Dị ứng thức ăn: Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị đơn giản

Dị ứng thức ăn: Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị đơn giản

Bạn bị đau bụng, khó tiêu, nổi mề đay hoặc sưng mặt sau khi ăn? Hãy cẩn thận! Đây có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị dị ứng thức ăn hay dị ứng thực phẩm.

Dị ứng thực phẩm vốn được xem là không nguy hiểm. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, trong một số trường hợp, dị ứng thực phẩm có thể gây tử vong nếu không được can thiệp kịp thời.

Vậy những triệu chứng của dị ứng thực phẩm là gì? Hiểu rõ về tình trạng này có thể giúp bạn chủ động hơn trong việc điều trị cũng như kiểm soát các triệu chứng dị ứng thực phẩm. Xem ngay những chia sẻ dưới đây của Hello Bacsi để hiểu hơn về triệu chứng cũng như cách chữa dị ứng thức ăn hiệu quả bạn nhé!

Tìm hiểu chung

Dị ứng thức ăn (dị ứng thực phẩm) là gì?

Dị ứng thực phẩm là phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể lầm tưởng một loại đồ ăn nào đó là có hại. Ngay cả một lượng nhỏ thực phẩm gây dị ứng cũng có thể tạo ra các dấu hiệu và triệu chứng như rối loạn tiêu hóa, phát ban, nổi mề đay hoặc sưng đường hô hấp. Các loại dị ứng thức ăn mà bạn có thể gặp là dị ứng hải sản, dị ứng cua đồng, dị ứng tôm, dị ứng thịt bò, dị ứng đậu phộng, dị ứng sữa….

Dị ứng thực phẩm rất dễ bị nhầm với tình trạng không dung nạp thực phẩm. Điều khác biệt là chứng không dung nạp thức ăn thường ít nghiêm trọng hơn và không liên quan đến hệ miễn dịch.

Những ai thường gặp phải vấn đề này?

Tất cả mọi người đều có khả năng bị dị ứng thực phẩm. Tuy nhiên, dị ứng thực phẩm ở trẻ em thường phổ biến nhất, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi. Có đến 6 – 8% trẻ bị dị ứng thức ăn và khoảng 4% người trưởng thành gặp phải vấn đề này.

Triệu chứng dị ứng thực phẩm

đau bụng do dị ứng thức ăn

Một số dấu hiệu của dị ứng thực phẩm phổ biến là:

  • Dị ứng thức ăn nổi mề đay
  • Dị ứng thức ăn nổi mẩn ngứa
  • Ngứa trong miệng
  • Chóng mặt, choáng hoặc ngất xỉu
  • Thở khò khè, nghẹt mũi hoặc khó thở
  • Đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn
  • Sưng môi, mặt, lưỡi và cổ họng hoặc các bộ phận khác của cơ thể

Các triệu chứng dị ứng thực phẩm thường xuất hiện trong vòng vài phút đến hai tiếng sau khi ăn các loại thức ăn gây dị ứng.

Trong một số trường hợp, dị ứng thực phẩm có thể gây sốc phản vệ với những triệu chứng như khó thở, tụt huyết áp đột ngột, mạch đập nhanh, chóng mặt, mất ý thức… Nếu tình trạng này không sớm được cấp cứu, có thể dẫn đến nguy cơ tử vong.

