Tiêm insulin sống được bao lâu? Hiểu để an tâm điều trị

Việc tiêm insulin là giải pháp bắt buộc trong điều trị tiểu đường tuýp 1 và được chỉ định trong nhiều trường hợp bệnh tuýp 2, đặc biệt là khi người bệnh không còn đáp ứng với thuốc tiểu đường dạng uống. Vì vậy, có không ít người bệnh lo lắng rằng tiêm insulin sống được bao lâu?

Cùng Hello Bacsi đi tìm lời giải đáp trong bài viết ngay sau đây nhé!

Insulin có tác dụng gì?

Insulin là một loại hormon do tuyến tụy tiết ra. Tác dụng của insulin là giúp điều hòa lượng đường trong máu (đường huyết). Bạn có thể hiểu nôm na rằng insulin giống như “người vận chuyển” đưa đường glucose trong máu vào tế bào để tạo ra năng lượng.

Insulin được tiết ra liên tục trong suốt cả ngày, mức độ tiết nhiều hay ít phụ thuộc vào lượng đường có trong máu ở thời điểm đó. Đường huyết tăng, đặc biệt là sau bữa ăn sẽ cần nhiều insulin hơn để tiêu thụ chúng.

• Ở người tiểu đường tuýp 1, tuyến tụy không còn khả năng sản xuất ra insulin nên việc phải tiêm insulin từ bên ngoài vào là bắt buộc.
• Ở người tiểu đường tuýp 2, ban đầu tuyến tụy vẫn tạo ra insulin bình thường, nhưng tế bào đề kháng insulin, khiến insulin không thể đưa đường từ máu vào trong tế bào được. Điều này khiến não hiểu nhầm rằng cơ thể bị thiếu insulin và thúc đẩy tuyến tụy sản xuất nhiều hơn. Theo thời gian, tuyến tụy suy yếu và hoạt động tạo ra insulin bị suy giảm.

Ban đầu, người bệnh chỉ cần dùng thuốc tiểu đường dạng uống nhằm ngăn lượng đường trong máu tăng quá cao. Thuốc có nhiều cơ chế, có thể giảm hấp thu đường từ thức ăn vào máu, tăng dự trữ đường ở gan và cơ, đồng thời ngăn gan và cơ ly giải glycogen (dạng dự trữ của đường glucose tại đây) để đưa lại vào máu… Lâu dần, việc dùng thuốc đường uống không còn hiệu quả, tuyến tụy yếu đi thì insulin ngoại sinh sẽ được sử dụng. Ngoài ra, nếu đường huyết quá cao, bác sĩ cũng sẽ chỉ định insulin để nhanh chóng đưa lượng đường trong máu về mức bình thường.

Các trường hợp tiểu đường thai kỳ không cải thiện bằng cách thay đổi chế độ ăn cũng được điều trị bằng insulin.

Việc tiêm insulin hỗ trợ ổn định đường huyết rất hiệu quả nếu sử dụng đúng cách.

Bệnh nhân tiểu đường tiêm insulin sống được bao lâu?

Việc tiêm insulin không bị giới hạn số năm cụ thể, người bệnh tiểu đường hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh và lâu dài (đến tuổi 70–80 hoặc cao hơn) nếu kiểm soát tốt lượng đường huyết và tuân thủ phác đồ điều trị.

Thực tế là có nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ của người bệnh tiểu đường đang điều trị bằng insulin, gồm:

• Loại bệnh tiểu đường
• Thời gian được chẩn đoán và bắt đầu điều trị
• Điều trị bằng insulin đúng theo chỉ định hay không
• Có hay không các biến chứng liên quan đến bệnh tiểu đường, biến chứng đó là gì và mức độ nặng nhẹ của chúng
• Tình hình sức khỏe tổng thể.

Cụ thể câu trả lời cho thắc mắc tiêm insulin sống được bao lâu sẽ phục thuộc vào các yếu tố sau:

1. Việc tiêm insulin có tuân thủ theo đúng theo chỉ định không

Tiêm insulin sống được bao lâu tùy thuộc vào việc bạn có tuân thủ chỉ định của bác sĩ hay không.

