Ít phút tìm hiểu phản ứng dị ứng có thể cứu mạng người

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

Hệ thống miễn dịch của bạn chịu trách nhiệm bảo vệ cơ thể chống lại vi khuẩn và vi rút. Trong một số trường hợp, hệ thống miễn dịch sẽ chống lại các chất thường không được cho là một mối đe dọa đối với cơ thể con người. Các chất này được gọi là chất gây dị ứng, và khi cơ thể của bạn phản ứng với chúng, nó gây ra phản ứng dị ứng.

Chất gây dị ứng gây ra một phản ứng có thể thông qua tiếp xúc với da, đường hô hấp, hoặc đường ăn uống. Chất gây dị ứng cũng có thể được sử dụng để chẩn đoán bệnh dị ứng; thậm chí được tiêm vào cơ thể như là một hình thức điều trị.

Viện Hàn lâm về dị ứng, suyễn & miễn dịch học (AAAAI) báo cáo rằng hơn 50 triệu người ở Hoa Kỳ gặp phải một số loại bệnh dị ứng. (AAAAI)

Điều gì có thể gây ra phản ứng dị ứng?

Thậm chí bác sĩ cũng khó xác định nguyên nhân tại sao một số người lại bị dị ứng. Dị ứng thường ở trong gia đình (do di truyền). Nếu bạn có một thành viên trong gia đình bị dị ứng, bạn sẽ có nguy cơ cao cho việc phát triển dị ứng.
Mặc dù những lý do dị ứng phát triển không được biết đến, vẫn có một số chất thường gây ra phản ứng dị ứng. Những người có dị ứng thường bị dị ứng với một hoặc nhiều nguyên nhân sau:
• Lông vật nuôi;
• Ong chích hoặc vết cắn của côn trùng khác;
• Một số thực phẩm nhất định, ví dụ các loại hạt hay hải sản;
• Một số thuốc, chẳng hạn như penicillin hoặc aspirin;
• Một số loại cây;
• Phấn hoa.

Các triệu chứng của phản ứng dị ứng là gì?

Các triệu chứng của một phản ứng dị ứng có thể khác nhau từ nhẹ đến nặng. Nếu bạn đang tiếp xúc với một chất gây dị ứng lần đầu tiên, các triệu chứng có thể nhẹ. Những triệu chứng này có thể tồi tệ hơn nếu bạn liên tục tiếp xúc với chất gây dị ứng.

Các triệu chứng của một phản ứng dị ứng nhẹ có thể bao gồm:
• Phát ban (những đốm đỏ, ngứa trên da);
• Ngứa;
• Nghẹt mũi (viêm mũi);
• Phát ban;
• Chảy nước hoặc ngứa mắt.
Phản ứng dị ứng nghiêm trọng có thể gây ra các triệu chứng khác chẳng hạn như:
• Chuột rút ở bụng hoặc bị đau bụng;
• Đau hoặc nặng ngực;
• Tiêu chảy;
• Khó nuốt;
Chóng mặt (hoa mắt);
• Sợ hãi hay lo âu;
• Mặt đỏ bừng;
• Buồn nôn hoặc ói mửa;
• Tim đập nhanh;
• Mặt, mắt, hoặc lưỡi bị sung;
• Yếu đi;
• Thở khò khè
• Khó thở;
• Bất tỉnh.
Một phản ứng dị ứng nghiêm trọng và bất ngờ có thể phát triển trong vòng vài giây khi đang tiếp xúc với một chất gây dị ứng. Loại phản ứng này được gọi là sốc phản vệ và đe dọa tính mạng, bao gồm phù đường thở và khó thở cũng như tụt huyết áp đột ngột. Nếu bạn gặp phải loại phản ứng dị ứng này, hãy tìm kiếm sự trợ giúp khẩn cấp ngay lập tức. Nếu không điều trị, tình trạng này có thể dẫn đến tử vong trong vòng 15 phút.

Một phản ứng dị ứng được chẩn đoán như thế nào?

Phản ứng dị ứng có thể được chẩn đoán bởi bác sĩ của bạn. Nếu bạn gặp các triệu chứng của một phản ứng dị ứng, bác sĩ sẽ thực hiện một xét nghiệm và hỏi bạn về tổng quan tình trạng sức khỏe của bạn hiện tại cũng như trước đây. Nếu phản ứng dị ứng nghiêm trọng, bác sĩ có thể yêu cầu bạn thực hiện một quyển sổ ghi chi tiết các triệu chứng và những những chất xuất hiện gây ra dị ứng. Bác sĩ của bạn có thể muốn yêu cầu xét nghiệm để xác định những chất gì gây ra dị ứng cho bạn. Các loại xét nghiệm dị ứng phổ biến nhất là:
• Nghiệm pháp da;
• Nghiệm pháp thử thách (kiểu loại trừ);
• Xét nghiệm máu.
Một nghiệm pháp da liên quan đến việc áp dụng một lượng nhỏ chất gây dị ứng bị nghi ngờ vào da và xem phản ứng. Các chất có thể dính trên da (nghiệm pháp miếng dán trên da), qua một vết trầy nhỏ trong da (nghiệm pháp lẫy da), hoặc tiêm dưới da (nghiệm pháp dưới da). Nghiệm pháp da dễ dàng chẩn đoán nhất là tình trạng:
• Dị ứng thực phẩm ;
• Dị ứng vết mốc, phấn hoa, và lông động vật ;
• Dị ứng penicillin;
• Dị ứng nọc độc (chẳng hạn như muỗi đốt hoặc ong chích);
• Viêm da dị ứng (bị phát ban khi chạm vào một chất);
Nghiệm pháp thử thách rất hữu ích trong chẩn đoán dị ứng thức ăn. Nó liên quan đến việc loại bỏ một thực phẩm từ chế độ ăn uống của bạn trong vài tuần và xem triệu chứng khi bạn ăn các thực phẩm một lần nữa.
Xét nghiệm máu tìm dị ứng kiểm tra các kháng thể chống lại một dị ứng nguyên trong máu của bạn. Kháng thể là protein cơ thể của bạn sản xuất để chống lại các chất có hại. Xét nghiệm máu được sử dụng khi nghiệm pháp da không phải là hữu ích hoặc không thể được thực hiện.

Phản ứng dị ứng được điều trị như thế nào?

Nếu bạn gặp một phản ứng dị ứng và không biết điều gì gây ra nó, bạn cần phải khám bác sĩ để xác định bạn dị ứng với những gì.
Nếu bạn đã biết mình bị một loại dị ứng nào đó và gặp lại các triệu chứng này, bạn có thể không cần phải đến bệnh viện nếu các triệu chứng nhẹ. Trong hầu hết trường hợp, thuốc không cần kê toa là thuốc kháng histamine, chẳng hạn như Benadryl, có thể hiệu quả cho việc kiểm soát phản ứng dị ứng nhẹ.
Nếu bạn hay người thân gặp một phản ứng dị ứng nặng, bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp. Hãy kiểm tra liệu người đó có còn thở không, gọi cấp cứu, sau đó nếu cần thiết thì bạn phải lập tức ấn ngực, hô hấp nhân tạo cho người bệnh.
Những người bị dị ứng kinh niên thường mang thuốc chữa khẩn cấp ở bên họ như EpiPen, thuốc tiêm epinephrine. Epinephrine mở các đường thở và làm tăng huyết áp. Nó được gọi là một loại thuốc cấp cứu. Nếu người đó không thể tự lấy thuốc, hãy giúp họ. Nếu người đó trở nên vô thức, bạn nên:
• Đặt người đó nằm ngửa;
• Nâng cao chân của họ;
• đắp cho họ một tấm chăn.
Điều này sẽ giúp ngăn chặn việc bị sốc.

Làm thế nào bạn có thể ngăn ngừa phản ứng dị ứng?

Bạn không thể ngăn chặn phản ứng dị ứng. Nhưng có những phương pháp mà bạn có thể làm để phòng ngừa phản ứng dị ứng xảy ra. Một khi bạn đã xác định được dị ứng nguyên của bạn, bạn nên:
• Tránh tiếp xúc với chất gây dị ứng;
• Tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu bạn đang tiếp xúc với chất gây dị ứng;
• Mang thuốc bên mình để điều trị sốc phản vệ.
Hello Health Group không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Ba 30, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc