Hỏi đáp bác sỹ về tiêm phòng COVID-19 ngay!

home

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Sao chép đường dẫn

Mới

Người bị ung thư có nên tiêm vắc xin phòng Covid-19 không?

Người bị ung thư có nên tiêm vắc xin phòng Covid-19 không?

Đại dịch Covid-19 hiện đang bùng phát ở Việt Nam và tiêm vắc xin phòng Covid-19 là một biện pháp chủ lực để ngăn ngừa dịch bệnh. Do đó, có rất nhiều người thắc mắc về việc bị ung thư có nên tiêm vắc xin phòng Covid-19 không và cần phải lưu ý những gì.

Người bị ung thư hay đang điều trị ung thư, nếu mắc Covid-19 có nguy cơ tiến triển nghiêm trọng hơn người bình thường. Tùy vào loại ung thư, liệu pháp người bệnh đang điều trị hay hoạt động của hệ miễn dịch mà các bác sĩ điều trị sẽ có những hướng dẫn cụ thể cho việc tiêm vắc xin phòng Covid-19. Mời bạn cùng tìm hiểu qua những thông tin được tổng hợp trong bài viết sau để có được câu trả lời.

Người bị ung thư có nên tiêm vắc xin phòng Covid-19 không?

Người bị ung thư có nên tiêm vắc xin phòng Covid-19 không? Câu trả lời là có và được chỉ định cụ thể cho các trường hợp sau:

1. Người mắc ung thư và đang điều trị ung thư

Tại Hoa Kỳ, người mắc hay đang điều trị ung thư (thuộc nhóm suy giảm hệ miễn dịch) có thể tiêm vắc xin phòng Covid-19 nếu không có chống chỉ định với bất kỳ thành phần nào của vắc xin, áp dụng với 3 loại vắc-xin đã được FDA cấp Giấy phép sử dụng khẩn cấp:

  • Vắc xin Pfizer-BioNTech (ở người từ 12-15 tuổi & trên 16 tuổi )
  • Vắc xin Moderna (ở người ≥18 tuổi)
  • Vắc xin Janssen (Johnson & Johnson) (ở người ≥18 tuổi)

Với vắc xin AstraZeneca, loại đang được sử dụng khá phổ biến tại Việt Nam hiện nay, WHO cũng khuyến nghị các đối tượng suy giảm miễn dịch nên được tiêm chủng sau khi nhận được thông tin và tư vấn.

Hiện nay, khuyến cáo từ các tổ chức y tế trên thế giới đều hướng đến việc tiêm vắc xin ngừa Covid-19 cho bệnh nhân ung thư. Tuy nhiên, đây vẫn là vấn đề có nhiều nhiều bàn luận , chưa có sự thống nhất trong giới chuyên môn.

Nguyên do là bởi theo khuyến cáo trước đây của các tổ chức về bệnh ung thư như Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS) thì không nên tiêm chủng cho người mắc ung thư, hay đang điều trị ung thư, trừ trường hợp ngoại lệ là tiêm ngừa cúm. Điều này chủ yếu là do vắc xin cần sự đáp ứng của hệ miễn dịch, nhưng hoạt động của hệ miễn dịch bị suy giảm ở người ung thư hay đang điều trị ung thư sẽ khiến vắc xin sẽ không đạt hiệu quả như mong muốn.

Các nghiên cứu về vắc xin phòng Covid-19 hiện nay không được thử nghiệm lâm sàng trên nhóm người có suy giảm miễn dịch, để có thể đưa ra dữ liệu khoa học trả lời chính xác cho câu hỏi trên.

Mặc dù vậy, khi tiến hành đánh giá giữa nguy cơ và lợi ích, các bác sĩ vẫn khuyến cáo người bệnh ung thư nên được tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19. Vì so với người có hệ miễn dịch bình thường, các bệnh nhân ung thư là nhóm có nguy cơ diễn tiến nghiêm trọng khi nhiễm phải virus SARS-CoV-2 (tác nhân gây Covid-19). Đặc biệt với những vùng có tỷ lệ lây nhiễm cộng đồng cao, việc lựa chọn biện pháp bảo vệ bệnh nhân ung thư bằng vắc xin ngay khi có thể được ưu tiên so với việc xem xét vắc xin có đạt hiệu quả như mong đợi hay không.

Trước khi tiêm phòng vắc xin Covid-19, người bệnh ung thư hay (đã) đang điều trị ung thư đều cần trao đổi với bác sĩ điều trị thật cặn kẽ để có quyết định thích hợp. Vì tùy vào loại ung thư, giai đoạn bệnh, phương pháp điều trị và các yếu tố liên quan đến hệ miễn dịch của bạn mà bác sĩ điều trị chính mới đánh giá cụ thể và đưa ra quyết định cùng với sự đồng ý của bạn.

2. Người có tiền sử bệnh ung thư

Những người có tiền sử đã mắc ung thư cũng nên được tiêm vắc xin ngừa Covid-19 nếu không có bất kỳ chống chỉ định nào với thành phần vắc xin. Khi đi tiêm ngừa, bạn cần cho bác sĩ biết loại ung thư mắc phải, đã điều trị hay đang điều trị với thuốc, các liệu pháp nào hay hệ thống miễn dịch có phục hồi để nhận được những lời khuyên thích hợp.

3. Người chăm sóc bệnh nhân ung thư

Những người tiếp xúc gần và thường xuyên với bệnh nhân ung thư là đối tượng được khuyến cáo nên tiêm phòng vắc xin Covid-19 ngay khi có thể để đảm bảo an toàn cho chính họ và cho người bệnh.

Thời điểm tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho bệnh nhân ung thư

bị ung thư có nên tiêm vắc xin phòng Covid-19 không

Người bị ung thư nên tiêm vắc xin phòng Covid-19 vào lúc nào? Câu trả lời là tùy vào điều kiện vắc xin sẵn có, phương pháp điều trị như hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch hay ghép tế bào gốc mà bác sĩ điều trị hay bác sĩ khám sàng lọc chủng ngừa có thể tư vấn về việc tiêm phòng vắc xin Covid-19. Thời điểm lựa chọn tiêm nên ở giữa các chu kỳ điều trị, nhằm đảm bảo đủ thời gian cho vắc xin phát huy hiệu quả phòng bệnh Covid-19.

Hiện nay, chưa có những nghiên cứu sâu về việc tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho người bị suy giảm miễn dịch. Do đó, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ điều trị hay bác sĩ khám sàng lọc thật kỹ trước khi thực hiện tiêm phòng. Có một số điều mà nhóm người bệnh ung thư cần cân nhắc như sau:

  • Đang hóa trị, xạ trị hoặc các phương pháp điều trị ức chế miễn dịch khác: Nhìn chung, các trường hợp này có thể tiêm vắc xin phòng Covid-19 ngay khi có thể, không cần tạm ngừng quá trình điều trị. Nhưng bạn nên tiêm vắc xin vào thời điểm số lượng tiểu cầu trong máu ở mức đảm bảo nhằm giúp hồi phục khi bị sốt trong khoảng 24 – 48 giờ sau tiêm.
  • Bệnh nhân cấy ghép tế bào máu, hay tiến hành liệu pháp tế bào (ví dụ: CAR T-cell): Các trường hợp này cần trì hoãn việc tiêm vắc xin ít nhất 3 tháng sau khi tiến hành liệu pháp điều trị.
  • Điều trị bằng liệu pháp miễn dịch: Không cần trì hoãn việc tiêm ngừa ở hầu hết người bệnh ung thư đang điều trị bằng liệu pháp này.
  • Đang dùng thuốc steroid: Corticosteroid cũng là một liệu pháp ức chế miễn dịch, có thể làm giảm đáp ứng của cơ thể với vắc xin ngừa Covid-19. Nếu đang dùng corticosteroid để điều trị ung thư, bạn cần trao đổi ý kiến với bác sĩ điều trị về thời điểm tiêm phòng vắc xin ngừa Covid-19 thích hợp.
  • Điều trị duy trì các thuốc miễn dịch như rituximab và các liệu pháp làm suy giảm tế bào lympho khác: Việc tiêm vắc xin phòng Covid-19 sẽ hiệu quả tốt hơn ở thời điểm 3 tháng sau khi kết thúc điều trị. Vì những liệu pháp này ảnh hưởng đến tế bào lympho – một phần quan trọng của phản ứng miễn dịch với vắc xin. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể tiêm ngay khi nếu tỷ lệ nhiễm Covid-19 trong cộng đồng quá cao. Điều này là nhằm tăng cường khả năng bảo vệ bạn trước nguy cơ nhiễm SAR-CoV-2.
  • Phẫu thuật: Nếu bạn có lịch phẫu thuật, cần tránh tiêm vắc xin trước và sau khi phẫu thuật ít nhất 2 ngày. Vì sau khi chủng ngừa, bạn có thể có phản ứng sốt trong 24-48 giờ. Đối với các phẫu thuật phức tạp hơn như cắt lá lách, bác sĩ có thể trì hoãn việc tiêm vắc xin trong khoảng 2 tuần trước hoặc sau khi phẫu thuật.

Tác dụng phụ của vắc xin phòng Covid-19 đối với người bị ung thư

bị ưng thư có nên tiêm phòng vắc xin Covid-19 không

1. Các tác dụng phụ thường gặp

  • Đau, đỏ hoặc sưng tại chỗ tiêm
  • Sốt
  • Cảm thấy mệt
  • Đau đầu
  • Ớn lanh
  • Đau cơ và khớp
  • Buồn nôn

Đối với các loại vắc xin bao gồm 2 mũi tiêm, các phản ứng này thường sẽ nặng hơn ở mũi thứ 2 và chúng sẽ có xu hướng biến mất trong vài ngày sau khi tiêm.

2. Tác dụng phụ khác

Hạch bạch huyết sưng to, mềm

Các hạch bạch huyết sưng to ở dưới cánh tay được tiêm vắc xin Covid-19 là một dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang hoạt động để sẵn sàng chống lại SARS-CoV-2. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một số người sau khi tiêm trong vài ngày đến vài tuần. Tuy nhiên, đây cũng là dấu hiệu của một số bệnh ung thư như ung thư vú nên cần hết sức lưu ý.

Nếu bạn có hạch bạch huyết sưng to và mềm, không co lại sau vài tuần hoặc có dấu hiệu to hơn thì cần đến gặp ngay bác sĩ khám để có hướng xử trí phù hợp.

Với những bệnh nhân có tiền sử ung thư vú hay đang bị ung thư vú nên tiêm vắc-xin vào cánh tay bên đối diện với bên bị ung thư. Đồng thời, các hạch bạch huyết cũng ảnh hưởng đến kết quả chụp X-quang tuyến vú của bạn. Để tránh nhầm lẫn hay trì hoãn việc chụp quang tuyến vú trong điều trị ung thư, hãy trao đổi với bác sĩ khi bạn tiêm vắc xin phòng Covid-19.

Phản ứng dị ứng

Một số rất ít trường hợp có phản ứng dị ứng nghiêm trọng sau khi tiêm vắc xin phòng Covid-19, đặc biệt gặp ở các trường hợp có tiền sử dị ứng vắc xin trước đó.

Các cục máu đông

Sau khi tiêm vắc xin Johnson & Johnson (Janssen) hay AstraZeneca, ghi nhận một số trường hợp có cục máu đông ở động mạch, phổi hay não cùng với số lượng tiểu cầu thấp. Tuy nhiên, tỷ lệ này rất nhỏ.

Viêm cơ tim

Nếu sau khi tiêm vắc xin phòng Covid-19 và có các triệu chứng như đau ngực, khó thở hay cảm thấy tim đập nhanh, cần liên hệ ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán có thể là chứng viêm cơ tim do tiêm vắc xin ngừa Covid-19 hay không. Tỷ lệ viêm cơ tim sau khi tiêm chủng ghi nhận đến nay rất nhỏ, chủ yếu ở đối tượng thanh thiếu niên.

Hội chứng Guillain-Barré (GBS)

Các triệu chứng của GBS – rối loạn thần kinh có thể bao gồm:

  • Yếu hoặc ngứa ran, đặc biệt là ở chân hoặc tay, nghiêm trọng hơn là lan sang các bộ phận khác của cơ thể
  • Khó khăn khi đi bộ
  • Khó khăn với các cử động trên khuôn mặt, bao gồm nói, nhai hoặc nuốt
  • Tầm nhìn đôi hoặc khó cử động mắt
  • Các vấn đề với kiểm soát bàng quang hoặc chức năng ruột

GBS thường xuất hiện trong vòng 6 tuần sau khi tiêm vắc xin phòng Covid-19. Nếu bạn có các triệu chứng kể trên, hãy liên hệ cơ sở y tế để được hỗ trợ.

Các loại vắc xin Covid-19 hiện nay đều còn khá mới và việc ghi nhận các phản ứng lâu dài, nghiêm trọng khác nếu có vẫn đang được tiến hành. Do đó, người bệnh ung thư và người chăm sóc cần quan sát, theo dõi tình hình sức khỏe sau khi tiêm vắc xin để kịp thời can thiệp khi xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm.

Một lưu ý quan trọng, dành cho người bệnh ung thư hay người chăm sóc bệnh nhân ung thư, dù bạn đã được tiêm vắc xin, vẫn phải tuân thủ các biện pháp an toàn trong phòng, chống Covid-19. Hãy đeo khẩu trang và giữ khoảng cách khi tiếp xúc, rửa tay và sát khuẩn bề mặt các vật dụng thường xuyên.

Chúng ta có thể vượt qua dịch bệnh cùng nhau?

Theo dõi những thông tin mới nhất, chia sẻ kinh nghiệm và tìm sự hỗ trợ trong cộng đồng COVID-19. Tham gia ngay bây giờ!


Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

COVID-19 vaccines in People with Cancer

https://www.cancer.org/treatment/treatments-and-side-effects/physical-side-effects/low-blood-counts/infections/covid-19-vaccines-in-people-with-cancer.html

Ngày truy cập: 05/08/2021

Common Questions About the COVID-19 Outbreak

https://www.cancer.org/latest-news/common-questions-about-the-new-coronavirus-outbreak.html Ngày truy cập: 05/08/2021

Can I Get the COVID-19 vaccines when I have cancer?

https://health.clevelandclinic.org/can-i-get-the-covid-19-vaccine-if-i-have-cancer/

Ngày truy cập: 05/08/2021

Vắc-xin COVID-19 và bệnh ung thư

https://moh.gov.vn/hoat-dong-cua-dia-phuong/-/asset_publisher/gHbla8vOQDuS/content/vac-

xin-covid-19-va-benh-ung-thu Ngày truy cập: 05/08/2021

Bệnh nhân ung thư có thể tiêm vắc xin phòng Covid-19 hay không?

https://ungthubachmai.vn/ung-thu/benh-nhan-ung-thu-co-the-tiem-vac-xin-phong-covid-19-hay-khong.html

Ngày truy cập: 05/08/2021

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Vi Quỳnh Cập nhật: 11/08/2021
Tham vấn y khoa: Bác sĩ Nguyễn Thường Hanh
x