Bác sĩ dinh dưỡng giải mã: Sự thật về độ an toàn của dầu hạt cải theo chuẩn Quốc tế GRAS - FDA

Trong thời đại bùng nổ thông tin, mạng xã hội thường xuyên trở thành nơi khởi nguồn của những định kiến y khoa sai lệch, gây hoang mang cho người tiêu dùng. Gần đây, thành phần dầu hạt cải (canola oil) trong các loại sữa thực vật đang bị gán mác là “chất độc công nghiệp”. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của y học thực chứng, an toàn thực phẩm không được đo lường bằng cảm tính mà phải dựa trên các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế của các cơ quan uy tín, điển hình là FDA Hoa Kỳ. 

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp chi tiết về tiêu chuẩn GRAS của FDA và mức độ an toàn thực sự của dầu hạt cải đối với sức khỏe, đặc biệt là với trẻ nhỏ.

Chứng nhận GRAS của FDA Hoa Kỳ là gì? [1]

Trong hệ thống quản lý an toàn sinh học và thực phẩm của Hoa Kỳ, GRAS (Generally Recognized As Safe – tạm dịch: Được công nhận là an toàn chung) không đơn thuần là một nhãn mác. Đây là một khái niệm pháp luật được quy định trong Đạo luật Thực phẩm, Dược phẩm và Mỹ phẩm Liên bang (FFDCA) và được Cục Quản lý Thực phẩm, Dược phẩm (FDA) giám sát.

Theo Đạo luật Thực phẩm, Dược phẩm và Mỹ phẩm Liên bang (FFDCA), bất kỳ chất nào được thêm vào thực phẩm thường phải trải qua quá trình xem xét nghiêm ngặt trước khi đưa ra thị trường dưới dạng phụ gia thực phẩm, trừ khi chất đó được công nhận là GRAS. Để một thành phần đạt được trạng thái GRAS, nó không chỉ cần nhà sản xuất cam kết mà phải có sự đồng thuận giữa các chuyên gia đủ điều kiện. 

Quá trình này đòi hỏi việc tổng hợp các bằng chứng khoa học phù hợp, bao gồm dữ liệu về độc tính, chuyển hóa và mức độ phơi nhiễm hoặc lịch sử sử dụng an toàn trong thực phẩm. Chính vì dựa trên nền tảng khoa học, GRAS thường được sử dụng như một tham chiếu quan trọng trong đánh giá an toàn thực phẩm. Khi một thành phần đạt chứng nhận GRAS, điều đó cho thấy có cơ sở khoa học hợp lý để tin rằng chất đó an toàn trong các điều kiện sử dụng dự kiến. 

Sữa công thức cho trẻ sơ sinh: Yêu cầu đánh giá an toàn nghiêm ngặt cho đối tượng nhạy cảm

Sữa công thức cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là nhóm sản phẩm đặc thù, đòi hỏi quy trình kiểm định nghiêm ngặt do đối tượng sử dụng có hệ tiêu hóa và miễn dịch còn non nớt. Chính vì vậy, mọi thành phần trong công thức đều phải được lựa chọn dựa trên tiêu chí an toàn và phù hợp về mặt dinh dưỡng. 

Trong số đó, dầu hạt cải được nhiều tổ chức khoa học đánh giá là nguyên liệu an toàn. Theo Thư viện GRAS Notice Inventory của FDA (Hồ sơ GRN số 425 và 319), dầu hạt cải đạt chuẩn an toàn để đưa trực tiếp vào công thức sữa bột cho trẻ sơ sinh đủ tháng. Trong các hồ sơ này, dầu hạt cải được đề xuất sử dụng nhờ tỷ lệ chất béo hợp lý: Tỷ lệ chất béo bão hòa (Saturated fat) thấp (~7%), không chứa chất béo chuyển hóa (trans fat) và dồi dào chất béo không bão hòa đơn và đa (MUFA & PUFA) [2].

Lời giải cho dầu hạt cải trong sữa yến mạch

Ngoài ứng dụng trong y khoa nhi khoa, dầu hạt cải còn được bổ sung vào nhiều loại sữa thực vật, điển hình như sữa yến mạch. Về mặt lâm sàng, hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy thành phần dầu hạt cải trong sữa thực vật gây hại cho sức khỏe. Bên cạnh đó, thành phần này còn được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ xếp vào nhóm “Generally Recognized As Safe” (GRAS) và được phép sử dụng trong sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh [1], [2]. Điều này cho thấy việc cho trẻ nhỏ sử dụng dầu hạt cải với lượng phù hợp và đúng cách được xem là an toàn.

Để đối chiếu tiêu chí “lượng phù hợp và đúng cách” vào thực tế các sản phẩm sữa yến mạch, bạn cần nhìn nhận ở hai khía cạnh: Vai trò chức năng và Định lượng.

Chức năng của dầu cải trong sữa thực vật: Hiện nay, trong công nghệ sản xuất sữa thực vật, dầu hạt cải được sử dụng với vai trò giúp liên kết các phân tử, ngăn chặn tình trạng tách lớp. Đồng thời, đây cũng là dung môi giúp thành ruột hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E… [4], [5].

Về định lượng an toàn: Tỷ lệ dầu hạt cải trong một hộp sữa yến mạch trên thị trường hiện nay chỉ dao động ở mức dưới 3% thể tích (dưới 5ml dầu/1 hộp 180ml sữa – tức chưa đến 1 thìa và lượng này chỉ bằng 1 nửa so với lượng dầu cần thiết trong mỗi bữa ăn). Lượng dầu này nằm dưới mức khuyến nghị tiêu thụ chất béo hàng ngày của Viện Dinh Dưỡng [6].

Tóm lại, khi dầu hạt cải đã được xác định là GRAS và được phép sử dụng trong các sản phẩm sữa bột của trẻ sơ sinh thì việc hoang mang cho rằng thành phần này có trong sữa thực vật, chẳng hạn như sữa yến mạch là “độc hại” là không phù hợp với bằng chứng khoa học hiện có. Điều quan trọng là khi chọn bất kỳ sản phẩm nào cho gia đình, đặc biệt cho trẻ nhỏ, hãy đọc kỹ bảng thành phần, ưu tiên chọn sản phẩm từ các thương hiệu uy tín và kết hợp duy trì một chế độ ăn uống đa dạng để đảm bảo dinh dưỡng cho cả gia đình.