Giúp bệnh nhân ung thư đối phó với tác dụng phụ của hóa trị liệu

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Trước khi bắt đầu điều trị ung thư gan, hầu hết bệnh nhân đều lo lắng về tác dụng phụ của hóa trị liệu và muốn biết chúng sẽ gây ra những ảnh hưởng gì đối với cơ thể.

Hầu hết bệnh nhân ung thư gan chỉ gặp phải một số phản ứng phụ, một số khác có nhiều hơn và số còn lại thì không gặp bất cứ phản ứng nào trong quá trình điều trị. Việc tìm rõ nguyên nhân cũng như giải pháp phần nào giúp bệnh nhân ung thư gan yên tâm hơn trong lộ trình hóa trị liệu của mình.

Tại sao lại có những phản ứng phụ?

Liệu pháp điều trị ung thư là phương pháp điều trị có tác động cực kỳ mạnh đến cơ thể để có thể diệt các tế bào ung thư đang di căn nhanh. Vì những loại thuốc điều trị ung thư tác động đến toàn bộ cơ thể nên chúng có thể phá hủy luôn những tế bào bình thường và khỏe mạnh. Và chính những ảnh hưởng trên, các tế bào bình thường này làm gia tăng nguy cơ gây ra các phản ứng phụ.

Mặc dù hầu hết các phản ứng phụ không nghiêm trọng như người bệnh tưởng tượng, nhưng vì những tin đồn không chính xác, bệnh nhân thường lo lắng rất nhiều về việc dùng hóa trị liệu.

Các tế bào bình thường có nhiều khả năng bị ảnh hưởng bởi phương pháp hóa trị liệu là các tế bào máu được tạo ra trong tủy xương, rễ tóc, các mô ở họng và các tế bào sinh sản.

Khi sử dụng các phương pháp điều trị ung thư gan, bệnh nhân thường gặp các phản ứng phụ bao gồm nôn mửa, rụng tóc và mệt mỏi. Các phản ứng phụ thường gặp khác bao gồm bầm tím, chảy máu và nhiễm trùng. Tuy nhiên, những tình trạng trên có thể được khắc phục nếu bệnh nhân biết được những phương pháp đối phó với chúng hiệu quả.

Chống nôn và ói mửa

Để chống nôn, bạn có thể thay đổi chế độ ăn uống và dùng thuốc chống buồn nôn. Những loại thuốc này có nhiều loại khác nhau và mỗi loại có thể phù hợp với người này nếu loại khác không phù hợp. Đôi khi bạn cần phải thử một số loại thuốc khác nhau để tìm được loại thuốc phù hợp. Nếu loại thuốc đó không phát huy tác dụng, bạn nên yêu cầu bác sĩ kê toa một loại thuốc khác hoặc sử dụng kết hợp các loại thuốc khác với nhau.

Ngoài ra, bạn có thể thử các phương pháp sau đây để giúp chống buồn nôn và nôn mửa:

√ Không ăn quá nhiều trước khi tiến hành phương pháp hóa trị. Bạn nên chia khẩu phần ăn ra thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày thay vì ăn một, hai hoặc ba bữa ăn lớn mỗi ngày;

√ Uống nước hoặc chất lỏng một giờ trước hoặc sau bữa ăn tốt hơn là việc vừa ăn vừa uống nước;

√ Ăn chậm lại;

√ Không ăn các món ăn quá ngọt, đồ chiên hoặc giàu chất béo, các món cay hoặc chua;

Tôi nên làm gì khi bị rụng tóc?

Rụng tóc là tình trạng thường thấy ở các bệnh nhân ung thư trải qua tiến trình hóa trị.

Rụng tóc có thể ảnh hưởng đến tinh thần của bệnh nhân rất nhiều. Tuy nhiên, không phải tất cả các phương pháp hóa trị liệu đều gây ra rụng tóc. Một số bệnh nhân chỉ mất một lượng tóc không đáng kể. Nếu tình trạng này xảy ra, hầu hết tóc sẽ mọc trở lại sau khi liệu trình điều trị kết thúc. Mái tóc mới thường mượt mà hơn, dày hơn trước và tối màu hơn. Bạn hãy thử:

√ Sử dụng dầu gội loại nhẹ;

√ Sử dụng lược mềm để chải tóc;

√ Sử dụng nhiệt thấp nếu bạn sấy tóc;

√ Khi bạn cuốn tóc, không sử dụng lọn tóc hoặc bàn chải;

√ Không uốn hoặc nhuộm tóc trong quá trình hóa trị liệu;

Thử cắt các kiểu tóc ngắn. Kiểu tóc ngắn sẽ làm cho tóc của bạn trông dày và nhiều hơn. Nó cũng có thể làm cho bạn cảm thấy sạch sẽ và thoải mái nếu tóc của bạn bị rụng vào thời điểm này.

Tôi nên làm gì để giảm bớt cơn mệt mỏi của mình?

Mệt mỏi là một trong những phản ứng phụ phổ biến nhất trong khi dùng liệu pháp hóa trị. Một số người cảm thấy hơi mệt mỏi , có những người hoàn toàn kiệt sức và không có khả năng làm bất cứ việc gì.

Người bệnh thường bị mệt mỏi ngay từ thời điểm bắt đầu và kết thúc quá trình điều trị. Cũng giống như những phản ứng phụ khác, sự mệt mỏi sẽ kết thúc khi điều trị xong. Bệnh nhân nên thực hiện những điều sau để giảm bớt lo âu và mệt mỏi:

√ Có thời gian nghỉ ngơi thích hợp, vì nếu bạn nghỉ ngơi quá nhiều và hiếm khi vận động nhẹ  có thể khiến cơ thể thêm mệt mỏi. Cách tốt nhất là nghỉ ngơi một vài lần trong ngày. Nếu bạn bị mất ngủ, tham khảo ý kiến bác sĩ để tìm cách khắc phục;

√ Tham vấn bác sĩ hoặc y tá về việc có nên tập thể dục khi đang điều trị hay không. Việc vận động với những bài luyện tập nhẹ nhàng như đi bộ có thể giúp bạn tránh khỏi sự mệt mỏi;

√ Ăn thực phẩm có nhiều chất dinh dưỡng và uống nhiều nước;

√ Không làm các công việc nặng nhọc. Bạn chỉ nên làm những điều cần thiết nhất.

Để chiến đấu với căn bệnh ung thư gan cũng như những tác dụng phụ khi dùng hóa trị, bệnh nhân cần nghỉ ngơi và có một chế độ dinh dưỡng hợp lý nhé.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Năm 27, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Năm 26, 2017

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc