home

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Viêm loét đại trực tràng chảy máu: làm sao nhận biết và điều trị hiệu quả?

Tìm hiểu chung|Triệu chứng|Nguyên nhân|Chẩn đoán và điều trị |Biến chứng
Viêm loét đại trực tràng chảy máu: làm sao nhận biết và điều trị hiệu quả?

Viêm loét đại trực tràng chảy máu là bệnh lý tương đối nghiêm trọng. Hiện nay, bệnh đang có xu hướng gia tăng ở các nước phát triển, đặc biệt thường xảy ra ở những người trẻ tuổi với tỉ lệ ở nam và nữ tương đương nhau.

Bệnh có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nguy hiểm do thường được phát hiện muộn. Vậy làm thế nào để nhận biết sớm và điều trị hiệu quả bệnh viêm loét đại trực tràng chảy máu để phòng tránh các biến chứng? Mời bạn cùng tìm hiểu bài viết sau đây.

Tìm hiểu chung

Viêm loét đại trực tràng chảy máu là gì?

Viêm loét đại trực tràng chảy máu là bệnh lý mạn tính và có tính chất tự miễn. Đặc trưng của bệnh là hiện tượng viêm loét, chảy máu và rối loạn chức năng ở đại trực tràng. Những tổn thương mà bệnh gây ra lan tỏa ở lớp niêm mạc và dưới niêm mạc, không xâm phạm đến lớp cơ, vị trí tổn thương chủ yếu ở vùng trực tràng và giảm dần cho đến đại tràng phải.

Đây là bệnh lý rất phổ biến về đường tiêu hóa, độ tuổi khởi phát bệnh là từ 15 – 40 tuổi. Tuy nhiên, bệnh thường không được chẩn đoán và điều trị kịp thời nên có thể dễ dàng để lại các hậu quả đáng tiếc cho bệnh nhân.

Triệu chứng

Triệu chứng viêm loét đại trực tràng chảy máu

triệu chứng viêm loét đại trực tràng chảy máu

Tùy theo mức độ tổn thương mà dấu hiệu viêm loét đại trực tràng chảy máu có thể khác nhau ở mỗi bệnh nhân. Nhìn chung, các triệu chứng điển hình nhất bao gồm:

  • Đau bụng là triệu chứng hay gặp, cơn đau khiến bệnh nhân phải đi đại tiện ngay. Mức độ có thể từ cảm giác khó chịu nhẹ đến đau bụng hoặc đau quặn bụng.
  • Rối loạn phân: đại tiện phân lỏng hoặc có nhầy máu nhiều lần trong ngày, phân có máu đỏ, nếu nặng hơn có khi chỉ thấy toàn nhầy máu mà không có phân. Bệnh nhân thường có tình trạng mót rặn khi đi đại tiện.
  • Các trường hợp nhẹ, triệu chứng đại tiện nhầy máu chỉ xuất hiện dưới 4 lần/ ngày, người bệnh không có thay đổi về thể trạng, không bị thiếu máu hay giảm protein máu. Đau bụng nhẹ hoặc chuột rút có thể xảy ra do cơ đại tràng bị co thắt đột ngột.
  • Ở mức độ trung bình, bệnh thường khởi đầu bằng biểu hiện đau quặn bụng, rồi đại tiện phân máu, có thể xảy ra vào ban đêm nhưng số lần đại tiện thường dưới 6 lần/ngày. Có thể kèm theo sốt nhẹ và giảm protein máu làm bệnh nhân mệt mỏi.
  • Giai đoạn tiến triển nặng, người bệnh có thể đại tiện nhầy máu hơn 6 lần/ ngày và xảy ra nhiều nhất khi về đêm. Kèm theo đó là cảm giác đau rát, buốt hậu môn và mót rặn. Cơ thể bệnh nhân suy sụp và hốc hác do mất nước, thậm chí có biểu hiện sốc như nhịp tim nhanh, huyết áp hạ, thiếu máu, sốt cao và bụng trướng.

Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể gặp phải các triệu chứng ngoài tiêu hóa như: sưng đau các khớp, đau vùng thắt lưng và cùng chậu, viêm màng bồ đào,…

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây viêm loét đại trực tràng chảy máu

Đến nay vẫn chưa thể xác định rõ ràng đâu là nguyên nhân gây ra bệnh. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng bệnh có thể liên quan đến các yếu tố sau:

Yếu tố gen

Khoảng 20% số người bị viêm loét đại trực tràng chảy máu có người thân trong gia đình mắc bệnh lý này. Trong một nghiên cứu ở Nhật đã nhận thấy những người có gen HLA-DRB1*1502 (DR2) có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những người có gen DR4.

Yếu tố nhiễm khuẩn

Nhiễm khuẩn ruột là yếu tố nguy cơ có thể liên quan đến sự khởi phát hay những đợt tái phát của bệnh. Trường hợp tái phát thường liên quan đến các vi khuẩn gây nhiễm trùng đường ruột như clostridium difficile, E. coli và salmonella, shigella, campylobacter.

Yếu tố miễn dịch

Hai tự kháng thể pANCA (perinuclear antineutrophil cytoplasmic antibodies ) và ASCA (anti – Sacharomyces cerevisiae antibodies ) được xác định dương tính ở 80% bệnh nhân bị viêm loét đại trực tràng chảy máu. Đặc biệt tỷ lệ pANCA dương tính cao hơn đối với những bệnh nhân có kết hợp viêm xơ chít hẹp đường mật tiên phát.

Yếu tố môi trường

Chế độ ăn uống thiếu khoa học, nhiều đồ chiên rán, đồ cay nóng, hút thuốc và sử dụng đồ uống có cồn,… có thể làm tăng khả năng mắc bệnh và khiến bệnh ngày càng trở nên trầm trọng. Bên cạnh đó, phụ nữ dùng thuốc tránh thai thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 2,5 lần so với người khác.

Yếu tố tâm sinh lý

Căng thẳng, stress kéo dài là một trong những yếu tố nguyên nhân dẫn đến các bệnh về đường tiêu hóa, bao gồm cả viêm loét đại trực tràng chảy máu.

Chẩn đoán và điều trị

Chẩn đoán viêm loét đại trực tràng chảy máu

Trước khi đưa ra hướng điều trị thích hợp, bác sĩ cần xác định chắc chắn bạn đang mắc bệnh viêm loét đại trực tràng chảy máu dựa vào triệu chứng lâm sàng kết hợp với các biểu hiện khi nội soi và sinh thiết đại trực tràng.

Đồng thời, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số phương pháp khác để khai thác thông tin cho việc kết luận được chính xác nhất. Các phương pháp này có thể là:

  • Xét nghiệm phân
  • Xét nghiệm máu
  • Chụp X-quang khung đại tràng
  • CT scan ổ bụng

Điều trị viêm loét đại trực tràng chảy máu

viêm loét đại trực tràng chảy máu

Việc điều trị viêm loét đại trực tràng chảy máu cần được diễn ra càng sớm càng tốt, ngay sau khi phát hiện mắc bệnh. Trì hoãn điều trị có thể làm xuất hiện các biến chứng nguy hiểm đối với sức khỏe người bệnh.

Thông thường, viêm loét đại trực tràng chảy máu sẽ được điều trị bằng phương pháp nội khoa. Các thuốc được dùng phối hợp có thể là corticoid, azathioprin, cyclosporin, sulfasalazine và các dẫn chất. Tùy theo giai đoạn bệnh cũng như tình trạng sức khỏe mà bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ cụ thể đối với từng bệnh nhân. Riêng các trường hợp nặng gây nhiễm độc, có nguy cơ thủng đại tràng hay các trường hợp bệnh nhân không đáp ứng tốt với điều trị nội khoa thì phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ đại tràng là biện pháp duy nhất để điều trị bệnh.

Trong quá trình điều trị, bệnh nhân cần tuân thủ theo đúng hướng dẫn của bác sĩ. Song song đó, cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng tốt cho hệ tiêu hóa, uống đủ nước, nên ăn thức mềm dễ tiêu, tránh đồ dầu mỡ và cay nóng, không dùng đồ uống có cồn. Đặc biệt, người bệnh cần hạn chế tối đa việc căng thẳng, stress vì có thể làm bệnh tiến triển nặng hơn.

Biến chứng

Biến chứng viêm loét đại trực tràng chảy máu

Biến chứng có thể xảy ra từ mức độ nhẹ đến nghiêm trọng, thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân. Các biến chứng nhẹ của ruột là giả polyp, chỉ xảy ra trong 20% trường hợp, các biến chứng ít gặp hơn là nứt hậu môn, rò và áp-xe hậu môn. Trường hợp nặng hơn, có thể gặp các biến chứng bao gồm:

  • Phình giãn đại tràng nhiễm độc
  • Thủng đại tràng
  • Xuất huyết tiêu hóa trầm trọng
  • Ung thư tiêu hóa

Vì viêm loét đại trực tràng chảy máu được cho là một quá trình viêm nói chung, do đó người bệnh có thể gặp các biến chứng ngoài đại tràng bao gồm: viêm quanh mật quản, viêm khớp, hồng ban nút, viêm da mủ hoại thư, viêm xơ đường mật tiên phát, viêm thận bể thận và sỏi.

Viêm loét đại trực tràng chảy máu là bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị sớm. Nếu thấy xuất hiện các triệu chứng bất thường ở đường tiêu hóa, bạn cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và có biện pháp xử lý phù hợp tránh gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Viêm loét đại trực tràng chảy máu. http://hahoangkiem.com/benh-tieu-hoa/viem-loet-dai-truc-trang-chay-mau-2599.html. Ngày truy cập 10/04/2021

Nhận biết và điều trị viêm loét đại trực tràng chảy máu. https://moh.gov.vn/chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia/-/asset_publisher/7ng11fEWgASC/content/nhan-biet-va-ieu-tri-viem-loet-ai-truc-trang-chay-mau. Ngày truy cập 10/04/2021

 

Ảnh tác giả
Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả: Ngân Châu
Ngày cập nhật: 4 tuần trước
x