Giải pháp mới cho bệnh nhân trầm cảm trong chăm sóc ban đầu 

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Hiện nay, trên thế giới có khoảng 350 triệu người ở mọi lứa tuổi đang mắc phải căn bệnh trầm cảm. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), mỗi năm có gần 43.000 người Mỹ tự tử vì là bệnh nhân trầm cảm. Điều này gây ra nỗi đau lớn cho hàng chục nghìn người thân và bạn bè. Không chỉ tại Mỹ, mỗi năm, số người tự tử do trầm cảm ở Việt Nam là 36.000 – 40.000 người. Đây là con số đáng báo động về căn bệnh trầm cảm này.

Để điều trị trầm cảm, ngoài việc gặp chuyên gia sức khỏe tâm thần, nhà trị liệu hoặc tư vấn, bạn cần phải dùng thuốc chống trầm cảm. Việc sử dụng thuốc này có thể gây một số tác dụng phụ không mong muốn. Vì vậy, các nhà khoa học luôn tìm đến những giải pháp an toàn hơn.

Gần đây, một nghiên cứu của các nhà khoa học tại hệ thống Bệnh viện Hamilton (Canada) được công bố trên chuyên san Gastroenterology, những người lớn bị hội chứng ruột kích thích (IBS) giảm đáng kể chứng lo âu hoặc trầm cảm khi được bổ sung lợi khuẩn probiotics. Probiotics có thể xem là một giải pháp mới cho bệnh nhân trầm cảm mà ít bị tác dụng phụ của thuốc.

Hội thảo Cập nhật kiến thức về trầm cảm trong chăm sóc ban đầu

Trầm cảm đứng hàng thứ 2 trong gánh nặng bệnh lý toàn cầu. Có 88% bệnh nhân đến khám đầu tiên tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu có rối loạn tâm thần và chẩn đoán trầm cảm thường bị bỏ qua. Nhận thấy tầm quan trọng của bệnh trầm cảm, vào thứ Bảy ngày 8/9/2018, tại giảng đường của Đại học Y Dược TP. HCM, Hội Bác sĩ gia đình TP. HCM phối hợp với Công ty TNHH Dược phẩm Đông Đô tổ chức Hội thảo Cập nhật kiến thức về trầm cảm trong chăm sóc ban đầu, dành cho 200 – 250 bác sĩ đa khoa, bác sĩ gia đình và bác sĩ các chuyên khoa gồm Nội tổng quát, Thần kinh, Tiêu hóa, Nội tiết, Nhi, Sản, Lão… đang làm việc tại các cơ sở y tế ở TP. HCM và các tỉnh thành khu vực phía Nam.

Hội thảo gồm các đề tài:

  • Trầm cảm: Gánh nặng bệnh tật, thách thức trong chẩn đoán và điều trị

ThS–BS. Lê Đình Phương, Trưởng khoa Nội Tổng quát, Bác sĩ gia đình và kiểm tra sức khỏe, Bệnh viện FV báo cáo

  • Trục não – ruột – vi khuẩn chí đường ruột: Bằng chứng sử dụng probiotics đối với các rối loạn tâm thần kinh

PGS–TS–BS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nhi, Đại học Y Dược TP. HCM báo cáo

  • Trầm cảm cập nhật kiến thức cho bác sĩ chăm sóc ban đầu

TS–BS. Ngô Tích Linh, Trưởng Bộ môn Tâm thần, Đại học Y Dược TP. HCM báo cáo.

Tại hội thảo, các bác sĩ đã cung cấp rất nhiều thông tin bổ ích về bệnh trầm cảm.

