Bạn có nằm trong nhóm nguy cơ bị ung thư gan? (Phần 2)

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

phần 1, Hello Bác sĩ đã đề cập đến các nguy cơ gây nên bệnh ung thư gan bao gồm yếu tố di truyền, tuổi tác, cơ thể đã mắc viêm gan mạn hoặc xơ gan.  

Trong phần 2 này, chúng tôi tiếp tục giới thiệu những yếu tố nguy cơ của bệnh ung thư gan khác như: tình trạng béo phì, bệnh tiểu đường, hút thuốc lá, và do nhiễm các hóa chất hoặc một số loại kí sinh trùng. Hãy cùng theo dõi, ngẫm nghĩ xem bạn có nguy cơ mắc bệnh và biết cách phòng tránh!

Tiểu đường tuýp 2

Người bị tiểu đường tuýp 2 có xu hướng trở nên thừa cân hay béo phì, tình trạng đã được đề cập phía trên, có thể gây ra các vấn đề về gan. Nguy cơ thậm chí còn cao hơn ở những người có những yếu tố nguy cơ khác như sử dụng nhiều rượu hay viêm gan siêu vi mạn.

Bệnh chuyển hóa di truyền

Di truyền có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư gan. Một vài bệnh lý chuyển hóa thì có tính chất di truyền. Ví dụ như bệnh quá tải sắt làm cơ thể hấp thu quá mức sắt từ thức ăn. Sắt là thành phần cấu trúc của nhiều cơ quan trong cơ thể kể cả gan. Dư sắt có thể dẫn đến xơ gan hay ung thư gan. Những bệnh hiếm gặp khác có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan bao gồm:

  • Tyrosin máu
  • Thiếu men alpha1-antitrypsin
  • Bệnh Porphyria cutanea tarda (chậm chuyển hóa porphyrin)
  • Bệnh dự trữ glycogen
  • Bệnh Wilson.

Chất aflatoxin trong nấm mọc ra ở một số thức ăn

Aflatoxin là chất có thể gây ra ung thư gan. Nó được tạo ra từ nấm trong hạt đậu, lúa mì, đậu nành, hạt mọc dưới đất, bắp và gạo. Khi ở trong môi trường ẩm và ấm, những loại nấm này sẽ phát triển và nhiễm vào thức ăn.

Khí hậu ấm như các quốc gia nhiệt đới thì thích hợp cho sự mọc của aflatoxin, nhưng có thể hiện diện bất cứ đâu trên thế giới. Ở các nước phát triển, những sản phẩm thường xuyên được kiểm tra aflatoxin.

Phơi nhiễm kéo dài với những chất này là một yếu tố nguy cơ chính của ung thư gan. Nguy cơ này thậm chí còn cao hơn trên những người đang bị viêm gan B hay C.

Nhiễm vinyl chloride và thorium dioxide (thorotrast) trong quá trình lao động ở một số ngành nghề

Vinyl chloride là một chất hóa học để chế tạo nhựa, trong khi thorotrast là chất cản quang hóa học dùng để tiêm vào cơ thể để chụp X-quang. Những hóa chất này có thể tăng nguy cơ của ung thư mạch máu trong gan khi phơi nhiễm trong thời gian dài. Nó cũng làm tăng nguy cơ ung thư đường mật và ung thư tế bào gan, nhưng ở mức độ thấp hơn nhiều.

Các biện pháp phòng ngừa đã được thực hiện nhằm hạn chế sử dụng vinyl chloride và Thorotrast. Thorotrast không còn được sử dụng và việc tiếp xúc của công nhân đối với vinyl chloride cũng được kiểm soát nghiêm ngặt.

Bạn dùng steroid đồng hóa trong quá trình tập luyện thể thao

Steroid đồng hóa là một chất cấm thường được sử dụng ở các vận động viên để tăng kích thước và sức mạnh cơ bắp. Sử dụng steroid đồng hóa dài hạn có thể làm tăng nhẹ nguy cơ ung thư tế bào gan. Steroid giống cortisone, ví dụ như hydrocortisone, prednisone và dexamethasone, có mang những yếu tố nguy cơ này.

Tiếp xúc kim loại asen (thạch tín), đặc biệt có nhiều trong nước

Nước có chứa độc tố asen tăng nguy cơ một số loại ung thư gan khi phơi nhiễm thời gian dài. Tình trạng này khá phổ biến ở vùng Đông Á.

Nhiễm ký sinh trùng

Nhiễm ký sinh trùng có thể gây bệnh sán máng có thể là nguyên nhân gây tổn thương gan và dẫn đến ung thư gan. Nhiễm ký sinh trùng thường gặp ở châu Á, châu Phi và Nam Mỹ.

Uống rượu nhiều

Lạm dụng rượu là một nguyên nhân dẫn đến xơ gan, và có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan. Nguy cơ này thậm chí còn cao hơn nếu họ uống lượng nhiều (ít nhất 6 đơn vị cồn chuẩn một ngày).

Béo phì

Thừa cân có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ và sau đó là xơ gan. Một tình trạng gây nên sự phát triển của mô mỡ trong gan ở những người uống ít hay không uống rượu (gọi là bệnh gan thoái hóa mỡ không do rượu) là béo phì. Bệnh này còn được gọi là NASH (viêm gan thoái hóa mỡ không do rượu) và có thể diễn tiến thành xơ gan.

Hút thuốc lá

Hút thuốc tàn phá sức khỏe của bạn theo nhiều cách. Hút thuốc tăng nguy cơ bị ung thư gan. Ngưng hút thuốc có thể làm giảm nguy cơ này, nhưng bạn vốn đã hình thành nên nguy cơ, vì vậy tỷ lệ mắc bệnh của bạn vẫn cao hơn những người chưa từng hút thuốc. 23% số trường hợp ung thư gan ở Anh có liên quan tới việc phơi nhiễm với khói thuốc lá.

Thuốc viên ngừa thai

Ở một vài trường hợp hiếm, thuốc viên ngừa thai hay còn gọi là thuốc uống tránh thai có thể gây ra những khối u lành gọi là u tuyến gan. Nhưng nó không được biết liệu có làm tăng nguy cơ ung thư gan hay không. Cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa để cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa thuốc viên ngừa thai và ung thư gan.

Hello Health Group không đưa ra những lời khuyên, chẩn đoán hay phương pháp điều trị.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Tư 27, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Một 3, 2018

Bài có nhiều người đọc