Nguyên nhân gây dị ứng thực phẩm

thực phẩm gây dị ứng thức ăn
Cơ thể quá mẫn cảm với hoạt chất trong thực phẩm là nguyên nhân chủ yếu của vấn đề này. Khi dùng các loại thức ăn gây dị ứng, hệ miễn dịch sẽ sản sinh kháng thể IgE để trung hòa các dị nguyên.Đến lần tiếp theo bạn ăn, kháng thể IgE sẽ cảm nhận và gửi tín hiệu đến hệ miễn dịch để giải phóng histamine vào máu. Lúc này, các triệu chứng dị ứng như nổi mề đay, buồn nôn… sẽ xảy ra. Các thực phẩm dễ gây dị ứng:
  • Sữa gây ra vấn đề dị ứng sữa tươi
  • Trứng, ví dụ như dị ứng lòng trắng trứng gà
  • Dị ứng đậu phộng
  • Lúa mì, biểu hiện qua việc uống rượu đỏ mặt, uống bia đỏ mặt, là tình trạng dị ứng bia, rượu
  • Đậu nành gây dị ứng sữa đậu hành
  • Dị ứng hải sản
Ngoài ra, có một số yếu tố làm tăng nguy cơ bị dị ứng thực phẩm như:
  • Tiền sử gia đình
  • Mắc các dị ứng khác
  • Tuổi tác
  • Bệnh hen

Chẩn đoán và điều trị

chữa dị ứng thức ăn

Làm sao để chẩn đoán dị ứng thực phẩm?

Để xác định một người có bị dị ứng thực phẩm hay không, bác sĩ thường:

  • Kiểm tra các triệu chứng dị ứng thực phẩm mà người bệnh gặp phải
  • Khám sức khỏe tổng quát
  • Đặt câu hỏi về thực đơn ăn uống
  • Sinh thiết da
  • Xét nghiệm máu
  • Kiểm tra yếu tố tâm lý

Đâu là cách chữa dị ứng thức ăn nhanh nhất?

Làm gì khi bị dị ứng thức ăn? Bị dị ứng đồ ăn nên làm gì hay bị dị ứng thức ăn phải làm sao? Có nên dùng thuốc dị ứng thức ăn và dị ứng thức ăn uống thuốc gì? Đây là những băn khoăn rất thường gặp khi thấy các biểu hiện của dị ứng thực phẩm.

Đối với phản ứng nhẹ, bạn có thể dùng thuốc không kê toa hoặc thuốc kháng histamin để làm giảm các triệu chứng. Những loại thuốc này có thể dùng sau khi tiếp xúc với thực phẩm gây dị ứng để giúp giảm ngứa hoặc phát ban. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thuốc kháng histamin không dùng cho phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Đối với phản ứng dị ứng nghiêm trọng, bạn có thể cần đi khám và có thể được tiêm epinephrine. Nhiều người bị dị ứng phải được điều trị với autoinjector epinephrine. Thiết bị này là sự kết hợp giữa ống tiêm và kim giấu tiêm một liều duy nhất của thuốc khi ép vào đùi.

Phòng ngừa

Những cách chữa dị ứng thức ăn hiện nay chỉ chủ yếu tập trung vào thuyên giảm triệu chứng chứ không thể điều trị tận gốc. Do đó, chủ động phòng ngừa dị ứng thực phẩm vẫn luôn được ưu tiên. Để thực hiện, bạn cần:

  • Tránh ăn các thực phẩm gây dị ứng
  • Tập thói quen đọc nhãn thực phẩm trước khi dùng
  • Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ
  • Nhờ bác sĩ kê đơn epinephrine khẩn cấp nếu thường xuyên bị dị ứng thực phẩm

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào về dị ứng thực phẩm, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Food Allergy. https://medlineplus.gov/foodallergy.html. Ngày truy cập 14/11/2016

Food Allergy. http://acaai.org/allergies/types/food-allergy. Ngày truy cập 14/11/2016

Food allergy. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/food-allergy/basics/definition/con-20019293. Ngày truy cập 14/11/2016

Food allergy https://www.nhs.uk/conditions/food-allergy/ Ngày truy cập 14/11/2016

Food Allergy https://medlineplus.gov/foodallergy.html Ngày truy cập 14/11/2016

Ferri, Fred. Ferri’s Netter Patient Advisor. Philadelphia, PA: Saunders / Elsevier, 2012. Bản in. Trang 271

Porter, R. S., Kaplan, J. L., Homeier, B. P., & Albert, R. K. (2009). The Merck manual home health handbook. Whitehouse Station, NJ, Merck Research Laboratories. Bản in. Trang 1118

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Giang Lê Cập nhật: 21/10/2022
Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư