2019-nCoV có tên mới: Covid-19 và tin mới về vaccine

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Update Date 15/04/2020
Chia sẻ ngay!

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết Covid-19 là tên gọi mới của 2019-nCoV.

Theo đó, từ “co” trong tên gọi mới là viết tắt của corona; “vi” là viết tắt của virus và “d” là chữ cái đầu tiên trong từ disease (nghĩa là bệnh). Trước đó, WHO và các tổ chức y tế khác trên thế giới tạm gọi chủng virus corona mới là 2019-nCoV.

Số ca tử vong do Covid-19 đã vượt quá số người chết do dịch SARS trước đây. Vì thế, WHO cũng đang thúc đẩy các nhà nghiên cứu trên khắp thế giới chạy đua để tìm ra vaccine chống lại chủng virus nguy hiểm này. Theo Theguardian, lãnh đạo WHO đưa ra dự đoán rằng vaccine Covid-19 sẽ có mặt trong 18 tháng nữa.

Tính đến ngày 12-2-2020, Covid-19 đã lây nhiễm cho 45.171 người và giết chết 1.115 nạn nhân trên toàn thế giới. Việc phát triển một loại vaccine cho con người thường đòi hỏi nhiều năm nghiên cứu. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, quá trình này có thể sẽ nhanh hơn. Đó là chia sẻ của nhà virus học Emeritus Prof Datuk Dr Lam Sai Kit (bác sĩ Lam).

Theo ông Lam, hy vọng này là hoàn toàn có cơ sở bởi những tiến bộ trong công nghệ hiện nay có thể cho ra đời các loại vaccine có khả năng kiềm hãm sự phát triển của virus trong một thời gian rất ngắn – điều mà các phương pháp truyền thống không làm được.

Ngoài ra, các nhà khoa học ở Trung Quốc cũng đã giải mã thành công trình tự bộ gen của loại virus này vào ngày 10-1-2020. Mốc thời gian này cách ngày phát hiện trường hợp đầu tiên nhiễm bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra ở Vũ Hán (8-12-2019) chỉ 33 ngày. Trước đó, với chủng virus corona gây dịch SARS (năm 2002), các nhà khoa học phải mất hơn nửa năm để giải trình tự gen của nguồn bệnh.

Quy trình sản xuất vaccine Covid-19

quy trình nghiên cứu vaccine Covid-19 trong phòng thí nghiệm

Bác sĩ Lam nhấn mạnh rằng, mặc dù vaccine chống lại virus corona có thể ra đời trong vài tuần nhưng sẽ cần nhiều thời gian hơn để đánh giá về mức độ an toàn khi sử dụng cho con người.

Ông nói: “Những loại vaccine này phải được thử nghiệm trong các nghiên cứu được thực hiện trên động vật trước khi thực hiện thử nghiệm lâm sàng trên cơ thể người. Điều này có nghĩa là chúng ta vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Hơn nữa, khi vaccine đã sẵn sàng, dịch bệnh có thể đã kết thúc – như trường hợp của dịch SARS trước đây.

Trong khi đó, một bác sĩ khác cũng cho rằng, bất chấp áp lực về thời gian phải tìm ra vaccine phòng bệnh, quá trình nghiên cứu và phát triển vẫn đòi hỏi nhiều sự tốn kém và có nhiều yếu tố rủi ro.

Trung bình, phải mất ít nhất 10 năm từ lúc thực hiện các thử nghiệm tiền lâm sàng cho đến lúc các thử nghiệm lâm sàng được chứng minh an toàn cho người. Sau đó, vaccine phải được đăng ký ở cơ quan chức năng và được cấp phép sử dụng ở người. Điều thuận lợi là chúng ta có tiền đề từ các loại vaccine phòng SARS và MERS trước đây để tiếp tục nghiên cứu cho vaccine phòng Covid-19.

Điều gì xảy ra nếu Covid-19 đột biến?

Nghiên cứu từ Trung Quốc: Phát hiện virus corona biến đổi "bất thường"

Một trong những điều lo ngại lớn nhất là Covid-19 sẽ biến đổi sau khi vaccine ra đời. Điều này sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả của vaccine. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứ cho rằng Covid-19 không liên tục biến đổi như các loại virus cúm khác.

Tương tự như SARS, bộ gen của Covid-19 bao gồm một chuỗi RNA (axit ribonucleic). Các loại virus có chứa bộ gen này có khả năng đột biến rất nhanh. Song, SARS lại có một hệ thống phân tử làm giảm tốc độ đột biến của nó.

Do bộ gen của Covid-19 có sự tương đồng với bộ gen của SARS (bao gồm nhiều phân đoạn RNA đơn chuỗi) nên các nhà nghiên cứu cho rằng coronavirus chủng mới không dễ biến đổi như virus cúm. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng không có khả năng đột biến.

Bác sĩ Lam nói rằng, chúng ta chỉ hy vọng sự đột biến (nếu có) chỉ là những biến đổi nhỏ và không liên quan đến các protein tăng đột biến. Đây chính là những kháng nguyên quan trọng được sử dụng để tạo ra kháng thể trong hệ thống miễn dịch của chúng ta. Hơn nữa, nếu virus đột biến ở mức độ nhẹ, vaccine vẫn có khả năng bảo vệ hoặc làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh do Covid-19 gây ra.

Dù vaccine ra đời, thói quen vệ sinh vẫn là yếu tố phòng bệnh tốt nhất

thói quen rửa tay bằng nước sát khuẩn sẽ giúp bạn tăng hiệu quả phòng chống Covid-19

Bác sĩ Lam cho biết không có gì đảm bảo rằng bất kỳ loại thuốc chống virus hoặc vaccine nào sẽ có mặt vào cuối đợt bùng phát dịch bệnh. Mốc thời gian được đưa ra chỉ dừng lại ở mức dự đoán dựa trên những tiềm lực đang có sẵn. Mặc dù vậy, tất cả những nghiên cứu cần thiết vẫn đang được thực hiện. Vì thế, chúng ta vẫn có lý do để lạc quan.

Tuy nhiên, dù vaccine ra đời sớm hay muộn, thói quen vệ sinh cá nhân và các phương pháp y tế công cộng vẫn là cách phòng bệnh được ưu tiên hàng đầu. Sử dụng khẩu trang đúng cách, rửa tay thường xuyên với dung dịch sát khuẩn, cách ly bệnh nhân là những cách kiểm soát dịch bệnh do Covid-19 đã được thực hiện và mang lại hiệu quả cao.

Trương Phương Đài / HELLO BACSI

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"

Bài có nhiều người đọc

Mất vị giác và khứu giác: Cảnh báo sớm của COVID-19

Ngoài các triệu chứng đã biết, ngày càng có nhiều trường hợp ghi nhận được về tình trạng mất vị giác và khứu giác ở người mắc COVID-19.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Coronavirus, COVID-19 28/04/2020

Ngón chân COVID: Triệu chứng lạ do virus corona gây ra

Các chuyên gia phát hiện thêm 1 dấu hiệu lạ ở người nhiễm SARS-CoV-2 không có triệu chứng và gọi tình trạng về da này là “ngón chân COVID”.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Coronavirus, COVID-19 28/04/2020

Các bác sĩ tìm kiếm vùng ảnh hưởng từ đầu tới chân: Coronavirus gây tử vong như thế nào?

Sau gần 5 tháng bùng phát dịch Covid-19, các bác sĩ không ngừng tìm kiếm coronavirus gây tử vong như thế nào khi xâm nhập vào cơ thể.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Coronavirus, COVID-19 24/04/2020

Người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh dương tính trở lại: Thử thách mới của công cuộc chống đại dịch toàn cầu

Thực trạng người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh dương tính trở lại ở Việt Nam và thế giới đã đặt ra thử thách mới cho các chuyên gia y tế.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Coronavirus, COVID-19 22/04/2020