Cao huyết áp có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

Bạn có biết rằng cao huyết áp là nguyên nhân chính gây đột quỵ xuất huyết não?

Đột quỵ chủ yếu là do máu bị tắc nghẽn ở một khu vực trong não, nhưng cũng có khoảng 15% trường hợp đột quỵ là do máu bị chảy ra khỏi động mạch, gọi là đột quỵ xuất huyết. Trong tất cả những nguyên nhân của đột quỵ xuất huyết, cho đến nay cao huyết áp vẫn là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm khoảng 80%.

Cao huyết áp là nguyên nhân gây ra đột quỵ

Cao huyết áp có ảnh hưởng rất lớn vào nguy cơ gây đột quỵ xuất huyết cho bệnh nhân hơn hẳn so với các yếu tố nguy cơ còn lại. Nguy cơ từ cao huyết áp này thể hiện rất rõ ở người già, người hút thuốc, nam giới, bệnh nhân tiểu đường và người uống rượu.

Cao huyết áp gây ra xuất huyết não (intracerebral hemorrhage – viết tắt ICH) khi  làm vỡ thành động mạch mỏng manh sâu bên trong não (đây cũng là những động mạch bị ảnh hưởng trong chứng đột quỵ lỗ khuyết) phổ biến ở vùng chất trắng. Tuy nhiên, vùng bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi ICH gọi là hạch nền. Ngoài ra, đồi thị và tiểu não cũng có thể bị chảy máu do huyết áp cao gây ra.

Trong một số trường hợp, chảy máu do cao huyết áp có thể nhiều đến mức khiến máu tràn vào não thất gây xuất huyết não thất và có thể dẫn đến bệnh đầu nước, rất nguy hiểm đến tính mạng.

Những triệu chứng là gì?

Các triệu chứng ICH do cao huyết áp sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí và mức độ xuất huyết.

Các triệu chứng có thể gồm:

  • Suy yếu mặt, tay, chân ở một bên cơ thể;
  • Tê buốt mặt, tay, chân một bên cơ thể;
  • Mất khả năng tiếp thu hội thoại và nói chuyện;
  • Mất khả năng hoặc khó viết, đọc;
  • Chóng mặt, mất thăng bằng kèm hoặc không kèm nôn mửa;
  • Đau đầu hay hoa mắt.

Trong các trường hợp hiếm hoi, xuất huyết do cao huyết áp nhiều đến mức áp lực nội sọ tăng lên nhanh chóng, làm cho bệnh nhân rơi vào trạng thái tê liệt hoặc hôn mê.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào triệu chứng  khó có thể biết được đột quỵ này là do giảm lưu lượng máu hay là do xuất huyết. Đây là lý do quan trọng tại sao cần xét nghiệm để chẩn đoán xuất huyết não.

Chẩn đoán như thế nào?

Khi một người được chuyển đến phòng cấp cứu với các triệu chứng đột quỵ, bác sĩ sẽ làm các xét nghiệm để kiểm tra có bị xuất huyết não hay không. Đầu tiên thường sẽ tiến hành chụp cắt lớp đầu, đây là cách nhanh chóng và đáng tin cậy để loại trừ khả năng xuất huyết não. Khi phát hiện xuất huyết nhưng không thể phát hiện được vị trí máu chảy, bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm chuyên sâu hơn như chụp mạch não đồ hoặc MRI có sử dụng chất tương phản. Các xét nghiệm này còn có thể giúp chẩn đoán các nguyên nhân khác gây xuất huyết như AVM, túi phình động mạch, amyloid, bệnh mạch máu, hoặc các khối u não.

Có những phương pháp điều trị nào?

Bước đầu tiên điều trị xuất huyết não do cao huyết áp là đưa bệnh nhân đến khoa hồi sức tích cực để được các bác sĩ cấp cứu chẩn đoán và điều trị kịp thời. Thường bác sĩ sẽ kiểm soát huyết áp để ngăn chặn máu chảy nhiều hơn. Ngoài ra, bác sĩ còn có thể sử dụng các phương pháp can thiệp khác dựa trên lượng máu chảy, mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và liệu việc can thiệp có thể tạo nên sự khác biệt trong tiên lượng của bệnh nhân không.

Trong một số trường hợp, lượng máu xuất huyết phải được rút ra khỏi não ngay lập tức vì nó có thể làm tổn thương não. Ngoài ra, đôi khi rủi ro khi thực hiện phẫu thuật có thể cao hơn hiệu quả của cuộc phẫu thuật, nên bác sĩ và gia đình thường sẽ không làm gì thêm và chỉ theo dõi. Trường hợp xấu nhất là chảy máu gây ra nhiều tổn thương cho não và phẫu thuật cũng không thể điều trị được.

Đa số trường hợp, phương pháp điều trị thích hợp là tăng thông khí cho bệnh nhân, theo dõi áp lực nội sọ và cho ăn qua ống thông tạm thời hoặc vĩnh viễn.

Hello Health Group không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Hai 16, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 16, 2016

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc