Hơi thở đầu tiên của con là khoảnh khắc mẹ chờ đợi suốt 9 tháng. Nhưng để hơi thở ấy được khỏe mạnh, bình an – mẹ cần chuẩn bị từ hôm nay. Ngay từ những tháng cuối thai kỳ, mẹ đã có thể chuẩn bị cho con một nền tảng hô hấp vững vàng – để hơi thở đầu tiên của con không bị gián đoạn bởi những mối nguy tiềm ẩn như virus hợp bào hô hấp (Respiratory Syncytial Virus – RSV). Không ít em bé chào đời khỏe mạnh nhưng đã phải nhập viện vì nhiễm phải loại virus này [1]. Bài viết sau sẽ giúp cha mẹ hiểu hơn về tình trạng nhiễm RSV ở trẻ em cũng như cách để bảo vệ hơi thở đầu đời cho con.
Hơi thở đầu đời của con có thể bị đe dọa bởi RSV
Nhiều cha mẹ vẫn nghĩ rằng chỉ những em bé sinh non hay có bệnh nền mới có nguy cơ bị RSV tấn công gây bệnh nặng. Họ tin rằng RSV chỉ gây triệu chứng nhẹ như cảm lạnh ở trẻ khỏe mạnh, sinh đủ tháng. Thực tế, RSV có thể lây cho mọi trẻ, nhưng nguy cơ bệnh nặng cao hơn ở trẻ sơ sinh, đặc biệt dưới 6 tháng tuổi hoặc có bệnh nền [2]. Theo một nghiên cứu trên hơn hai nghìn trẻ dưới 2 tuổi nhập viện vì nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, có đến 79% trẻ trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không mắc bất kỳ bệnh lý nền nào [1].
Nguyên nhân lý giải cho điều này có thể được cho là do hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện [3]. Do đó, giai đoạn này được ví như một “khoảng trống miễn dịch”– khi lớp bảo vệ tự nhiên từ mẹ bắt đầu suy giảm, nhưng hệ miễn dịch của bé vẫn chưa hoạt động hiệu quả. Từ đó, các tác nhân gây bệnh, chẳng hạn như virus RSV dễ dàng xâm nhập và gây bệnh nặng ở đường hô hấp.
Một nguyên nhân khác được cho là liên quan đến cấu trúc đường thở. RSV gây ra nhiễm trùng đường hô hấp bằng cách xâm nhập vào các tế bào lót đường thở và phế nang ở phổi, gây viêm, phù nề và tắc nghẽn đường hô hấp. Với trẻ nhỏ và đặc biệt trẻ sơ sinh, số lượng phế nang và đường thở vốn đã nhỏ hơn đáng kể so với người lớn, nên chỉ một lượng dịch viêm nhỏ cũng đủ gây khó thở, thở khò khè hoặc tím tái – biểu hiện đặc trưng của viêm tiểu phế quản do RSV [4].
Hành động nhỏ trong thai kỳ – món quà lớn cho hơi thở đầu đời của con
Thai kỳ là thời điểm vàng để mẹ chủ động bảo vệ con mà mẹ không cần đợi đến khi con chào đời mới bắt đầu. Ngay từ trong thai kỳ, mẹ đã có thể chuẩn bị cho con một nền tảng hô hấp vững vàng. Đây là bước đi thông minh và đầy yêu thương.
Ngay từ khi còn trong bụng mẹ, em bé đã được nhận tấm khiên bảo vệ đầu tiên – đó là kháng thể IgG, được truyền qua nhau thai trong suốt thai kỳ [5]. Món quà tự nhiên này giúp bé chống lại nhiều loại vi khuẩn và virus trong vài tháng đầu sau sinh. Quá trình này bắt đầu từ khoảng tuần thai thứ 13 và tăng lên cho đến khi sinh, trong đó tam cá nguyệt thứ 3 là giai đoạn diễn ra mạnh mẽ nhất [6]. Và đây được xem là lớp lá chắn đầu tiên giúp bé chống lại các nguy cơ trong giai đoạn sơ sinh, khi hệ miễn dịch của con còn chưa hoàn thiện.
Chính vì vậy, trong thời gian mang thai, mẹ cần chú ý chăm sóc sức khỏe đúng cách và đúng thời điểm. Trong các buổi khám thai, đặc biệt là trong tam cá nguyệt thứ 3, hãy chủ động tham vấn bác sĩ về các giải pháp hỗ trợ bảo vệ bé khỏi RSV ngay từ khi bé còn trong bụng mẹ [7]. Việc trao đổi trực tiếp với bác sĩ không chỉ là một bước tham khảo thông tin, mà là nền tảng quan trọng để xây dựng chiến lược bảo vệ tối ưu cho trẻ. Bác sĩ sẽ giúp đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe của mẹ, bối cảnh gia đình, môi trường sống và các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn mà cha mẹ khó tự nhận biết cũng như cung cấp thêm thông tin về các giải pháp hỗ trợ bảo vệ bé phù hợp khi bé còn trong bụng mẹ.
Hành động nhỏ của mẹ trong thai kỳ – từ việc giữ gìn sức khỏe đến chủ động tìm hiểu thông tin và tham vấn y tế – đều là những món quà vô giá dành cho hơi thở đầu tiên khỏe mạnh của bé. Khi cha mẹ được trang bị đầy đủ kiến thức về RSV và các biện pháp phòng ngừa phù hợp, trẻ sẽ có cơ hội được sinh ra, lớn lên trong một môi trường an toàn và ít rủi ro hơn. Việc phòng ngừa chủ động không chỉ giúp giảm nguy cơ nhiễm RSV mà còn góp phần hạn chế những ảnh hưởng hô hấp kéo dài trong tương lai.
Lưu ý: Thông tin về sức khỏe trong tài liệu này chỉ được cung cấp cho mục đích giáo dục và không nhằm mục đích thay thế việc tham khảo ý kiến với chuyên gia tại các cơ sở y tế. Tất cả các quyết định liên quan đến việc chăm sóc bệnh nhân phải được thực hiện bởi chuyên gia tại các cơ sở y tế dựa trên việc xem xét các đặc điểm riêng biệt của từng bệnh nhân và dựa trên đánh giá và điều trị của nhân viên y tế.
PP-A1G-VNM-0256