Hội thảo Cập nhật kiến thức về trầm cảm trong chăm sóc ban đầu

Triệu chứng chính của trầm cảm

  • Khí sắc trầm cảm
  • Rối loạn ăn uống
  • Chậm – kích động
  • Giảm giá trị – tội lỗi
  • Mất quan tâm và hứng thú
  • Rối loạn giấc ngủ
  • Mệt mỏi
  • Suy nghĩ khó khăn
  • Ý tưởng tự sát

Các yếu tố có thể dẫn đến rối loạn trầm cảm

  • Rối loạn giấc ngủ
  • Đau mãn tính
  • Bệnh lý thực thể mãn tính (đái tháo đường, bệnh tim mạch…)
  • Các triệu chứng cơ thể không thể lý giải được
  • Thường xuyên đi khám bệnh
  • Tình trạng sau sinh
  • Sang chấn tâm lý và xã hội

Nguy cơ trầm cảm khi mắc các bệnh nội khoa

1. Trầm cảm và bệnh tim mạch

  • Tần suất: 1/3 trường hợp bị trầm cảm sau nhồi máu cơ tim cấp
  • Trầm cảm thường khiến bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim quên nhiều việc, đặc biệt là quên uống thuốc. Khi quên uống thuốc, người đã đặt stent dễ bị tắc lại stent hoặc bệnh nhân dễ bị các biến chứng như suy tim, rối loạn nhịp tim, bị huyết áp tăng cao, dễ gây ra tai biến mạch máu não hay làm mảng xơ vữa tiến triển nhanh hơn.

2. Trầm cảm và đái tháo đường

Trầm cảm và đái tháo đường

  • Tần suất: Bệnh nhân đái tháo đường có khả năng mắc trầm cảm tăng gấp 3 – 5 lần
  • Bệnh nhân đái tháo đường bị trầm cảm càng nặng khả năng tuân thủ chế độ ăn uống và uống thuốc càng giảm.

3. Ung thư và trầm cảm

Tâm lý chung của hầu hết người bệnh sau khi bị chẩn đoán ung thư là đau buồn vì mất đi sức khỏe hoặc cuộc sống từng có. Họ thường tự trách bản thân vì đã không làm gì để phòng tránh bệnh. Một số người dễ rơi vào tuyệt vọng vì tự thương hại cho hoàn cảnh của mình. Việc buồn bã lâu ngày có thể dẫn đến trầm cảm và tăng nguy cơ tử vong.

4. Trầm cảm và đau thần kinh

  • Tỷ lệ trầm cảm ở bệnh nhân đau thần kinh: ≥ 30%
  • Đau thần kinh ảnh hưởng rất nhiều khía cạnh bao gồm: giảm chất lượng cuộc sống, rối loạn giấc ngủ, rối loạn cảm xúc và rối loạn quá trình nhận thức.

Tác dụng phụ của thuốc chống trầm cảm

  • Tác dụng trên hệ Cholinergic (CTC 3 vòng): Khô miệng, tim đập nhanh, nhìn mờ, vã mồ hôi, run, giảm trí nhớ, bí đái, táo bón, mê sảng, lú lẫn, co giật.
  • Tác dụng trên hệ Adrenergic: Chóng mặt, hạ huyết áp khi thay đổi tư thế, tăng nhịp tim phản xạ, bất thường dẫn truyền điện tim.
  • Tác dụng kháng histamine: Tụt huyết áp, buồn ngủ, tăng cân.
  • Nhóm thuốc SSRI (Zoloft, Prozac, Citopam…) ít tác dụng phụ nhất.

Liệu probiotics có giúp giảm căng thẳng?

Tại hội thảo, PGS–TS–BS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nhi, Đại học Y Dược TP. HCM cho biết, khuẩn chí đường ruột là một hệ sinh thái phức tạp ngay bên trong cơ thể chúng ta, tác động qua lại với cơ thể. Khuẩn chí đường ruột giúp tiêu hóa dưỡng chất, sản xuất dưỡng chất thiết yếu (B12, K, folate), bảo vệ cơ thể khỏi hiện tượng viêm, dị ứng và bệnh tự miễn, chống lại tác nhân gây bệnh, giúp điều hòa chuyển hóa năng lượng, chi phối cảm giác chung của cơ thể.

Khuẩn chí đường ruột không chỉ liên quan đến hệ tiêu hóa mà chúng còn tác động tích cực lên não. Nhiều bằng chứng cho thấy khuẩn chí đường ruột có thể cải thiện stress và lo lắng trầm cảm. Bạn có thể tăng cường khuẩn chí đường ruột bằng cách nạp vào probiotics. Đây là những vi sinh vật sống, khi được đưa vào với một lượng vừa đủ, chúng sẽ mang lại lợi ích cho cơ thể.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Chín 11, 2018 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 10, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc