Tìm hiểu tiểu đường tuýp 1 2 3 là gì? Tuýp nào nặng nhất?

Tiểu đường (đái tháo đường) là bệnh lý mạn tính cần phải được kiểm soát suốt đời. Vì bệnh có nhiều tuýp với một số đặc điểm khác nhau nên việc điều trị cũng có sự khác biệt. Vậy, tiểu đường tuýp 1 2 3 là gì, phân biệt như thế nào? Bệnh tiểu đường tuýp nào nặng nhất?

Nếu cũng có những thắc mắc như trên, mời bạn cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây của Hello Bacsi nhé!

Bệnh tiểu đường có mấy tuýp? Bệnh tiểu đường tuýp 1 2 3 là gì? 

Bệnh tiểu đường thường gặp trong thực hành lâm sàng bao gồm tiểu đường type 1 và 2, tiểu đường thai kỳ. Ngoài ra, một số nhà khoa học dùng khái niệm tiểu đường tuýp 3 để chỉ trường hợp tăng đường huyết đặc biệt sẽ được đề cập ở phần sau của bài viết này.

1. Tiểu đường tuýp 1 là gì?

Tiểu đường tuýp 1 là gì? Tiểu đường tuýp 1 là bệnh lý tự miễn trong đó hệ miễn dịch tấn công các tế bào beta của tuyến tụy, khiến cơ thể không thể sản xuất insulin. 

Tiểu đường tuýp 1 còn được gọi là bệnh tiểu đường phụ thuộc insulin với các đặc điểm như:

• Đặc điểm: Tuyến tụy tạo ra rất ít hoặc không tạo ra insulin. Hormone insulin được cơ thể sử dụng để đưa đường glucose từ trong máu đi vào tế bào và tạo ra năng lượng. Vì không có insulin để đưa glucose vào tế bào tiêu thụ nên có hiện tượng tăng đường huyết.
• Chưa rõ nguyên nhân gây bệnh: Nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn chưa được tìm ra. Tuy nhiên, ở dạng bệnh này, hệ miễn dịch của cơ thể (dùng để chống lại vi khuẩn và virus có hại) phá hủy nhầm các tế bào sản xuất insulin ở trong tuyến tụy. Các nguyên nhân khác bao gồm: di truyền và tiếp xúc với một số virus.
• Triệu chứng bệnh xuất hiện một cách đột ngột và rầm rộ ngay từ đầu, có thể bao gồm: khát nước liên tục, đi tiểu nhiều, đái dầm ở trẻ, đói cồn cào, sụt cân không rõ nguyên nhân, cáu kỉnh hoặc tâm trạng thay đổi, mệt mỏi, nhìn mờ.
• Đối tượng: Bệnh thường khởi phát ở trẻ em hoặc thanh thiếu niên, nhưng cũng có thể xuất hiện ở người trưởng thành.
• Điều trị và quản lý bệnh: Việc điều trị bắt buộc phải tiêm insulin, kết hợp thay đổi chế độ ăn uống và lối sống để kiểm soát bệnh.
• Phòng ngừa: Không có cách nào phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 1.

2. Tiểu đường tuýp 2 là gì?

Tiểu đường tuýp 2 là một bệnh mạn tính xảy ra khi cơ thể không sử dụng hiệu quả hormone insulin (tình trạng kháng insulin) hoặc tuyến tụy không sản xuất đủ insulin để duy trì lượng đường trong máu ở mức ổn định. Đây là dạng tiểu đường phổ biến nhất, chiếm khoảng 80 – 90% tổng số các trường hợp mắc bệnh đái tháo đường.

Tiểu đường tuýp 2 còn được gọi là tiểu đường không phụ thuộc insulin với các đặc điểm sau:

• Đặc điểm: Cơ thể sử dụng insulin không hiệu quả. Ban đầu, tuyến tụy vẫn sản xuất insulin bình thường nhưng tế bào lại không sử dụng hiệu quả lượng hormone này (tình trạng đề kháng insulin). Do đó, lượng glucose cũng tích tụ trong máu gây tăng đường huyết. Để đáp ứng, tuyến tụy tăng cường tạo ra nhiều insulin hơn. Theo thời gian, tuyến tụy suy yếu và không sản xuất đủ insulin được nữa. Ở người bệnh tiểu đường tuýp 2 lâu năm, đường huyết tăng là do sự kết hợp của việc tuyến tụy không tạo ra đủ insulin và tế bào đề kháng insulin.
• Nguyên nhân: Chưa rõ nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường tuýp 2 nhưng một số yếu tố góp phần tăng nguy cơ mắc bệnh chính là thừa cân và ít vận động.
• Triệu chứng bệnh: Thường phát triển chậm nên có nhiều người mắc bệnh trong nhiều năm mà không hề hay biết. Khi có triệu chứng, chúng có thể bao gồm: khát nước, hay đói, đi tiểu thường xuyên, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, nhìn mờ, có vết thương lâu lành, nhiễm trùng thường xuyên, ngứa ran và tê ở tay/chân, có vùng da sẫm màu (thường ở vùng nếp gấp cơ thể như nách và cổ).
• Đối tượng: Bệnh gặp phổ biến hơn ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, khi số lượng trẻ em bị béo phì tăng cao thì tuổi mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 cũng ngày càng trẻ hóa.
• Điều trị: Không phải ai bị tiểu đường tuýp 2 cũng cần tiêm insulin. Tùy theo tình trạng của mỗi người, bác sĩ có thể chỉ định ăn kiêng, tập thể dục. Nếu vẫn chưa đủ, bệnh nhân sẽ được kê đơn thuốc trị tiểu đường đường dạng uống kết hợp dùng insulin (tùy trường hợp).
• Phòng ngừa: Có thể phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 2 với lối sống lành mạnh (ăn ít chất béo, ít calo và giàu chất xơ), tập thể dục đều đặn ít nhất 150 phút mỗi tuần, giảm cân nếu thừa cân, tránh tình trạng không vận động trong thời gian dài.

3. Tiểu đường tuýp 3 là gì?

Nếu bạn thắc mắc tiểu đường tuýp 1 2 3 là gì thì bạn cần biết rằng năm 2008, các nhà nghiên cứu của Đại học Brown, Hoa Kỳ, đã đề xuất gọi tình trạng kháng insulin trong não ở bệnh nhân Alzheimer là tiểu đường tuýp 3.

Tuy nhiên, đây là một khái niệm nghiên cứu/giả thuyết, chứ không phải một phân loại chính thức được các hiệp hội y khoa lớn công nhận; hiện chưa có tiêu chuẩn chẩn đoán hay phác đồ điều trị riêng cho “tuýp 3″.

Tiểu đường tuýp 3 có các đặc điểm sau:

• Đặc điểm: Tiểu đường tuýp 3 (tiểu đường não) là tình trạng kháng insulin xảy ra ở não, có liên quan đến bệnh Alzheimer. Bệnh lý này liên quan đến tiền sử tiểu đường tuýp 2 lâu năm nhưng đường huyết không được kiểm soát tốt.
• Nguyên nhân: Não của người bị tiểu đường tuýp 3 không sử dụng được insulin đúng cách nên dẫn đến tổn thương các tế bào não, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tư duy và điều phối.
• Triệu chứng: Giảm trí nhớ, hay quên, lú lẫn; rối loạn hành vi, trầm cảm hoặc thay đổi cảm xúc thất thường; có các dấu hiệu sa sút trí tuệ tiến triển ở người trung niên và lớn tuổi.
• Đối tượng: Bệnh tiểu đường tuýp 3 có thể gặp phải ở người trong độ tuổi trung niên, người lớn tuổi, có dấu hiệu sa sút trí tuệ.
• Điều trị: Hiện chưa có cách điều trị đặc hiệu bệnh lý này, việc điều trị chủ yếu nhằm giảm nguy cơ tiến triển sang Alzheimer.
• Phòng ngừa: Duy trì lượng đường huyết ổn định và bảo vệ sức khỏe não bộ.

Đến đây, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ tiểu đường tuýp 1 2 3 là gì. Vậy, tiểu đường tuýp 1 2 3 thì tuýp nào nặng nhất?

Bệnh tiểu đường tuýp nào nặng nhất?

Không có một tuýp tiểu đường nào được coi là “nặng nhất” một cách tuyệt đối, vì mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào cách kiểm soát đường huyết và biến chứng của từng người.

Mỗi dạng bệnh tiểu đường lại có đặc điểm, nguyên nhân, cách điều trị khác nhau nên không thể phân định rõ bệnh tiểu đường tuýp nào nặng nhất. Bệnh nhân nào nếu không phát hiện kịp thời và kiểm soát tốt lượng đường trong máu đều sẽ gặp nguy hiểm với bệnh tiểu đường, dù là tuýp mấy.

Theo Thạc sĩ – Bác sĩ CKI Trần Kiều Hoanh, những biến chứng mà bạn có thể gặp phải khi mắc bệnh tiểu đường bao gồm:

Biến chứng cấp tính:

• Nhiễm toan ceton: Phổ biến hơn ở người bệnh tiểu đường tuýp 1. Cơ thể không có đủ insulin để đưa đường từ máu vào tế bào. Vì vậy, gan sẽ chuyển hóa chất béo để làm năng lượng. Quá trình này tạo ra một loại axit tên là ceton. Ceton được sản xuất quá nhiều và quá nhanh sẽ gây nguy hiểm cho cơ thể.
• Tăng áp lực thẩm thấu: Thường gặp ở người tiểu đường tuýp 2, khi đường huyết rất cao (thường trên 33,3 mmol/L). Cơ thể bị mất nước nghiêm trọng. Đây cũng là một tình trạng đe dọa tính mạng.
• Hạ đường huyết.

Biến chứng mạn tính:

• Bệnh võng mạc tiểu đường
• Giảm/mất cảm giác, vết loét chậm lành ở bàn chân; thậm chí có trường hợp phải cắt cụt chi
• Nhồi máu cơ tim, đột quỵ do bệnh tiểu đường làm tổn thương mạch máu
• Bệnh thận
• Tổn thương thần kinh
• Vấn đề về răng miệng
• Tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư
• Vấn đề về tình dục ở cả nam và nữ giới.

Hi vọng những thông tin kể trên đã giúp bạn hiểu rõ tiểu đường tuýp 1 2 3 là gì và tuýp nào nặng nhất. Đừng bao giờ chủ quan với bệnh tiểu đường vì nếu kiểm soát lượng đường trong máu không tốt, bạn sẽ phải đối diện với rất nhiều biến chứng nguy hiểm dù là mắc dạng bệnh nào đi nữa. Hãy tuân thủ chỉ định của bác sĩ và tập cho mình thói quen sống lành mạnh để bảo vệ bản thân ngay từ hôm nay, bạn nhé!

Bài viết được tham vấn y khoa bởi đội ngũ y bác sĩ DiaB. Đồng hành trên hành trình sống khỏe cùng đái tháo đường, DiaB cung cấp các giải pháp kiểm soát đường huyết, phòng ngừa đái tháo đường típ 2 và tình trạng tiểu đường thai kỳ. Tất cả nhằm hỗ trợ khách hàng thay đổi thói quen ăn uống sinh hoạt, giúp ổn định đường huyết và phòng ngừa các biến chứng.