Những điều bạn nên biết về nhịp tim người bình thường

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Khi đi khám sức khỏe, nhịp tim luôn là một trong những chỉ số bạn được kiểm tra đầu tiên. Vậy nhịp tim người bình thường bao nhiêu là an toàn cho sức khỏe?

Nhịp tim là một trong những dấu hiệu quan trọng của sức khỏe trong cơ thể con người. Nhịp tim được đo bằng số lần tim co bóp hoặc đập mỗi phút. Tốc độ của nhịp tim có thể thay đổi tùy theo hoạt động thể chất, các mối đe dọa đối với sự an toàn của bạn hay phản ứng cảm xúc. Nhịp tim nghỉ ngơi nghĩa là nhịp tim đo được khi bạn đang thư giãn, nghỉ ngơi.

Mặc dù nhịp tim ở ngưỡng bình thường không đủ để chứng minh rằng bạn không có vấn đề về sức khỏe, nhưng đó là một tiêu chuẩn mang lợi ích trong việc chẩn đoán, xác định một loạt các vấn đề sức khỏe khác nhau. Bạn hãy cùng tìm hiểu nhịp tim bao nhiêu là bình thường và cách duy trì chỉ số này nhé!

Nhịp tim người bình thường là bao nhiêu?

Nhịp tim là số lần tim đập trong vòng một phút. Trái tim là một cơ quan cơ bắp ở vùng trung tâm của ngực. Khi hoạt động, tim bơm máu chứa oxy và chất dinh dưỡng xung quanh cơ thể, đồng thời vận chuyển các chất thải đến các cơ quan đào thải. Một trái tim khỏe mạnh sẽ cung cấp cho cơ thể một lượng máu với tỷ lệ phù hợp cho bất cứ hoạt động nào cơ thể đang thực hiện vào thời điểm đó.

Ví dụ, nỗi sợ hãi hoặc ngạc nhiên sẽ kích thích cơ thể tự động giải phóng adrenaline – một loại hormone có khả năng làm cho nhịp tim nhanh hơn. Điều này khiến cho cơ thể sử dụng nhiều oxy và năng lượng để trốn chạy hoặc đối mặt với sự nguy hiểm.

Nhịp mạch thường bị nhầm lẫn với nhịp tim, đây là số lần động mạch giãn ra và co lại theo hành động bơm của tim. Nhịp mạch và nhịp tim thường bằng nhau, do các cơn co thắt của tim gây ra sự gia tăng huyết áp trong động mạch tạo ra các nhịp mạch. Do đó có thể lấy nhịp mạch làm thước đo trực tiếp cho nhịp tim.

Nhịp tim khi nghỉ ngơi

Điều quan trọng là bạn cần xác định xem nhịp tim có nằm trong phạm vi bình thường hay không. Nếu bạn đang mắc bệnh hoặc chấn thương làm suy yếu tim, các cơ quan sẽ không nhận đủ máu để hoạt động bình thường. Nhịp tim của một người sẽ dần dần chậm lại từ khi còn bé đến độ tuổi thiếu niên.

Nhịp tim nghỉ ngơi bình thường đối với người lớn trên 10 tuổi là từ 60 đến 100 nhịp/phút (bpm). Những vận động viên tập luyện nặng có thể có nhịp tim nghỉ ngơi dưới 60 nhịp/phút, đôi khi chỉ đạt 40 nhịp/phút.

Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) đã công bố bảng nhịp tim nghỉ ngơi bình thường ở các độ tuổi khác nhau bao gồm:

Bảng nhịp tim bình thường khi nghỉ ngơi

Nhịp tim nghỉ ngơi có thể thay đổi trong phạm vi này. Ví dụ nhịp tim tăng lên để đáp ứng với nhiều thay đổi bao gồm: tập thể dục, thay đổi nhiệt độ cơ thể, kích hoạt cảm xúc hoặc thay đổi vị trí cơ thể, chẳng hạn như đang ngồi bỗng đứng dậy đột ngột.