Insulin thường được tiêm dưới da nhiều lần trong ngày và có thể cần nhiều hơn một loại insulin (Loại tác dụng nhanh, chậm, trung bình). Bác sĩ sẽ chỉ định bạn cần tiêm loại insulin nào, liều lượng bao nhiêu và tần suất tiêm trong ngày. Nếu bạn tuân thủ, đường huyết sẽ được giữ ổn định và bạn sẽ ít nguy cơ biến chứng hơn, sống lâu hơn.

Bạn hãy tuyệt đối tuân thủ chỉ định của bác sĩ và KHÔNG NÊN:

• Tiêm insulin nhiều/ít hơn hoặc thường xuyên hơn so với chỉ định.
• Tự ý ngừng tiêm insulin khi thấy đường huyết đã ổn định mà không hỏi ý kiến bác sĩ.
• Tự ý đổi nhãn hiệu hoặc loại insulin khác.

Những sai lầm này có thể khiến mức đường huyết tăng cao bất thường, gây ra các biến chứng đe dọa tính mạng và rút ngắn tuổi thọ.

2. Bạn đang mắc loại bệnh tiểu đường nào 

Theo một thống kê tại Anh vào năm 2010, tuổi thọ của người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể bị giảm tới 10 năm. Còn người bị tiểu đường tuýp 1 bị rút ngắn tuổi thọ trên 20 năm. Sở dĩ tuổi thọ người bệnh tuýp 1 ngắn hơn là bởi họ khởi phát bệnh khi còn quá trẻ.

Tuy nhiên, hiện nay, những tiến bộ trong y học giúp nhiều người tiểu đường tuýp 1 có tuổi thọ dài hơn so với tiểu đường tuýp 2 nếu điều trị đúng cách bằng insulin.

3. Tùy vào thời gian chẩn đoán và điều trị

Việc chẩn đoán và điều trị sớm là yếu tố giúp kéo dài tuổi thọ cho người bệnh tiểu đường.

Bệnh tiểu đường tuýp 2 khởi phát âm thầm và tiến triển từ từ trong nhiều năm. Người bệnh thường chỉ được chẩn đoán sau khi đã xuất hiện biến chứng. Lượng đường trong máu cao kéo dài không được điều trị sẽ gây tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể, rút ngắn tuổi thọ và làm giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

4. Biến chứng gặp phải ở người bệnh tiểu đường 

Theo thời gian, đường huyết cao có thể dẫn đến các biến chứng mạn tính nghiêm trọng, chẳng hạn như:

• Bệnh tim mạch: tăng đường huyết làm tổn thương mạch máu lớn, dẫn đến đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
• Bệnh thận: gặp ở khoảng 40% bệnh nhân tiểu đường. Nguyên nhân do các mạch máu nhỏ trong thận bị tổn thương làm giảm khả năng lọc máu, đưa chất thải ra ngoài. Lâu dài, nhiều người bị suy thận và có thể phải lọc máu hoặc ghép thận.
• Bệnh võng mạc tiểu đường: lượng đường trong máu cao làm hỏng các mạch máu ở võng mạc nơi đáy mắt, gây giảm thị lực và trong một số trường hợp là mù lòa.
• Tổn thương dây thần kinh: chẳng hạn như tê, lạnh chân hoặc bàn chân, giảm ham muốn tình dục, bệnh nướu răng…

Bên cạnh đó, vì quá trình chuyển hóa trong cơ thể là một vòng tròn nên rối loạn chuyển hóa đường thường sẽ kéo theo:

• Huyết áp cao
• Cholesterol cao

Trong một số trường hợp, các biến chứng cấp tính khác như tăng áp lực thẩm thấu, hạ đường huyết và nhiễm toan ceton do tiểu đường cũng có thể gây tử vong.

5. Mức độ kiểm soát đường huyết

Tiêm insulin sống được bao lâu còn tùy vào việc bạn có thực hiện các biện pháp khác để hỗ trợ ổn định đường huyết không.

Nếu đang điều trị bằng insulin, việc tính toán lượng carbs trong thức ăn và đồ uống nạp vào rất quan trọng. Lượng carbs sẽ quyết định lượng insulin cần tiêm. Bạn nên có thói quen lành mạnh bằng cách hạn chế tinh bột ở mức vừa đủ, không ăn chất béo động vật (mỡ, nội tạng, da), tránh tối đa thực phẩm đóng hộp hay xào nấu nhiều lần; nạp nhiều rau quả; chọn đạm từ cá, thịt nạc và các loại đậu.

Ngoài ra, tăng cường hoạt động thể chất sẽ giúp làm tăng độ nhạy insulin, giảm tình trạng kháng insulin, giảm căng thẳng và tăng cường sức khỏe tổng thể. Bạn nên dành tối thiểu 30 phút hằng ngày để tập thể dục, bằng bất kì bài tập ưa thích nào.

Cuối cùng, bạn nên thường xuyên theo dõi đường huyết tại nhà và thăm khám định kỳ với bác sĩ để đảm bảo đường huyết luôn nằm trong phạm vi cho phép.

Các thắc mắc thường gặp 

1. Người bệnh tiểu đường phải tiêm insulin nghĩa là bệnh đã ở giai đoạn cuối có đúng không? 

Không đúng. Việc người bệnh tiểu đường phải tiêm insulin không có nghĩa là bệnh đã ở giai đoạn cuối hay đã quá nặng.

2. Người bệnh tiểu đường tuýp 1 dùng insulin sống được bao lâu?

Người bệnh tiểu đường tuýp 1 dùng insulin đầy đủ và kiểm soát tốt đường huyết hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh đến 70 – 80 tuổi hoặc tương đương người bình thường.

3. Vì sao tiêm insulin đúng liều giúp kéo dài tuổi thọ?

Tiêm insulin đúng liều giúp ổn định lượng đường trong máu, từ đó ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm và kéo dài thời gian sống.

4. Người tiêm insulin cần lưu ý gì để tránh biến chứng nguy hiểm? 

• Phòng ngừa hạ đường huyết: Không bỏ bữa, không ăn quá muộn sau khi tiêm insulin và cần ăn thêm bữa phụ nếu vận động thể lực nặng. Luôn chuẩn bị sẵn kẹo, viên đường hoặc nước đường để xử lý nhanh khi có dấu hiệu mệt mỏi, vã mồ hôi, run tay. 
• Luân phiên vị trí tiêm: Thường xuyên thay đổi chỗ tiêm (bụng, đùi, bắp tay, mông) để tránh loạn dưỡng mỡ (teo hoặc phì đại mô mỡ), giúp insulin được hấp thu đều và đúng liều lượng.
• Bảo quản insulin đúng cách: Giữ insulin chưa mở nắp trong ngăn mát tủ lạnh ở nhiệt độ khoảng từ 2–8°C và insulin đang dùng ở nhiệt độ phòng (dưới 30°C), tránh để đông đá hoặc tiếp xúc với nắng nóng. Lăn nhẹ bút tiêm trong tay cho ấm trước khi tiêm để đỡ đau. 
• Tuân thủ đúng liều lượng và kỹ thuật: Chỉ sử dụng loại và liều insulin theo đúng chỉ định của bác sĩ. Không tự ý pha trộn các loại insulin khác nhau hoặc dùng sai đường tiêm (chỉ insulin thường mới có thể tiêm tĩnh mạch trong cấp cứu).
• Theo dõi đường huyết thường xuyên: Kiểm tra đường huyết mao mạch mỗi ngày và ghi lại trong sổ theo dõi để điều chỉnh kịp thời cùng bác sĩ.

Nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào trong quá trình điều trị bằng insulin, hãy nói chuyện với bác sĩ để xem có cần điều chỉnh gì không. Khi tuân thủ chỉ định nghiêm ngặt và thực hiện tốt các biện pháp kiểm soát đường huyết, bạn có thể ngăn ngừa các biến chứng bệnh tiểu đường và có một cuộc sống năng động, khỏe mạnh. Nhờ đó, bạn cũng sẽ giảm bớt lo lắng về vấn đề tiêm insulin sống được bao lâu.