Tìm hiểu về bệnh động mạch vành

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

Bệnh động mạch vành là tình trạng các mảng bám tích tụ trên thành mạch của động mạch vành (mạch máu cung cấp máu cho cơ tim). Những mảng bám có thể dần lớn lên gây hẹp động mạch, hoặc chúng có thể đột ngột bị vỡ, gây tắc nghẽn nghiêm trọng hơn. Bởi vì cơ tim đòi hỏi nguồn cung cấp oxy và chất dinh dưỡng liên tục để tồn tại, tắc nghẽn động mạch vành sẽ nhanh chóng dẫn đến các rối loạn nghiêm trọng.

Nguyên nhân của bệnh động mạch vành là gì?

Bệnh động mạch vành gây ra bởi tình trạng xơ vữa động mạch.

Xơ vữa động mạch là một rối loạn tiến triển mãn tính của động mạch, trong đó cholesterol, canxi và các tế bào bất thường (có nghĩa là các mảng bám) tích tụ trên thành bên trong động mạch.

Những mảng bám có thể khiến động mạch thu hẹp dần, và kết quả là lưu lượng máu qua động mạch sẽ bị giảm xuống. Dần dần, động mạch vành trở nên quá hẹp, bệnh nhân sẽ bắt đầu có những cơn đau thắt ngực.

Điều gì xảy ra nếu bạn bị đau thắt ngực?

“Đau thắt ngực” là triệu chứng bệnh nhân gặp phải khi cơ tim không được cung cấp đủ lưu lượng máu cần thiết (được cung cấp bởi động mạch vành). Đau thắt ngực thường có cảm giác như là khó chịu (thường giống như đau nén) trong hoặc xung quanh ngực, vai, cổ hoặc cánh tay.

Đau thắt ngực ổn định

“Đau thắt ngực ổn định” là đau thắt ngực xảy ra trong một hoàn cảnh gần như đoán trước được, ví dụ như khi gắng sức hoặc sau một bữa ăn quá nhiều. Đau thắt ngực ổn định có nghĩa là mảng bám đã trở nên đủ lớn để tạo ra tắc nghẽn một phần động mạch vành.

Khi một người bị đau thắt ngực ổn định đang ở trạng thái nghỉ ngơi, tuy động mạch vành bị hẹp một phần nhưng do nhu cầu oxy của cơ tim thấp, nên máu vẫn đủ để cung cấp. Nhưng khi người đó vận động (hoặc có một số căng thẳng khác khiến cho tim phải làm việc nhiều hơn), động mạch bị tắc nghẽn sẽ ngăn chặn sự gia tăng lưu lượng máu đến cơ tim, dẫn đến đau thắt ngực xảy ra. Vì vậy, đau thắt ngực ổn định có nghĩa là có mảng bám lớn trong động mạch vành và cản trở một phần lượng máu lưu thông.

Ngoài việc gây tắc nghẽn bởi sự tăng dần kích thước, các mảng bám cũng có thể vỡ ra đột ngột, gây tắc nghẽn mạch một cách đột ngột. Tình trạng gây ra bởi sự vỡ mảng bám được gọi là hội chứng mạch vành cấp tính (ACS). ACS luôn là một tình trạng đòi hỏi phải cấp cứu.

Đau thắt ngực không ổn định

“Đau thắt ngực không ổn định” là một loại ACS. Đau thắt ngực không ổn định xảy ra khi mảng bám đã phần nào bị vỡ, gây ra một tình trạng tắc nghẽn bất thình lình. Ngược lại với đau thắt ngực ổn định, các triệu chứng đau thắt ngực không ổn định xảy ra không lường trước được (có nghĩa là chúng không liên quan đến gắng sức hoặc căng thẳng), và đáng chú ý, bệnh có xu hướng xảy ra khi nghỉ ngơi. (Tên gọi khác của đau thắt ngực không ổn định là “đau thắt ngực nghỉ ngơi”). Bệnh nhân bị đau thắt ngực không ổn định có nguy cơ cao phát triển tắc động mạch vành, dẫn đến nhồi máu cơ tim.

Nhồi máu cơ tim

Nhồi máu cơ tim, hoặc đau tim, là một loại ACS rất nặng. Trong trường hợp này, các mảng bám bị vỡ gây ra tắc nghẽn toàn bộ (hoặc gần như toàn bộ) động mạch vành, do đó phần cơ tim được cung cấp máu bởi động mạch đó sẽ chết. Do đó, nhồi máu cơ tim chính là tình trạng chết của tế bào cơ tim. Mức độ nặng của nhồi máu cơ tim phụ thuộc chủ yếu vào bao nhiêu cơ tim đã chết. Một cơn nhồi máu cơ tim nhẹ là chỉ có một phần nhỏ cơ tim bị chết. Một cơn nhồi máu cơ tim nặng là một phần lớn của cơ tim bị chết.

Nếu bệnh nhân được cấp cứu ngay trong vòng vài giờ sau khi khởi phát một cơn nhồi máu cơ tim, số lượng tế bào cơ tim bị chết có thể được giảm đáng kể bằng cách sử dụng “thuốc làm tan huyết khối”, hoặc bằng cách thực hiện nong mạch vành ngay lập tức (thường kết hợp đặt stent) để mở rộng động mạch bị tắc nghẽn.

Sau khi sống sót qua cơn nhồi máu cơ tim tim, bệnh nhân vẫn còn trong tình trạng rất nguy hiểm. Bệnh nhân có khả năng bị nhồi máu cơ tim thêm một lần nữa nếu có nhiều mảng bám hiện diện trong các động mạch vành. Ngoài ra, tùy thuộc vào số lượng cơ tim đã bị tổn thương, bệnh nhân có thể bị suy tim. Hơn nữa, hư hại cơ tim có thể gây ra sự dẫn truyền bất thường trong cơ tim, có thể dẫn đến ngưng tim đột ngột. Vì vậy, sau một cơn nhồi máu cơ tim, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng bệnh nhân một cách cẩn thận để phòng ngừa mọi biến chứng có thể xảy ra, và thực hiện các bước cần thiết để giảm rủi ro đến mức tối đa có thể. Dưới đây là thông tin thêm về việc giảm thiểu rủi ro sau khi sống sót qua một cơn nhồi máu cơ tim.

Bạn có thể làm gì?

Cách tốt nhất để đối phó với bệnh động mạch vành tất nhiên là phòng ngừa nó. Tất cả chúng ta phải làm mọi thứ có thể để giảm thiểu các yếu tố nguy cơ mắc bệnh động mạch vành.

Đối với những người đã có bệnh động mạch vành, làm giảm các yếu tố nguy cơ lại càng trở nên quan trọng hơn nữa để làm chậm tiến triển của bệnh. Ngoài ra, có vài cách có sẵn để điều trị bệnh động mạch vành, bao gồm điều trị bằng thuốc, điều trị phẫu thuật, nong mạch vành và đặt stent. Các thuốc điều trị bệnh động mạch vành luôn cần phải được chỉ định rõ, liệu pháp tối ưu phụ thuộc vào việc xem xét cẩn thận tất cả các lựa chọn bởi cả bác sĩ và bệnh nhân.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Một 7, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc