trưởng Bộ Y tế Chile – Jaime Mañalich cho biết người có thẻ thông hành miễn dịch có thể làm việc vì nguy cơ lây nhiễm coronavirus chủng mới rất thấp.

Điều kiện cấp thẻ: Những người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh sẽ được xem xét cấp thẻ thông hành miễn dịch Covid-19. Thứ trưởng Bộ Y tế Chile – Paula Daza cho biết có hơn 4.600 người mắc Covid-19 ở quốc gia này đủ điều kiện cấp thẻ. 

Ngoài ra, các công dân khác cũng có thể đăng ký hồ sơ xin cấp thẻ thông hành miễn dịch Covid-19. Thẻ này sẽ được cấp cho những cá nhân thuộc nhóm có nguy cơ lây nhiễm rất thấp. Người nộp hồ sơ sẽ phải xét nghiệm kháng thể đặc hiệu virus SARS-CoV-2 hoặc chứng minh mình không có triệu chứng coronavirus chủng mới trong vòng 14 ngày thậm chí là đến 28 ngày.

Các quốc gia khác đề xuất cấp thẻ thông hành miễn dịch

kết quả xét nghiệm âm tính

Cùng với Chile, một số quốc gia khác ở châu Mỹ và châu Âu cũng cân nhắc việc đề xuất phương án thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 để sớm đưa người dân trở lại làm việc.

Pháp: Theo France24 ngày 16-4-2020, thị trưởng thành phố Paris – Anne Hidalgo đã đưa thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 vào danh sách các dự thảo gửi tới chính phủ Pháp. 

Mỹ: Theo CNN ngày 3-4-2020, giám đốc viện các bệnh truyền nhiễm và dị ứng quốc gia – Anthony Fauci chia sẻ rằng thẻ thông hành miễn dịch đang được thảo luận với chính quyền của ông Trump. Giá trị của thẻ này đang được đánh giá cao trong một số trường hợp.

Đức: Theo The Guardian 30-3-2020, các nhà khoa học Đức đang chuẩn bị cho một  nghiên cứu quy mô lớn để xác định bao nhiêu người đã miễn dịch với virus SARS-CoV-2. Nghiên cứu này dự kiến sẽ xét nghiệm máu cho 100.000 tình nguyện viên để xác định kháng thể đặc hiệu với coronavirus chủng mới. 

Kết quả nghiên cứu này sẽ đánh giá số lượng người đã có kháng thể bảo vệ khỏi coronavirus chủng mới. Đây là thông tin quan trọng để đưa ra quyết định khi nào và nơi nào có thể dỡ bỏ phong tỏa và xác định những người có thể quay trở lại làm việc trong đại dịch Covid-19

Những người đã miễn dịch với coronavirus chủng mới có thể được cấp thẻ thông hành miễn dịch cho phép họ không bị hạn chế các hoạt động. Tuy nhiên, chính phủ Đức vẫn chưa chính thức xác nhận sẽ cho phép lưu hành loại chứng chỉ được cấp bởi các nhà khoa học này. 

Anh: CNN ngày 3-4-2020 cho biết thứ trưởng Bộ Y tế – ông Matt Hancock cũng phải cách ly sau khi phát hiện dương tính với SARS-CoV-2. Ông đã đề xuất những người đã nhiễm coronavirus và khỏi bệnh nên được cấp thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 vào đầu tháng 4.

Matt Hancock nói: “Chúng ta đang hướng tới một dạng thẻ thông hành miễn dịch dành cho những người bị nhiễm coronavirus, sau đó có kháng thể đặc hiệu với virus và có khả năng miễn dịch với virus. Những người này có thể quay trở lại cuộc sống bình thường”. Trao đổi với BBC, ông cho biết thẻ thông hành miễn dịch này có thể ở dạng vòng đeo tay. 

Đối với nhiều người đã mất việc làm hoặc đang khao khát trở lại làm việc, ý tưởng về thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 dường như là một giải pháp cứu tinh.

Trung Quốc cấp mã QR liên quan đến Covid-19

mã qr trung quốc

Cùng với các quốc gia châu Âu và châu Mỹ, Trung Quốc cũng đã tiếp cận một số giải pháp nhằm đưa một số công dân quay trở lại làm việc.

Sau hơn 2 tháng phong tỏa Vũ Hán và hạn chế đi lại trên toàn quốc để phòng ngừa Covid-19 lây lan, Trung Quốc bắt đầu nới lỏng các quy định. Các cư dân của tỉnh Hồ Bắc (ngoại trừ Vũ Hán) có thể được phép rời khỏi tỉnh này nếu mã QR trên điện thoại của họ là loại mã xanh. 

Mã QR tại Trung Quốc không giống với “thẻ thông hành miễn dịch” nhưng được coi là một dạng “giấy chứng nhận nguy cơ lây nhiễm” hay còn gọi là “risk-free certificate”. Mã QR đã được lưu hành tại Trung Quốc để xét quyền tự do di chuyển và quay lại làm việc của người dân.

Tỉnh Hồ Bắc đã yêu cầu tất cả cư dân ở đây lấy mã QR dựa trên màu sắc để xác nhận tình trạng sức khỏe của mình với 3 màu đỏ, vàng, xanh. Màu sắc của mã QR được cấp dựa trên dữ liệu kiểm soát dịch bệnh của tỉnh Hồ Bắc với các ý nghĩa sau đây:

Mã QR màu đỏ: Người dương tính với coronavirus hoặc thuộc diện nghi nhiễm. Người có triệu chứng sốt cũng nhận mã QR màu đỏ.

Mã QR màu vàng: Người tiếp xúc gần với người có mã QR đỏ sẽ nhận mã QR màu vàng.

Mã QR màu xanh: Người không xuất hiện trong dữ liệu dịch bệnh. Họ là những người khỏe mạnh, ít nguy cơ nhiễm virus và có thể ra ngoài mà không cần cách ly tại nhà.

Tại Việt Nam, ý tưởng “thẻ thông hành miễn dịch” hay “mã QR” không được đề xuất nhưng có áp dụng “thẻ thông hành” cho người dân Hạ Lôi (Hà Nội) trong thời gian cách ly. Theo VTV 1 ngày 15-4-2020, người dân dùng thẻ này để thay phiên nhau ra ngoài mua nhu yếu phẩm.

Kế hoạch dùng thẻ thông hành miễn dịch

Kế hoạch dùng thẻ thông hành miễn dịch Covid-19

Cả thẻ thông hành miễn dịch và mã QR đều mang ý nghĩa tạo cơ hội cho người khỏe mạnh trở lại làm việc để khôi phục nền kinh tế đang khủng hoảng do dịch bệnh càng sớm càng tốt.

Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn quá sớm để có thể xác định miễn dịch với coronavirus chủng mới có bền vững hay không. Do đó, mức độ khả thi và độ tin cậy của kế hoạch cấp thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 nên được cân nhắc kỹ trước khi áp dụng vào thực tế.

1. Xét nghiệm kháng thể không đủ chính xác

Xét nghiệm kháng thể giúp phát hiện kháng thể đặc hiệu với coronavirus để xét tiêu chuẩn cấp thẻ thông hành miễn dịch khác với loại xét nghiệm để xác định nhiễm virus hay không. Thế nhưng, giáo sư Claire Standley (Đại học Georgetown, Mỹ) cho biết xét nghiệm kháng thể hiện nay chưa đủ chính xác.

Giáo sư Standley giải thích nguyên nhân chính khiến các xét nghiệm kháng thể hiện nay thiếu chính xác là do chưa đủ đặc hiệu để phân biệt các virus corona khác tương tự virus SARS-CoV-2. Điều này có nghĩa là kết quả dương tính có thể vì người đó đã từng bị nhiễm virus corona chủng khác chứ không phải là virus corona chủng mới (SARS-CoV-2).

2. Miễn dịch virus có thể không tồn tại lâu

Miễn dịch virus có thể không tồn tại lâu

Vấn đề về độ chính xác của xét nghiệm kháng thể có thể vượt qua được nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ. Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất đối với thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 là khả năng miễn dịch với SARS-CoV-2 có thể không tồn tại lâu. 

Dịch bệnh Covid-19 chỉ mới bùng phát vào tháng 1-2020 tại châu Á, đầu tháng 3-2020 tại châu Âu và châu Mỹ. Vì vậy, chúng ta hiện có rất ít thông tin về độ bền vững của khả năng đáp ứng miễn dịch với coronavirus chủng mới này. 

Giáo sư Abram Wagner (Đại học Michigan, Mỹ) cho biết chúng ta sẽ cần thời gian để xác định tính bền vững của khả năng đáp ứng miễn dịch. Từ những kinh nghiệm trong quá khứ, khả năng đáp ứng miễn dịch với các chủng virus corona khác cũng không lâu dài. Vì vậy, các chuyên gia cũng không quá bất ngờ nếu đáp ứng miễn dịch với SARS-CoV-2 chỉ dưới 1 năm.

3. Khó khăn để đảm bảo công bằng xã hội

Trong điều kiện bị phong tỏa, thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 cho phép chủ sở hữu có thể tự do đi lại và được làm việc. Quyền hạn thẻ có thể gây khó khăn cho việc đảm bảo công bằng xã hội khi một số người được tự do hơn những người khác trong mùa dịch bệnh. 

Chưa kể, nhiều người có thể “cố ý” bị nhiễm SARS-CoV-2 để được cấp thẻ thông hành miễn dịch và ra ngoài làm việc nhằm ổn định lại thu nhập. Điều này không chỉ gây mất công bằng xã hội mà còn có thể khiến đại dịch Covid-19 lây lan nhanh chóng trong cộng đồng. 

Đánh giá của WHO về thẻ thông hành miễn dịch

Đánh giá của WHO về thẻ thông hành miễn dịch

Nhiều quốc gia đang cân nhắc cấp thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 cho những người có kháng thể đặc hiệu với SARS-CoV-2 vì cho rằng họ được bảo vệ khỏi nguy cơ nhiễm virus. Tuy nhiên, WHO đã có những đánh giá về nguy cơ nhiễm virus lần 2 và độ chính xác của kết quả xét nghiệm kháng thể nhằm xem xét lại kế hoạch này thận trọng hơn. 

Nguy cơ nhiễm virus lần 2 của người có kháng thể

Thông cáo ngày 24-4-2020 của WHO khẳng định không có bằng chứng cho thấy người mắc Covid-19 có kháng thể đặc hiệu sẽ được bảo vệ khỏi nguy cơ lây nhiễm lần 2.

WHO đang tiếp tục đánh giá các bằng chứng khoa học cho thấy những người nhiễm SARS-CoV-2 và đã hồi phục đều có kháng thể đặc hiệu với virus này. Thế nhưng, một số trường hợp chỉ có một lượng kháng thể rất thấp trong máu. Cho đến ngày 24-4, chưa có nghiên cứu nào được thực hiện nhằm xác định sự tồn tại của kháng thể với SARS-CoV-2 có giúp bảo vệ khỏi nguy cơ nhiễm virus lần 2 hay không.

Kết quả xét nghiệm kháng thể cần được kiểm duyệt

Kết quả xét nghiệm kháng thể cần được kiểm duyệt

Bên cạnh đó, các kỹ thuật xét nghiệm phát hiện kháng thể đặc hiệu với SARS-CoV-2 trong máu bằng bộ kit xét nghiệm nhanh cần tiếp tục được kiểm duyệt để xác định độ chính xác. Các xét nghiệm miễn dịch không chính xác có thể gây ra nhiều sai sót và khiến nhiều người nhận kết quả dương tính giả hoặc âm tính giả. 

Cả hai kết quả dương tính giả và âm tính giả đều gây ảnh hưởng lớn đến công tác phòng dịch và dẫn đến tình trạng cấp sai thẻ thông hành miễn dịch cho người dân.

Để đảm bảo độ chính xác, xét nghiệm kháng thể cần phân biệt kháng thể đặc hiệu đối với SARS-CoV-2 với 6 loại virus corona chủng cũ. Có 4 trong số 6 virus corona chủng cũ khá phổ biến hiện vẫn đang lây lan trong cộng đồng, 2 virus corona còn lại là SARS MERS. Người nhiễm virus corona chủng cũ có thể nhận kết quả dương tính khi xét nghiệm kháng thể SARS-CoV-2 do phản ứng chéo với kháng thể (cross-activity with antibody).

Khi không có đủ bằng chứng về hiệu quả của miễn dịch với virus corona chủng mới nhờ kháng thể, độ chính xác của thẻ thông hành miễn dịch Covid-19 cũng chưa được đảm bảo. Những người nhận kết quả dương tính từ xét nghiệm kháng thể sẽ có xu hướng chủ quan không phòng dịch. Khi đó, thẻ thông hành miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ lây lan Covid-19 trong cộng đồng. 

Đa số các chuyên gia y tế và đặc biệt là WHO cho rằng tới thời điểm này cách duy nhất để chấm dứt tình trạng phong tỏa vẫn là xét nghiệm Covid-19 số lượng lớn trên diện rộng. Các xét nghiệm Covid-19 có độ chính xác cao như realtime RT-PCR sẽ giúp xác định người dương tính với SARS-CoV-2 để được điều trị và ngăn ngừa các biến chứng của Covid-19. Kế hoạch cấp thẻ thông hành miễn dịch và cho phép lưu hành như một loại “passport đặc biệt” cần hết sức thận trọng để không ảnh hưởng tới công tác phòng dịch. 

Hồng Nhung | HELLO BACSI

Cập nhật dịch COVID-19
Nước : Việt Nam
Dữ liệu

911

Ca nhiễm

425

Hồi phục

21

Tử vong
Bản đồ phân phối

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Ngón chân COVID: Triệu chứng lạ do virus corona gây ra

Các chuyên gia phát hiện thêm 1 dấu hiệu lạ ở người nhiễm SARS-CoV-2 không có triệu chứng và gọi tình trạng về da này là “ngón chân COVID”.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Coronavirus, COVID-19 28/04/2020 . 5 phút đọc

Các bác sĩ tìm kiếm vùng ảnh hưởng từ đầu tới chân: Coronavirus gây tử vong như thế nào?

Sau gần 5 tháng bùng phát dịch Covid-19, các bác sĩ không ngừng tìm kiếm coronavirus gây tử vong như thế nào khi xâm nhập vào cơ thể.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Coronavirus, COVID-19 24/04/2020 . 7 phút đọc

Người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh dương tính trở lại: Thử thách mới của công cuộc chống đại dịch toàn cầu

Thực trạng người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh dương tính trở lại ở Việt Nam và thế giới đã đặt ra thử thách mới cho các chuyên gia y tế.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Coronavirus, COVID-19 22/04/2020 . 6 phút đọc

Phòng tránh bị lây nhiễm Covid-19 khi mua hàng online

Khi mua hàng online trong mùa dịch Covid-19, bạn nên làm gì để phòng ngừa virus SARS-CoV-2 trên các bề mặt bao bì, thực phẩm hay hộp đựng?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hoa Vũ
Coronavirus, COVID-19 21/04/2020 . 4 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

cách giữ an toàn khi di chuyển trong mùa dịch covid-19

Cách giữ an toàn khi di chuyển trong mùa dịch Covid-19

Tác giả hellobacsi
Ngày đăng 06/08/2020 . 2 phút đọc
vắc xin phòng covid-19 thử nghiệm trên người

Cập nhật thông tin mới nhất về vắc xin phòng Covid-19

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Ngày đăng 09/05/2020 . 10 phút đọc
Được tài trợ

Giải pháp nào cho người bị lệch đĩa đệm trong mùa dịch Covid-19?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Luong Ngoc Thuy Dung
Ngày đăng 29/04/2020 . 5 phút đọc
Mất vị giác và khứu giác đột ngột: Cảnh báo sớm của COVID-19

Mất vị giác và khứu giác: Cảnh báo sớm của COVID-19

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Ngày đăng 28/04/2020 . 7 phút đọc