Trong những ngày hè oi bức tại Việt Nam, một ly nước đá lạnh luôn là lựa chọn hàng đầu để giải tỏa cơn khát tức thì. Tuy nhiên, đằng sau cảm giác sảng khoái đó, nhiều người vẫn thắc mắc liệu thường xuyên uống nước đá có tốt không và những thói quen này ảnh hưởng như thế nào đến các cơ quan nội tạng như thận hay hệ tiêu hóa? 

Việc hiểu rõ tác động của nhiệt độ nước đối với cơ thể dựa trên các bằng chứng khoa học y tế sẽ giúp bạn xây dựng một lối sống lành mạnh hơn.

Tác động sức khỏe khi uống nước đá

Nước là thành phần thiết yếu giúp cơ thể duy trì các chức năng bình thường, ngăn ngừa mất nước, táo bón và sỏi thận. Tuy nhiên, nhiệt độ của nước khi đưa vào cơ thể lại tạo ra những phản ứng sinh lý khác nhau.

Cảm giác mát mẻ và hiệu suất vận động

Đối với các vận động viên, nước lạnh (khoảng 5 – 15°C) thường được ưa chuộng hơn vì nó giúp hạ nhiệt độ cơ thể nhanh hơn trong quá trình tập luyện cường độ cao. Việc uống nước đá lạnh trước và trong khi tập luyện giúp cải thiện hiệu suất bền bỉ trong môi trường nóng.

Một điểm thú vị là cơ thể phải tiêu tốn năng lượng để làm ấm nước đá lên bằng với nhiệt độ cơ thể (khoảng 37°C), cụ thể là mất khoảng 5 calo cho mỗi ounce (khoảng 30ml) đá bạn tiêu thụ.

Tác động đến hệ thần kinh và nhịp tim

Theo các nghiên cứu y tế, việc tiêu thụ nước đá có thể gây ra những thay đổi trong điều hòa thần kinh tự chủ. Một nghiên cứu lâm sàng cho thấy uống nước đá có thể làm giảm nhịp tim thông qua việc kích thích dây thần kinh phế vị (vagus nerve) do kích thích nhiệt độ. Điều này cho thấy nước đá không chỉ tác động đến cảm giác mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống tim mạch của chúng ta.

Uống nước lạnh có tác hại gì?

Mặc dù có lợi trong một số trường hợp vận động, nhưng nước lạnh cũng tiềm ẩn những tác động không mong muốn:

• Giảm tiết mồ hôi: Việc uống nước lạnh kích thích các thụ thể nhiệt trong bụng, dẫn đến việc cơ thể tự động giảm tiết mồ hôi một cách độc lập với nhiệt độ  cơ thể và da.
• Ảnh hưởng đến tiêu hóa: Đối với những người mắc bệnh Achalasia (chứng co thắt thực quản – một tình trạng hiếm gặp khiến thực quản khó đưa thức ăn xuống dạ dày), nước lạnh có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng, khiến cơ thắt thực quản dưới không thể thư giãn; đồng thời gây co mạch máu, giảm tiêu hóa đối với chất béo, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng.
• Phản xạ dừng uống nước sớm: Nước lạnh có thể kích hoạt một phản xạ khiến bạn cảm thấy đã đủ nước và ngừng uống trước khi cơ thể thực sự được bù đắp hoàn toàn lượng chất lỏng cần thiết.

Cách giải khát lành mạnh mùa nắng không cần nước đá

Việc cung cấp đủ nước hàng ngày là cực kỳ quan trọng để bảo vệ các mô nhạy cảm, làm trơn và giảm ma sát giữa các khớp, loại bỏ chất thải thông qua bài tiết ở đường đại, tiểu tiện, tiết mồ hôi. Thay vì lạm dụng nước đá, bạn có thể áp dụng các cách sau để vừa giải nhiệt vừa bảo vệ sức khỏe:

• Sử dụng nước ở nhiệt độ phòng hoặc mát nhẹ: Nước ở nhiệt độ khoảng 25°C là lựa chọn cân bằng, giúp bù nước hiệu quả mà không gây sốc nhiệt cho các cơ quan nội tạng. Bởi vì, cơ thể không cần phải tốn năng lượng để làm ấm hoặc làm mát nước trước khi hấp thụ, giúp tránh co thắt dạ dày đột ngột như khi uống nước đá lạnh.
• Tăng hương vị bằng trái cây tươi: Thêm một lát chanh, cam hoặc dâu tây vào nước lọc để tạo cảm giác thanh mát mà không cần dùng đá.
• Bổ sung thực phẩm mọng nước: Ăn nhiều trái cây và rau xanh có hàm lượng nước cao là cách bù nước bền vững và cung cấp thêm vitamin.
• Tận dụng nha đam và hạt chia: Nha đam có đặc tính chống oxy hóa, kháng khuẩn và hỗ trợ quản lý đường huyết. Hạt chia rất giàu Omega-3 và chất xơ (khoảng 34.4g chất xơ/28g hạt) giúp cơ thể giữ nước lâu hơn và hỗ trợ tiêu hóa tốt trong mùa nóng. Bạn có thể nấu nước nha đam hạt chia để uống thay vì uống nước đá liên tục.

Những câu hỏi liên quan về thói quen uống nước đá

Dưới đây là lời giải đáp cho những thắc mắc phổ biến của người tiêu dùng về tác động của nước đá:

1. Uống nước đá có bị nổi mụn không?

Hiện tại, các nguồn tài liệu y khoa từ CDC và Cleveland Clinic không có bằng chứng trực tiếp cho thấy uống nước đá gây nổi mụn. Tuy nhiên, việc cơ thể bị mất nước hoặc chức năng tiêu hóa kém (đôi khi do uống nước quá lạnh làm chậm quá trình tiêu hóa) có thể gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe làn da. Da là hàng rào bảo vệ tự nhiên, và việc duy trì đủ nước (bất kể nhiệt độ) là chìa khóa để giữ cho tế bào da khỏe mạnh và thải độc hiệu quả.

2. Uống nước đá có ảnh hưởng gì đến thận không?

Đây là vấn đề được nhiều người quan tâm. Việc uống nước đầy đủ giúp ngăn ngừa sỏi thận. Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên uống nước đá thay vì nước lọc thông thường, cơ thể có thể rơi vào tình trạng “đánh lừa” cảm giác khát, dẫn đến việc không uống đủ lượng nước cần thiết mỗi ngày. Khi thận không đủ nước để thanh lọc chất thải, lâu ngày nguy cơ hình thành sỏi thận sẽ tăng cao.

3. Uống nước đá có gây viêm họng không?

Theo y học thường thức, nhiệt độ quá thấp có thể làm co các mạch máu ở niêm mạc họng, làm giảm khả năng phòng vệ của cơ thể trước virus và vi khuẩn. Đối với những người đang bị cảm lạnh, hơi ấm từ các loại trà hoặc súp thường được khuyến khích sử dụng hơn vì chúng giúp làm dịu đường mũi và họng. Nước đá có thể khiến các triệu chứng tắc nghẽn ở vùng mũi họng trở nên khó chịu hơn đối với một số người.

Kết luận

Câu trả lời cho câu hỏi uống nước đá có tốt không phụ thuộc rất lớn vào thời điểm và thể trạng của bạn. Nước đá có thể là công cụ hỗ trợ tuyệt vời cho vận động viên dưới nắng nóng hoặc giúp đốt cháy một lượng nhỏ calo, nhưng việc thường xuyên sử dụng có thể ảnh hưởng đến nhịp tim và hệ tiêu hóa. Đặc biệt, hãy lưu ý việc bù nước đủ lượng để bảo vệ thận thay vì chỉ tập trung vào cảm giác giải khát tức thì.

Hãy thay đổi thói quen ngay hôm nay! Thay vì luôn bỏ đá vào ly, hãy thử bắt đầu ngày mới bằng một ly nước lọc ở nhiệt độ phòng hoặc bổ sung thêm hạt chia để cơ thể khỏe mạnh từ bên trong bạn nhé!