Nhịp tim khi tập thể dục

Nhịp tim thường sẽ tăng lên trong khi bạn tập thể dục để cung cấp thêm oxy và năng lượng cho phần còn lại của cơ thể. Trong quá trình luyện tập, điều quan trọng là bạn không nên tập luyện quá sức sẽ tạo quá nhiều sức ép vào tim.

Hoạt động tập thể dục làm tăng nhịp tim tạm thời, nhưng lại làm giảm nhịp tim nghỉ ngơi về lâu dài. Điều này giúp mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch, bởi khi nhịp tim nghỉ ngơi chậm đi có nghĩa là tim sẽ không phải làm việc căng thẳng, giúp kéo dài tuổi thọ. Bạn có thể tập luyện các bài tập cardio nhằm mục đích giảm nhịp tim mục tiêu. Nhịp tim mục tiêu lý tưởng thường giảm theo độ tuổi.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) cho biết rằng nhịp tim tối đa trong khi tập thể dục nên xấp xỉ bằng 220 nhịp/phút và trừ đi độ tuổi của người đó. Vì cơ thể của mỗi cá nhân sẽ phản ứng với việc tập thể dục khác nhau, do đó mỗi người sẽ có nhịp tim dao động trong khoảng nhịp tim mục tiêu cho phép.

Dưới đây là bảng cho thấy vùng nhịp tim mục tiêu phù hợp cho theo lứa tuổi. Nhịp tim của một người nên nằm trong những khoảng phạm vi này khi tập luyện ở cường độ 50 – 80% và gắng sức 100%.

Bảng nhịp tim bình thiowfng khi tập thể dục

Nhịp mạch bất thường

Tốc độ đập của tim không phải là yếu tố duy nhất cần lưu ý khi khám sức khỏe. Nhịp mạch của tim cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tim cần duy trì đập với nhịp đều đặn và có một khoảng cách đều giữa các nhịp đập.

Cơ bắp có một hệ thống điện cho biết khi nào nên co bóp và đẩy máu xung quanh cơ thể. Khi hệ thống điện gặp vấn đề có thể dẫn đến nhịp tim bất thường.

Thông thường, nhịp tim thay đổi trong suốt cả ngày để đáp ứng với hoạt động tập thể dục, tâm trạng lo lắng, phấn khích hay sợ hãi. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy loạn nhịp tim, tim đập quá nhanh hoặc quá chậm khi đang nghỉ ngơi, bạn hãy trao đổi với bác sĩ về các triệu chứng gặp phải.

Một người cũng có thể cảm thấy cảm giác bị bỏ lỡ, bỏ qua một nhịp, hoặc có thể cảm thấy như đã có thêm một nhịp. Một nhịp phụ này được gọi là nhịp ngoại tâm thu. Nhịp ngoại tâm thu xảy ra rất phổ biến, thường vô hại và không cần điều trị.

Cách đo nhịp tim và nhịp mạch

Đo nhịp mạch và nhịp tim bình thường

Khi kiểm tra sức khỏe, bác sĩ có thể đo nhịp tim và nhịp mạch bao gồm:

• Nhịp tim: Chỉ số này thường được xác định bằng dụng cụ nghe tim chuyên dụng  hoặc cũng có thể được đo bằng điện tâm đồ. Bác sĩ có thể tính nhịp tim dựa trên số nhịp mạch vì hai chỉ số này thường bằng nhau.

• Nhịp mạch: Bạn cần đặt lòng bàn tay ngửa, đặt hai ngón tay là ngón trỏ, ngón giữa của bàn tay khác lên vị trí động mạch ở cổ tay hoặc động mạch cổ phía dưới quai hàm, ấn nhẹ để các đầu ngón tay cảm nhận nhịp mạch đập. Nếu nhịp mạch đều, đếm số mạch đập trong 10 giây rồi nhân cho 6 để lấy số đo trong 1 phút. Chỉ số này cần bắt mạch ở hai tay để so sánh.

Có nhiều loại nhịp tim bất thường khác nhau, thông thường phổ biến nhất là rung tâm nhĩ. Các chứng nhịp tim nhanh có thể bao gồm:

Các chứng nhịp tim chậm như block nhĩ thất (AV), block nhánh phải và hội chứng tim nhịp nhanh-chậm (tachy-brady syndrome).

Cách duy trì nhịp tim người bình thường

Cách duy trì nhịp tim bình thường

Nhịp tim khỏe mạnh đóng vai trò rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe tim mạch. Thói quen tập luyện thể dục là một trong những yếu tố giúp thúc đẩy nhịp tim bình thường và khỏe mạnh. Bạn có thể thực hiện một số lời khuyên về lối sống và chế độ ăn uống sau đây để bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Thay đổi lối sống lành mạnh

Bạn có thể cân nhắc thay đổi một số yếu tố bao gồm:

• Giảm căng thẳng: Sự căng thẳng có thể góp phần làm tăng nhịp tim và huyết áp. Một số cách giúp bạn giảm căng thẳng có thể bao gồm hít thở sâu, tập yoga, thiền định hoặc nghe bản nhạc bạn yêu thích.

• Tránh thuốc lá: Trong thuốc lá có chứa nicotin, đây là chất gây nghiện, làm kích thích sản sinh adrenaline nên khiến tim đập nhanh. Khi nhịp tim trở nên nhanh hơn và huyết áp cao sẽ dẫn đến bệnh tăng huyết áp.

• Giảm cân: Trọng lượng cơ thể cao, đồng nghĩa với việc tim phải làm việc nhiều hơn để cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cho tất cả các khu vực của cơ thể, gây tăng nhịp tim. Bên cạnh đó, tình trạng thừa cân sẽ làm gia tăng tổng mức cholesterol trong máu làm tăng nguy cơ xuất hiện các bệnh tim mạch khác.

Chế độ ăn uống lành mạnh

Để có sức khỏe tim mạch tốt nói riêng cũng như sức khỏe tổng thể nói chung, bạn cần xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh với các lưu ý sau đây:

• Thực phẩm giàu khoáng chất: Magie, natri, canxi, kali là những khoáng chất rất cần thiết cho cơ thể. Tình trạng thiếu hụt các khoáng chất này có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim. Đặc biệt, magie còn có vai trò quan trọng trong việc ổn định dẫn truyền tín hiệu thần kinh và sự co cơ tim, từ đó giúp tim đập bình thường.

• Thực phẩm giàu axit béo omega-3: Nhiều nghiên cứu cho thấy việc bổ sung omega-3 vào chế độ ăn hàng ngày có thể giúp bạn ngăn chặn rối loạn nhịp tim và giảm nguy cơ tử vong do đau tim, đột quỵ ở người có tiền sử bệnh tim.

• Thực phẩm giàu chất xơ và vitamin: Trái cây và rau quả là nguồn thực phẩm giàu chất xơ tốt cho sức khỏe. Chất béo xấu trong máu cao là nguyên nhân gây ảnh hưởng đến nhịp tim. Vì vậy, người bệnh cần bổ sung chất xơ để giảm hấp thu lượng chất béo có hại, nhờ đó giảm bớt các yếu tố nguy cơ gây rối loạn nhịp tim.

Những thông tin trên hy vọng có thể giúp bạn hiểu hơn về nhịp tim bao nhiêu là bình thường và cách duy trì chỉ số này. Một sức khỏe tốt sẽ giúp bạn hạn chế được các vấn đề khiến nhịp tim bất thường. Do đó, bạn hãy thay đổi lối sống lành mạnh ngay từ bây giờ thông qua việc tập luyện và ăn uống hợp lý để giúp trái tim luôn khỏe mạnh nhé!

Hoàng Trí | HELLO BACSI

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Hai 20, 2020 | Lần cập nhật cuối: Tháng Hai 21, 2020

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc